Жілиндегі химиялық зауыт жарылысы: 2005 ж. қарашада болған оқиға, 6 адам қаза тауып, ондаған адам жарақаттанды. Себебі – жабдықтың дұрыс жұмыс ілемеуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайдың Жилин провинциясындағы Жилин химия зауытындағы оқиға
Industrial incident in Jilin, China
2005 жылдың 13 қарашасында Қытайдың Жилин провинциясындағы No.102 мұнай-химия зауытында бір сағат ішінде жарылыстар сериясы болды. Нәтижесінде алты адам қаза тауып, ондаған адам жарақат алды, ондаған мың тұрғын эвакуацияланды.
The Jilin chemical plant explosions were a series of explosions which occurred on November 13, 2005, in the No.102 Petrochemical Plant in Jilin City, Jilin Province, China, over the period of an hour. The explosions killed six, injured dozens, and caused the evacuation of tens of thousands of residents.
Жарылыстар
Жарылыстың себебі жарылыстан екі күн өткен соң анықталды: апат орны – анилин жабдықтарын нитралдау бөлімі. T 102 мұнарасы бітелген және тиісінше басқарылмаған. Жарылыс соншалықты күшті болғандықтан, кем дегенде 100-200 метр қашықтықтағы терезелер сынып қалды; кем дегенде 70 адам жарақат алды, ал алты адам қаза тапты. Өрт 14 қараша күні таңертең толығымен сөндірілді. Қауіпті жарылыстар мен зиянды химиялық заттармен ластану қаупінен жергілікті тұрғындар мен Бейхуа университетінің солтүстік кампусының және Цзилинь химиялық технология институтының студенттері барлығы 10 000-нан астам адам эвакуацияланды. Зауытты басқаратын «Цзилинь Петрохимия корпорациясы» компаниясының иесі CNPC жоғары лауазымды шенеуніктерден оқиғаның себебін тергеуді сұрады. Жарылыстардың терроризммен байланысы жоқ деп есептеледі, ал компания баспасөз мәслихатында бұл химиялық бөгеліс салдарынан болғанын мәлімдеді. Қалалық әкімдік қаладағы қонақүйлер мен мейрамханалардан эвакуацияланғандарға бөлмелер ұсынуды сұрады. Такси компаниялары да эвакуацияға көмектесті.
The cause of the blasts was initially determined two days after the blast: the accident site is a nitration unit for aniline equipment. T 102 tower was jammed up and was not handled properly. The blasts were so powerful that they shattered windows at least 100 to 200 meters away; at least 70 people were injured and six were killed. The fires were finally put out early in the morning of November 14. Over 10,000 people were evacuated from the area, including local residents and students at the north campus of Beihua University and Jilin Institute of Chemical Technology, for fear of further explosions and contamination with harmful chemicals. The CNPC, which owns the company in charge of the factory, Jilin Petrochemical Corporation, asked senior officials to investigate the cause of the incidents. The explosions were not thought to be related to terrorism, and the company told a press conference that they had occurred as a result of a chemical blockage that had gone unfixed. The municipal government asked hotels and restaurants in the city to provide rooms for the evacuated people. Taxi companies also aided in the evacuation.
Судың ластануы
Жарылыс Сонгхуа өзенін қатты ластады, шамамен 100 тонна бензол және нитробензол қосылған ластаушы заттар өзенге құйылды. Бензолға ұшырау қызыл қан клеткаларының санын азайтады және лейкемиямен байланысты. Амур өзені бойында 80 шақырымға созылған улы ластану пайда болды, бензол деңгейі ұлттық қауіпсіздік нормасынан 108 есе жоғары тіркелді. Ластану алдымен Сонгхуа өзені арқылы Цзилинь провинциясының бірнеше аудандары мен қалаларынан, оның ішінде Сонгюань қаласынан өтті; содан кейін Хэйлунцзян провинциясына енді, ал провинцияның астанасы Харбин және Қытайдың ірі қалаларының бірі – алғашқы зардап шеккен орындардың бірі болды. Хэйлунцзян провинциясының шығыс жартысын, соның ішінде Цзямуси қаласын кезіп өткеннен кейін, ластану Қытай мен Ресей шекарасындағы Сонгхуа өзенінің құйылысында Амур өзеніне қосылды. Ол Ресейдің еврей автономиялық облысы арқылы өтіп, содан кейін Ресейдің Қиыр Шығысындағы Хабаровск крайына енді, Амур өзеніндегі Хабаровск және Комсомольск қалаларынан өтіп, Охот теңізі мен Тынық мұхитының Жапон теңізі бөлігін байланыстыратын Татар бұғазына құйды.
The explosion severely polluted the Songhua River, with an estimated 100 tons of pollutants containing benzene and nitrobenzene entering into the river. Exposure to benzene reduces red blood cell count and is linked to leukemia. An 80 km long toxic slick drifted down the Amur River, and the benzene level recorded was at one point 108 times above national safety levels. The slick passed first on the Songhua River through several counties and cities of Jilin province, including Songyuan; it then entered the province of Heilongjiang, with Harbin, capital of Heilongjiang province and one of China's largest cities, being one of the first places to be affected. After traversing the eastern half of Heilongjiang including the city of Jiamusi, the slick converged into the Amur River at the mouth of the Songhua on the border between China and Russia. It passed by the Jewish Autonomous Oblast in Russia, then entered the Russian region of Khabarovsk Krai in the Russian Far East, passing through the cities of Khabarovsk and Komsomolsk on Amur before exiting into the Strait of Tartary, itself a bridge between the Sea of Okhotsk and the Sea of Japan portions of the Pacific Ocean.
Цзилинь провинциясы
13 қарашада Цзилинь қаласындағы су тазарту станциясы жабылды. Сонгхуа өзенінің жоғарғы ағысындағы бірнеше су электр станциялары су шығынын арттыра бастады. 15 қарашада Сонгюань қаласы, Цзилинь провинциясы, Сонгхуа өзенінен су пайдалануын тоқтатты. 18 қарашаға дейін Сонгюань қаласы, Цзилинь провинциясы, сумен жабдықтау ішінара тоқтатылды. 23 қарашада Сонгюань қаласы, Цзилинь провинциясы, сумен қамтамасыз етілу толығымен жаңартты.
On November 13, a water plant in Jilin city, Jilin, was closed. Several hydropower stations in the upper reach of Songhua River began to increase their discharge flow. On November 15, Songyuan, Jilin, stopped using water from Songhua River. By November 18, water supplies in Songyuan, Jilin, were partially suspended. Water supplies in Songyuan, Jilin, were restored on November 23.
Хэйлунцзян провинциясы
Харбин – Хэйлунцзян провинциясының астанасы, Қытайдың ірі қалаларының бірі, онда шамамен он миллион қала тұрғыны тұрады. Қала сумен қамтамасыз ету үшін Сунхуа өзеніне тәуелді. 21 қарашада Харбин қалалық әкімдігі 22 қараша күні сағат 12-де су беруді төрт күнге тоқтату туралы хабарлады. Харбин тұрғындарының бір бөлігі судың жабылғаны алдын ала хабарланған мерзімнен бұрын болғанына шағымданып, наразылық білдірді. Қалалық әкімдік барлық моншалар мен автожуу станцияларын жабуға бұйрық берді. Осы құпия хабарламамен бірге, қантөгіс қауесет тарады: бірі жер сілкінісі болатынын (кейбір адамдар сыртқа шығып, тіктеп отырды), енді бірі террористер қаланың суын улап қойғанын айтты. Судың жабылуы туралы жаңалық қалалық супермаркеттерде су, сусындар мен азық-түлікке сұранысты күшейте түсті, ал пойыз билеттері мен аймақтанғы рейстер тез сатылып кетті. Осы уақытта Харбиннен жоғарыдағы Сунхуа өзенінің жағасында өлген балықтар табылды, бұл Харбин тұрғындарының үрейін одан әрі арттырды. Сол күні қала әкімдігі тағы бір хабарлама жариялады, онда жабылудың себебі ретінде Цзилиньде болған жарылыстар көрсетілді. Төрт күндік жабылу 24 қараша күні түнгі сағат 12-ге дейін кейінге шегерілді. 23 қарашада сағат 9-дан 20-ға дейін қала тұрғындары суды жинап алу үшін уақытша сумен қамтамасыз ету қайта жаңғыртылды, себебі ластану әлі қалаға жетпеген еді. Сол күні түстен кейін Харбиндегі мектептер бір аптаға жабылды. Сондай-ақ, 23 қарашада Харбин тұрғындары өрт сөндіру машиналарынан су ала бастады және ерікті түрде эвакуациялау басталды. Ластану 24 қарашада таң атпай Харбинге жетті. Сол күні Харбиндегі нитробензол деңгейі ұлттық қауіпсіздік нормасынан 16,87 есе жоғары болды, ал бензол деңгейі артып келе жатқан, бірақ ұлттық қауіпсіздік нормасын әлі де аспады. 25 қарашада нитробензол деңгейі екі есеге (0,5805 мг/л) өсті – ұлттық қауіпсіздік нормасынан 33,15 есе жоғары, содан кейін төмендеуге бағытталды. Бензол деңгейі ұлттық қауіпсіздік нормасының шегінде болды. Осы уақытта ластанудың соңғы бөлігі Жаоюань, Дацин, Хэйлунцзян қалаларынан кетіп қалды. Мемлекеттік кеңес премьер-министрі Вэнь Цзябао 26 қарашада судың ластануы мен сумен жабдықталу жағдайын тексеру үшін Харбинге сапар шекті. Дағдарысқа жауап ретінде жүк көліктері айналасындағы қалалардан ондаған мың тонна суды және елдің түкпір-түкпірінен мыңдаған тонна белсендірілген көмірді Харбинге жеткізді. Харбин әкімдігі де бағаның өсуіне қарсы тұру үшін ауыз су бағасын 20 қарашадағы деңгейде бекітті. Сонымен қатар, Харбинде қазіргі 918 терең су ұңғымасын толықтыру үшін тағы 95 терең су ұңғымасын бұрғылау жұмыстары жүргізілуде. 15 аурухана уланудан зардап шегуі мүмкін адамдарды қабылдауға дайындықпен жұмыс істеді. Харбин ғана зардап шеккен жоқ. Ластану Цзямуси қаласынан өтті, бірақ ол жер асты суына көбірек тәуелді болғандықтан, су беруді тоқтатқан жоқ. Дегенмен, 2 желтоқсанда Цзямуси қаласы No. 7 су тазалау станциясын, қаланың сумен жабдықталуының 70% -ын қамтамасыз ететін станцияны жапты және Лиушу аралындағы халықтың жартысын эвакуациялады. Хюлан және Мудан өзендері сияқты бірнеше сала Сунхуаға құйылып, ластануды сұйылтқандығы хабарланды. Харбинде су беру 27 қараша күні кешке қайта жаңғыртылды.
Harbin, the capital of Heilongjiang, is one of China's biggest cities with nearly ten million urban residents. It is also dependent on the Songhua River for its water supply. On November 21, the city government of Harbin announced that water supplies would be shut off at noon November 22 for four days for maintenance. Some residents of Harbin have complained that water in some parts of the city had been shut off much earlier than announced. The city also ordered all bathhouses and carwashes to close. At the same time as the enigmatic announcement, rumours ran wild about the possible cause of the shutoff, with some suggesting that an earthquake was imminent (causing some people to camp outdoors) and others claiming that terrorists had poisoned the city's water supply. The news of the shutoff caused panic buying of water, beverages, and foodstuffs in the city's supermarkets, while train tickets and flights out of the area were soon sold out. Meanwhile, dead fish were appearing along the banks of the Songhua upstream from Harbin, further compounding the fears of Harbin residents. Later on the same day, the city government issued another announcement, this time explicitly mentioning the Jilin explosions as the reason for the shutoff. The four day shutoff was postponed to midnight on November 24. From 9 a. m. to 8 p. m. on November 23, the city temporarily restored the water supply to allow residents to stock up on water, since the slick had not yet reached the city. In the afternoon of the same day, schools in Harbin were closed for one week. Also on November 23, Harbin residents began to receive water from fire trucks, and began voluntary evacuation. The slick itself reached Harbin before dawn on November 24. On that day, the nitrobenzene level at Harbin was recorded at 16.87 times above the national safety level, while the benzene level was increasing, but had not yet exceeded national safety level. The nitrobenzene level doubled on November 25 (0.5805 mg/L), 33.15 times the national safety level, and began to decrease. The benzene level stayed under national safety level. At the same time, the tail of the slick left Zhaoyuan, Daqing, Heilongjiang. Premier Wen Jiabao of the State Council visited Harbin on November 26 to inspect the current situation, including the status of water pollution and water supply. In response to the crisis, trucks transported tens of thousands of metric tons of water from surrounding cities, and thousands of tons of activated carbon from all over the country to Harbin. The government of Harbin also ordered the price of drinking water to be frozen at the level of November 20, in order to combat overpricing. In addition, Harbin is boring ninety five more deep water wells, to complement the existing 918 deep water wells in the city. Fifteen hospitals were on stand by for possible poisoning victims. Harbin was not the only city to be affected. The slick passed through the city of Jiamusi, which, however, relies more heavily on underground water supply, and thus did not cut off water supplies. Nevertheless, on December 2, Jiamusi shut down its No. 7 Water Plant, which supplies around 70% of the city's water supply, and evacuated half of the population on its Liushu island. It is reported that the entry of several tributaries into the Songhua, such as the Hulan River and the Mudan River, diluted the slick. Water supply in Harbin was resumed in the evening of November 27.
Хабаровск крайы
16 желтоқсанда мұнай шымшығы Амур өзеніне жетті және төрт-бес күннен кейін Ресейдің Хабаровск қаласына келді. Алдын ала дайындық ретінде, Қытай және Ресей агенттіктері арасында байланыс желісі құрылды, сондай-ақ Қытай Ресейге 1000 тонна белсендірілген көмірді қоса, суды сынау және тазарту материалдарын ұсынды. Хабаровск "шектен шыққан жағдайда" су беруді тоқтатуды жоспарлап, тұрғындарды су қорларын жинауға шақырды.
The slick reached the Amur River at December 16, and arrived at the Russian city of Khabarovsk four to five days later. In readiness, a communications hotline had been set up between Chinese and Russian agencies, and China offered water testing and purifying materials, including 1,000 tons of activated carbon to Russia. Khabarovsk planned to shut off its water supply in "extreme circumstances", prompting residents to stock up on water.
Теңіздің ластануы
Амур өзенінен шыққаннан кейін, ластағыштар Тартар бұғазына, одан кейін Охот теңізі мен Жапон теңізіне енді, олардың жағалауларында Жапония, Корея және Ресейдің Солтүстік-Шығыс аймақтары орналасқан.
After exiting the Amur River, the contaminants entered the Strait of Tartary and then the Sea of Okhotsk and the Sea of Japan, which have Japan, Korea and Far East Russia on its littorals.
Саяси жағдай
Қытайдың Мемлекеттік экологиялық ортаны қорғау басқармасының министрі Ши Чжэньхуа отставкаға шықты, ал оның орнына Мемлекеттік орман шаруашылығы басқармасының бұрынғы директоры Чжоу Шенгсян тағайындалды.
Xie Zhenhua, China's Minister of State Environmental Protection Administration, resigned and was succeeded by Zhou Shengxian, former director of the State Forestry Administration.
Сын
Қытай баспасөзі апатқа биліктің жауап беруін сынады. Жарылысқа ұшыраған зауытты басқаратын "Жилинь Петрохимика" компаниясы бастапқыда жарылыстан кез келген зиянды заттардың Сонгхуа өзеніне тарағанын жоққа шығарды, тек су мен көмірқышқыл газы бөлінгенін мәлімдеді. БАҚ көбінесе Харбинге назар аударды, ал Жилинь провинциясының қалалары мен аудандарына залал тиюі туралы ақпарат көбінесе жарияланбады. Хейлунцзян провинциясы жарылыстан бір апта өткен соң ғана дағдарысқа жауап берді – алғашқы хабарламада су тоқтату "жөндеу жұмыстарымен" байланыстырылып, бір күн бұрын ғана хабарланды; келесі күні жарияланған екінші хабарламада тоқтату себебі нақтыланды және тоқтату мерзімі кейінге шегерілді. Оған жауап ретінде Жилинь провинциясының вице-губернаторы Цзяо Чжэнчжун және CNPC бас директорының орынбасары Цзен Юканг Харбинге сапар шегіп, қала тұрғындарынан кешірім сұрады. 6 желтоқсанда Жилинь қаласының вице-мэрі Ван Вэй үйінде қайтыс болды. Бұл оқиға Қытай үкіметінің апаттың ауырлығын жасырғандарды қатаң жазалау туралы ескертуінен кейін болды. Бұл ескерту бастапқы жарылысқа қатысты болды, бензолдың таралуын жасыруға емес.
The Chinese press were critical of the authorities' response to the disaster. Jilin Petrochemicals, which runs the plant that suffered the explosions, initially denied that the explosion could have leaked any pollutants into the Songhua River, saying that it produced only water and carbon dioxide. The media has focused mostly on Harbin, with almost no information on the slick's effect on cities and counties in Jilin province. Heilongjiang responded to the crisis a full week after the explosions occurred—their initial announcement attributed the impending shutoff to "maintenance", and gave only a day's notice; it was the second announcement on the next day that clarified the reason for the shutoff and postponed the shutoff. In response, Vice Governor Jiao Zhengzhong of Jilin province and Deputy General Manager Zeng Yukang of CNPC have visited Harbin and expressed their apologies to the city. On 6 December, the vice mayor of Jilin, Wang Wei, was found dead in his home. This followed a threat by the Chinese government to severely punish anyone who had covered up the severity of the accident. The threat applied only to the initial explosion and not the extended cover up of the benzene slick.