Кіріспе

1961 жылы Льюис Гилберт түсірген фильм.

"Жасыл шалғының жазы" (АҚШ-та "Тәбиғаттың тазалығы" деп аталады) – 1961 жылғы британдық драмалық фильм, режиссері Льюис Гилберт, басты рөлдерде Кеннет Мор және Сюзанна Йорк (оның алғашқы басты рөлі). Фильм Румер Годденнің 1958 жылғы "Жасыл шалғының жазы" романы негізінде түсірілген. Францияның Шампан аймағындағы Эперней қаласында өтетін оқиға жасөспірім қыздың бойжетуі туралы. Кеннет Мор кейін бұл фильмін өзінің сүйікті фильмі деп атап, "[Сюзанна Йорк] жиырма бір жастағы әдемі қыз еді, мен осы фильмде жұмыс істегенге ең бақыттымын" деген.

Сюжет

16 жасар ағылшын қызы Джосс Грей Франциядағы жазғы демалысында анасының күйісқақтап, ауруханаға жеткізілгеннен кейін үш кіші іні-қарындасын күтуге жауапкершілік алады. Отель Оильетке келгенде, мейманхана иесі мадемуазель Зизи күшінде жоқ балаларға қарауды қаламайды, бірақ оның құпия ағылшын жары Элиот оны оларды қабылдауға көндіреді. Күндер өте келе, ол бастапқы шешіміне қайта оралуды қалайды; ол Элиоттың балаларға, әсіресе Джоссқа көрсеткен қызығушылығына қызғанады. Темірқасық қонақ үйдің қызметкері Пол Элиотқа күдікпен қарайды, оның бөлмесінде тығылып, тапанша табады. Элиот Полды ұстап, Зизиді оны жұмыстан шығаруға мәжбүрлейді, бірақ Джостың 13 жасар қарындасы Хестер Полға көңіл бөлді және Джосқа Элиотты қайта қарастыруын сұрайды, ол солай істейді. Бірақ кейін ол Хестер оның суретін түсіргенде ашуға буырады. Содан кейін ол шарап сақталатын үңгірлердегі экскурсиядан қашқақтап, Франциядағы ең танымал полиция қызметкері, мырза Ренардтан жалтару үшін асығады. Ол сондай-ақ, потенциалды қонақтарды да қабылдамайды. Зизи өзінің бәсекелесіне шампан әйнегін лақтырғанда жағдай шиеленіседі. Элиот оның артынан қуады және Джостың естігенінше, "Ол әлі бала ғана" дейді. Газеттен Элиоттың белгілі зергерлік ұры екенін білген ашулы Джосс Хестердің суретін полицияға жібереді. Элиот кетіп қалуға шешім қабылдады. Ол түнде шығуға тырысады, бірақ екінші қабаттағы бөлмеде мас Полдың Джоссқа шабуыл жасағанын естігенде, ол бөлмеге асығады. Ол Полды ұрады, ол содан кейін ағынды құбырдан түсуге тырысады. Құбыр үзіліп, ол құлап қайтыс болады. Ол барлығына полиция шақырмауды бұйырады. Өкінішпен толған Джосс Элиотқа оны полицияға шағымдағанын мойындайды. Оның өтініші бойынша ол оған ересектерге лайық сүйіс сүйеді. Содан кейін ол Полдың денесін жойып, із-түзсіз жоғалады. Келесі күні Ренард балаларды сұраққа тартып жатқанда, олардың заңгер ағасы, мырза Буллок келеді. Ол оларды босату үшін аты-жөні жазылмаған телеграмма арқылы шақырылған. Ренард бұл хабардың Элиоттан келгенін және ол Германияға өзен арқылы қашып кетуге тырысып жатқанын түсінеді. Ренард Элиотты Полдың өліміне де күдікпен қарастырады, бірақ Джосс оның бөлмесінен қашуға тырысқанда апатқа ұшырап қайтыс болғанын мәлімдейді. Полиция Элиотты өзен арқылы қашып кетуге тырысқанда ұстауы мүмкін болғандықтан, Хестер жылап, ағасынан жұбаныш алады, ал Джосс қонақ үйден жалғыз өзі ел жолымен жүреді, көңілі толмаса да, өз ісінің салдарына мойын бұрады.

Өндіріс

Фильмді Виктор Савилл мен Эдвард Смолл United Artists үшін бірлесіп түсірген. Бұл екеуінің бірлесіп жасаған бірнеше фильмдерінің бірі болуы тиіс еді, түсірілмеген "Тышқан тұзағы" (The Mousetrap) тағы бір жоба болды, ал үшіншісі – "Шпионның мұрасы" (Legacy of a Spy). Кэри Грант бастапқыда ер адам рөліне қарастырылған. Дегенмен, фильм ақырында Columbia студиясында түсірілді. Льюис Гилберттің сөзіне сенсек, Виктор Савилл сценарийді Кеннет Морға одан бұрын жіберген. Кейін Мор, Льюис Гилберттің романтикалық рөлге лайықты болу үшін фильм түсіруге кіріспес бұрын диета ұстауын талап еткенін жазды. Мор фильмді түсіруді қатты қалағандықтан, оның талабын орындады. Гилберт әйелінің "Крестолл" (The Crucible) қойылымында Сюзанна Йоркті сахнада көргенін айтады. Содан кейін оған кастинг жасалып, рөл берілді. Variety журналы оны "салмақты, романтикалық драма" деп сипаттады. Гилберт фильмнің "керемет пікірлер алғанын", бірақ кассада "күтілген табысқа жетпегенін", десе де, "жаман болмағанын" айтты. Ол кейіннен жас қыздың үлкен еркекке ғашық болу туралы фильмдер, мысалы, "Түскі махаббат" (Love in the Afternoon) кассада сәтті болмайтынын мәлімдеді. Бұл Море мен Гилберттің бірнеше табысты ынтымақтастықтан кейін бірлесіп түсірген соңғы фильмі болды. Сюзанна Йорк та фильмді "қатты ұнатқанын" білдіргенімен, "бұл фильм толыққанды сәтті болды деп ойламаймын. Мен әрқашан Дёрк Богардтың Кеннет Мор рөліне көбірек лайықты екенін ойладым. Ол үшін қараңғы сырға толы тұлға қажет еді, ал Дирк оған толыққанды сай келер еді". (Йорк пен Богард кейін 1968 жылы шыққан "Себастьян" шпиондық комедиялық драмасында бірге ойнады).