Кіріспе

Француз суретшісі Луи Маркуссис, бұрын Людвик Казимеж Владислав Маркус немесе Людвиг Казимир Ладислас Маркус аталған (1878 немесе 1883, Лодзь – 22 қазан 1941, Куссет), негізінен Парижде белсенді болған поляк-француз авангардист суретшісі. Маркус Варшавада құқық білімін оқыған, содан кейін Краков көркемсурет академиясына түсіп, кейін Парижге көшіп, Жюль Лефевр басшылығымен Юлиан академиясында оқыды. Оның туындылары алғаш рет 1905 жылы «Күзгі салон» көрмесінде көрсетілді. Парижде ол Париж мектебінің көрнекті суретшілерімен және Монмартр мен Монпарнас кафелеріндегі жазушылармен танысты. Поляк тегіндес суретші және ақын Гийом Аполлинер оған Парижге жақын ауылдың атымен аталатын Маркуссис деген французша есімді ұсынды. Маркуссистің ерте туындылары импрессионизмнің ықпалында жасалған, бірақ ол 1911 жыл шамасында кубизм қозғалысының бір бөлігіне айналды. Ол өзінің туындыларын Еуропа мен АҚШ-та көрмеге қойып, 1925 жылы Парижде алғашқы жеке көрмесін өткізді. 1930 жылдардан бастап Маркуссис Аполлинер және Элуар сияқты ақындардың туындыларынан шабыт алып, графика мен иллюстрацияға көбірек назар аударды. 1930 жылдардың соңында испан сюрреалисті Жоан Миромен бірлесіп жұмыс істеп, оған гравировка техникасын үйретті, нәтижесінде Мироның әйгілі «Қара және қызыл сериясы» дүниеге келді. 1940 жылы нацистер Парижде билікке келген кезде Маркуссис әйелі Элиспен Вишиге жақын Куссетке көшіп, 1941 жылдың 22 қазанында қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Варшавада қысқа мерзім заң оқығаннан кейін, ол Краков көркемсурет академиясына түсті, онда Ян Станиславский және Жозев Мехоффер оның ұстаздары болды. 1903 жылы Парижге көшіп келген ол, Жюль Лефевр басшылығымен Джулиан академиясында қысқа уақыт оқыды. Оның суреті алғаш рет 1905 жылы «Күзгі салон» көрмесінде көрсетілді, ал келесі ширек ғасыр ішінде оның туындылары көптеген маңызды көрмелерде, әсіресе «Тәуелсіздер салоны» мен «Тюйлерилер салоны» көрмелерінде қойылды. Польшада бұрынғысы сияқты, ол сатирикалық журналдар үшін карикатуралар жасады. Парижде өзін асырау қажет болғандықтан, ол басқа да сурет салу және иллюстрация жұмыстарын да атқарды. Монмартр мен Монпарнас кафелерінде ол Аполлинер, Брак, Дега, Пикассо және тағы да көптеген суретшілер мен жазушылармен танысты. Аполлинер Маркусқа французша есім – Маркуссис дегенді ұсынды, бұл Париждің жанындағы бір ауылдың аты еді. 1922 жылы олардың қызы Мален дүниеге келді. Маркуссис 1914 жылдан 1919 жылға дейін Француз шетел легионының поляк бөлімінде қызмет етті. Ол Франция азаматы болды, бірақ жеке және кәсіби тұрғыдан Польшамен байланысын үзбеді. Ол әдетте еврей тегі туралы айтпайтын, ал оның отбасы католицизмге көшкен, бірақ бүгінде Маркуссис көбінесе еврей суретшісі ретінде танылады.

Кейінгі өмір және өлім

1930 жылдан бастап, достасы Клемент Серво сияқты, ол гравюра және иллюстрацияға, соның ішінде Аполлинардың «Алколь», Цараның «Жүрек жолдарының көрсеткіші» және Элуардтың «Жеңіл іш киімдер» мен «Аурелия» туындыларынан шабыттанған жұмыстарға ден қойды. 1930 жылдардың соңында Маркуссис испан сюрреалисті Жоан Миромен бірлесіп жұмыс істеді және оған гравюра техникасын үйретті, нәтижесінде Мироның «Қара және қызыл сериясы» дүниеге келді, ол қазіргі заманғы өнер мұражайының қорында сақталуда. 1940 жылы нацистік әскерлер Парижге келгеннен кейін Маркуссис пен Алиса Виши қаласына жақын Куссеге көшіп кетті. Ол 1941 жылғы 22 қазанда онда қайтыс болды.