Америкалық кино зерттеушісі Дэвид Бордуэлл (1947-2024)
David Bordwell
Дэвид Бордуэлл (1947-2024) – американдық кино саршысы, тарихшы. Кінематограф бойынша 15-тен астам кітап авторы, «Film Art» оқулығының жазушысы. Кино теориясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық кинотанушы (1947–2024)
American film scholar (1947–2024)
Дэвид Джей Бордуэлл (23 шілде 1947 – 29 ақпан 2024) – американдық кинотеоретик және кинотарихшы. 1973 жылы Айова университетінен докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін, ол кино саласында он бес томнан астам кітап жазды, соның ішінде «Фильмдегі повествование» (1985), «Озу және кино поэтикасы» (1988), «Мағынаны құру» (1989) және «Кино стилінің тарихы» (1997). Әйелі Кристин Томпсонмен бірге Бордуэлл «Кино өнері» (1979) және «Кино тарихы» (1994) оқулықтарын жазды. 2024 жылға қарай «Кино өнері» кітабы 12-ші басылымға жетіп, кіріспе кино курстарында маңызды нұсқа ретінде қолданылуда. Эстетика философы Ноэль Кэрроллмен бірге Бордуэлл «Посттеория: Кинотануды қайта құру» (1996) антологиясын редакциялады, бұл қазіргі заманғы кинотеориясының жай-күйіне қатысты poleмикалық жинақ. Оның ең ауқымды жұмысы – Томпсон және Джанет Стайгермен бірлесіп жазылған «Классикалық Голливуд киносы: 1960 жылға дейінгі кино стилі және өндіріс әдістері» (1985). Оның теория, повествование және стиль туралы ең ықпалды мақалалары «Кино поэтикасы» (2007) жинағында топтастырылды, бұл атау 1927 жылы Борис Эйхенбаум редакциялаған орыс формалистік кинотеориясының танымал антологиясы «Поэтика кино» құрметіне берілді. Бордуэлл өзінің мансабының басым бөлігін Висконсин университетінде кино профессоры ретінде өткізіп, 2004 жылы зейнетке шықты. Ол Нью-Йорк штатының Албанидегі мемлекеттік университетінде және Айова университетінде білім алды.
David Jay Bordwell ('/b//ɔr//d//w//əl/; July 23, 1947 – February 29, 2024) was an American film theorist and film historian. After receiving his PhD from the University of Iowa in 1973, he wrote more than fifteen volumes on the subject of cinema including Narration in the Fiction Film (1985), Ozu and the Poetics of Cinema (1988), Making Meaning (1989), and On the History of Film Style (1997). With his wife Kristin Thompson, Bordwell wrote the textbooks Film Art (1979) and Film History (1994). As of 2024, Film Art, is being published in its 12th edition, is still used as a seminal text in introductory film courses. With aesthetics philosopher Noël Carroll, Bordwell edited the anthology Post Theory: Reconstructing Film Studies (1996), a polemic on the state of contemporary film theory. His largest work was The Classical Hollywood Cinema: Film Style and Mode of Production to 1960 (1985), written in collaboration with Thompson and Janet Staiger. Several of his more influential articles on theory, narrative, and style were collected in Poetics of Cinema (2007), named in homage to the famous anthology of Russian formalist film theory Poetika Kino, edited by Boris Eikhenbaum in 1927. Bordwell spent nearly the entirety of his career as a professor of film at the University of Wisconsin–Madison, retiring in 2004 He was educated at the State University of New York at Albany and the University of Iowa.
Мансап
Ноэль Бурх сияқты кинотеориялықтардан, сондай-ақ өнер тарихшысы Эрнст Гомбрихтен шабыттанған Бордуэлл классикалық кино теориясы, өнер киносының тарихы, классикалық және заманауи Голливуд киносы, сондай-ақ Шығыс Азия кино стилі туралы кітаптар мен мақалалар жазды. Дегенмен, оның ең ықпалды және даулы еңбектері танымдық кино теориясына (осы тақырыптағы алғашқы еңбектердің бірі – «Фикциялық фильмдегі повествование»), кино стилінің тарихи поэтикасына, сондай-ақ заманауи кино теориясы мен талдауына сынға (осы салаға оның ең маңызды үлесі «Мағына жасау» және «Пост-теория» еңбектері болды) арналды.
Drawing inspiration from film theorists such as Noel Burch as well as from art historian Ernst Gombrich, Bordwell contributed books and articles on classical film theory, the history of art cinema, classical and contemporary Hollywood cinema, and East Asian film style. However, his more influential and controversial works dealt with cognitive film theory (Narration in the Fiction Film being one of the first volumes on this subject), historical poetics of film style, and critiques of contemporary film theory and analysis (Making Meaning and Post Theory were his two major contributions to this subject).
Неоформализм
Бордуэлл сондай-ақ неоформализм деп аталатын әдістемелік тәсілмен де байланысты болды, бірақ осы тәсіл туралы оның әйелі Кристин Томпсон көбірек жазған. Неоформализм – фильмді талдаудың әдісі, ол алғаш рет орыс формалистері деп танылған әдебиет теорияшыларының байқауларына негізделген: фильмнің қабылдау және семиотикалық қасиеттері арасында ерекшелік бар (және кино теорияшылары фильмнің негізгі элементтерін, мысалы, сюжеттік желі мен аяқталуын түсінуде мәтіндік кодтардың рөлін көбінесе асыра бағалайды). Бір ғалым когнитивтік перспектива неоформализмнің «нео» префиксін алуының және «дәстүрлі» формализм емес болуының басты себебі екенін айтты. Бордуэллдің көптеген еңбектері фильмді тамашалаушының фильмнің мәтіндік емес, эстетикалық формаларын қабылдау кезіндегі танымдық процестерін қарастырады. Бұл талдау фильмдердің біздің назарымызды маңызды сюжеттік ақпаратқа қалай бағыттайтынын және фильмдердің «жаңартпаққа» қалай қатысатынын қамтиды – бұл формалистік термин, ол өнердің бізге таныс және стереотиптік нысандар мен ұғымдарды жаңа нәрселердей сезінуге шақыратын тәсілмен көрсетеді. Неоформалистер басқа кинотану мектептерінің көптеген болжамдарын және әдістемелерін, әсіресе герменевтикалық (түсіндіру) тәсілдерді, олардың ішінде Лакандық психоанализ және постструктурализмнің кейбір түрлерін қабылдамайды. «Пост-теория: Кинотануды қайта құруда» Бордуэлл және редактор Ноэль Кэрролл осы тәсілдерге қарсы шығып, олардың фильмдердің қалай жұмыс істейтінін түсіндіруге бағытталған орта деңгейдегі зерттеулер жасауға тырысудың орнына, алдын ала белгіленген теориялық шеңберді растау үшін фильмдерді пайдаланатын «үлкен теориялар» ретінде әрекет ететінін мәлімдейді. Бордуэлл мен Кэрролл Сассур, Лакан, Альтюссер және/немесе Барт идеяларын қолданатын теорияларды «С. Л. А. Б. теориясы» деп атады.
Bordwell was also associated with a methodological approach known as neoformalism, although this approach has been more extensively written about by his wife, Kristin Thompson. Neoformalism is an approach to film analysis based on observations first made by the literary theorists known as the Russian formalists: that there is a distinction between a film's perceptual and semiotic properties (and that film theorists have generally overstated the role of textual codes in one's comprehension of such basic elements as diegesis and closure). One scholar has commented that the cognitivist perspective is the central reason why neoformalism earns its prefix (neo) and is not "traditional" formalism. Much of Bordwell's work considers the film goer's cognitive processes that take place when perceiving the film's nontextual, aesthetic forms. This analysis includes how films guide our attention to salient narrative information, and how films partake in "defamiliarization", a formalist term for how art shows us familiar and formulaic objects and concepts in a manner that encourages us to experience them as if they were new entities. Neoformalists reject many assumptions and methodologies made by other schools of film study, particularly hermeneutic (interpretive) approaches, among which he counts Lacanian psychoanalysis and certain variations of poststructuralism. In Post Theory: Reconstructing Film Studies, Bordwell and co editor Noël Carroll argue against these types of approaches, which they claim act as "Grand Theories" that use films to confirm predetermined theoretical frameworks, rather than attempting mid level research meant to illuminate how films work. Bordwell and Carroll coined the term "S. L. A. B. theory" to refer to theories that use the ideas of Saussure, Lacan, Althusser, and/or Barthes.
Ықпал
Бордуэллдің кинотанудағы зор ықпалы оның көптеген түсініктері "кино сыншылығы мен кино академиясының теориялық қағидаларының құрамына енген" делінетіндей деңгейге жетті.
Bordwell's considerable influence within film studies reached such a point that many of his concepts are reported to "have become part of a theoretical canon in film criticism and film academia."
Мұрағат
Академия киноархивінде жүзден астам 35 мм фильмнің түпнұсқасы сақталған Дэвид Бордуэлл коллекциясы бар, және оның Гонконг фильмдерінің молдығы ерекше аталады.
The David Bordwell Collection of over one hundred 35mm film prints is held at the Academy Film Archive and is particularly noteworthy for the strength of its Hong Kong holdings.
Жеке өмір және өлім
1970 жылы Бордуэлл Барбара Вайнштейнге үйленді; олардың некесі ажырасып бітті. 1979 жылы ол Кристин Томпсонға үйленді.
In 1970, Bordwell married Barbara Weinstein; their marriage ended in divorce. He married Kristin Thompson in 1979.