Академиялық легионның 36-шы жаяу әскер полкі: тарихы мен шайқастары

Кіріспе

Академиялық легионның 36-шы жаяу әскер полкі (полякша 36 pułk piechoty Legii Akademickiej, 36pp) – польшалық әскери бөлім. Бастапқыда Варшава университеті мен Варшава политехникалық университетінің студенттерінен құралған, ол Польша-Совет соғысында, Польша қорғаныс соғысында және Варшава көтерілісінде көзге түсті. Полк 1918 жылдың 11 қарашасында Варшавадағы университеттердің студенттерінен құралған толыққанды еріктілер тобы болды – Польша тәуелсіздігін қайта алған күн. Бастапқыда бөлім Академиялық легионның жаяу әскер полкі деп аталды және Польша аумағында қалған австро-венгр және неміс әскерлерін қарусыздандыруға қатысты. 3 желтоқсанда Польша армиясына ресми қабылданған ол 36-шы жаяу әскер полкі болып қайта аталды, ал 1919 жылдың 5 сәуірінде бұрынғы атын құрметті атақ ретінде сақтауға рұқсат берілді. Полк 13 желтоқсанда ант берді және 1919 жылдың 4 қаңтарында Варшавадан Львовқа аттанды, ол кезде Батыс Украина Халық Республикасының күштерімен қоршауда болды. Генерал Ян Ромер басқаруындағы көмекші күштерге қосылған ол бастапқыда екі батальон мен кішкентай сержант мектебінен тұрды. Полк ауыр шығынға ұшырады және екі батальон біріктірілді. Алайда, бөлім қоршалған қалаға Жовкве, Куликов және Гомулец арқылы жол ашты. Содан кейін 7 қыркүйекте бөлім Варшава мен Модлинде құрылған қосымша батальондармен күшейтілді. Польша-Совет соғысы кезінде бөлім 1920 жылдың 14 мамырында майданға жіберілді және Польшаның батысқа шегінуі кезінде ауыр шайқастарға қатысты. 3 маусымда ол Дюниловичи шайқасында жеңіске жетті. Соғыстан кейін бұл күн полк мейрамы болды. 13 тамызда және одан кейінгі күндері полк Оссов шайқасына қатысты (Варшава шайқасы кезінде Осовец қаласы мен Лесьняковизна ауылы үшін ауыр шайқас). Кері шегінулер мен қарсы шабуылдар сериясы кезінде, ауыр шығынға қарамастан, полк Варшаваға жасалған совет шабуылына тойтарыс берді, соның арқасында Юзеф Пилсудскийдің бас шабуыл тобы жаудың қанатын айналып өтіп, оны жоя алды. Қаза тапқандардың арасында полк капелланы, дін қызметкері Игнатий Скорупка және 2-ші батальон командирі Станислав Матаревич болды. Ауыр шығындарды ауыстыру үшін 236-шы жаяу әскер полкінің батальоны, негізінен Варшаваның Прага ауданының студенттері мен скауттарынан құралды. Шайқас аяқталғаннан кейін полк Украинадағы рейдте шегініп келе жатқан орыс күштерін қуды және 1920 жылдың 24 қыркүйегінде Сзепетовка қаласындағы маңызды теміржол торабын азат етуге қатысты. Соғыс аралық кезеңде полк Польшаның 28-ші жаяу әскер дивизиясына қосылды және Варшава гарнизонының бір бөлігін құрады. Ол 1926 жылғы мамыр төңкерісіне қатысып, Пилсудскийдің жақтастарының қатарында шайқасты. 1939 жылдың 23 тамызында ол жұмылдырылып, Лодзь армиясына қосылды. 1939 жылдың қыркүйегінде полковник Кароль Зимский басқаруымен полк Үлкен Польшаға жіберілді, онда полк поляктардың Ласк, Пабианице және Бруинув арқылы шегінуіне қатысып, Модлин бекінісіне жетті. 36-шы полктің наурыз батальоны Варшавада қалдырылды және Варшаваны қорғауға қатысқан 336-шы жаяу әскер полкінің ядросы болды. Екі жеке полкке бөлінген, Станислав Милиан мен Стефан Котовский басқаруындағы 1-ші және 2-ші Прага қорғаушылары жаяу әскер полктері Варшаваның соңғы капитуляциясына дейін қарсылық көрсетті. Неміс оккупациясы кезінде 36-шы полк ардагерлері VI Отандық армия аймағына қосылды. "Темпест" операциясы кезінде полк қайта құрылды және Варшава көтерілісіне қатысты. Полк сарбаздары Прагадағы сәтсіз көтерілісте, сондай-ақ Жолиборз, Мокотув және Черняков аудандары үшін ауыр шайқастарда күресті. Ол ресми түрде Тадеуш Бор-Коморовскийдің бұйрығымен бұрынғы үш партизандық батальоннан қайта құрылды. Майор Станислав Блащак (әскери псевдоним "Рогов") басқаруымен, ол Крибар (Cyprian Odorkiewicz), Довгьерд (Stanisław Taczanowski) және Жмудзин (Bolesław Kontrym) батальондарынан тұрды, олардың әрқайсысы командирлерінің әскери псевдонимдерімен аталды. Көтеріліс капитуляцияға ұшырағаннан кейін сарбаздар "Армия Крайованың" қалған бөлігімен бірдей тағдырға ие болды. Полк соғыстан кейін қайта құрылмады және оның 1921 жылы Варшава университеттері құрған туы қазір Варшавадағы Польша армиясы мұражайында сақталады. 1966 жылы полк Владыслав Андерс пен эмиграциядағы Польша үкіметінен Virtuti Militari орденін алды – Польшаның ең жоғары әскери наградасы. 1992 жылдың 12 желтоқсанында 36-шы полктің тарихи мұрасын қазіргі Трезебатовтағы 36-шы поляк механикаландырылған полкі қабылдады, ал 1994 жылы ол 36-шы поляк механикаландырылған бригадасына қайта құрылды. 1991 жылы Польшаның эмиграциядағы соңғы президенті Рышард Качоровский соғыстан бұрынғы белгілерді жаңа сайланған Польша президенті Лех Валенсаға қайтарды. Олардың арасында 1966 жылы бөлімге берілген түпнұсқа Virtuti Militari ордені де болды. Бастапқыда Польша армиясы мұражайындағы полк туына бекітілген ол 3 маусымда 2000 жылы 36-шы механикаландырылған бригадаға берілді және оның қазіргі туына бекітілді. 2008 жылы бригада таратылды және дәстүрлер 3-ші батальонға, 7-ші жағалау қорғаныс бригадасына берілді.

The 36th Infantry Regiment of the Academic Legion (Polish 36 pułk piechoty Legii Akademickiej, 36pp) was a Polish military unit. Initially made up of students from the University of Warsaw and the Warsaw University of Technology, it fought with distinction in the Polish Bolshevik War, the Polish Defensive War and in the Warsaw Uprising. The regiment was an all volunteer force made up of students from Warsaw based universities on November 11, 1918, that is the day Poland regained her independence. Initially the unit was simply named Infantry Regiment of the Academic Legion and took part in disarming the Austro Hungarian and German soldiers remaining on Polish territory. Accepted formally into the Polish Army on December 3, it was renamed the 36th Infantry Regiment and on April 5, 1919, it was allowed to retain its former name as an honorary title. The regiment were sworn on December 13 and on January 4, 1919, it left Warsaw for Lwów, which was then under siege by the forces of the West Ukrainian People's Republic. Attached to the relief force under Gen. Jan Romer, it was initially made up of two battalions and a small NCO school. The regiment suffered heavy losses and both battalions were eventually merged. However, the unit managed to break through to the besieged city through Żółkiew, Kulików and Homulec. After that on September 7 the unit was reinforced with additional battalions formed in Warsaw and Modlin. During the Polish Bolshevik War the unit was dispatched to the front on May 14, 1920, and took part in heavy fighting during the Polish retreat westwards. On June 3 it took part in the victorious battle of Duniłowicze. After the war this date became the Regiment's feast day. On August 13 and the following days, the regiment again took part in the Battle of Ossów (heavy fighting for the town of Osowiec and the village of Leśniakowizna during the battle of Warsaw). In a series of withdrawals and counter attacks, and despite heavy losses, the regiment withstood the Bolshevik assault on Warsaw thus permitting Józef Piłsudski's main assault group to outflank and destroy the enemy. Among the fallen was the regiment's chaplain, Rev. Ignacy Skorupka and the commander of 2nd Battalion, Stanisław Matarewicz. During the fighting heavy losses were replaced with a battalion of an improvised 236th Infantry Regiment formed mostly of students and Scouts of the Warsaw borough of Praga. After the battle the regiment continued to pursue the retreating Russian forces in the Ukraine and on September 24, 1920, took part in the liberation of an important railway hub in the town of Szepietówka. During the interbellum, the regiment was attached to the Polish 28th Infantry Division and formed a part of the Warsaw garrison. It took part in the May Coup d'État of 1926 fighting in the ranks of the supporters of Piłsudski. On August 23, 1939, it was mobilized and attached to the Łódź Army. In September 1939, Commanded by Col. Karol Ziemski, the Regiment was dispatched to Greater Poland, where the regiment took part in the Polish retreat through Łask, Pabianice and Brwinów, and managed to reach the Modlin Fortress. The March Battalion of the 36th Regiment was left in Warsaw and served as a core of the Polish 336th Infantry Regiment that took part in the defence of Warsaw. Split onto two separate regiments, the 1st and 2nd Defenders of Praga Infantry Regiments under Stanislaw Milian and Stefan Kotowski, the unit held out until the final capitulation of Warsaw. During the German occupation, veterans of the 36th Regiment were joined in the VI Home Army Area. During Operation Tempest the Regiment was recreated and took part in the Warsaw Uprising. The soldiers of the regiment fought in the failed uprising in Praga, but also in heavy fights for the boroughs of Żoliborz, Mokotów and Czerniaków. It was officially recreated by order of Tadeusz Bór Komorowski out of three previously existing partisan battalions. Led by Maj. Stanisław Błaszczak (nom de guerre Róg), it was composed of the Krybar (Cyprian Odorkiewicz), Dowgierd (Stanisław Taczanowski) and Żmudzin (Bolesław Kontrym) battalions, each named after their commanders' noms de guerre. After the capitulation of the Uprising, the soldiers shared the fate of the rest of the Armia Krajowa. The Regiment was not recreated after the war and its banner, founded in 1921 by the universities of Warsaw, is currently in the Museum of the Polish Army in Warsaw. In 1966 the regiment was awarded the Virtuti Militari, the highest Polish military decoration, by Władysław Anders and the Polish Government in exile. On December 12, 1992, the historical heritage of the 36th Regiment was accepted by modern Trzebiatów based Polish 36th Mechanized Regiment, in 1994 reformed into the Polish 36th Mechanized Brigade. In 1991 the last president of Poland in exile, Ryszard Kaczorowski, returned the pre war insignia to the newly elected Polish president Lech Wałęsa. Among them was the original Virtuti Militari awarded to the unit in 1966. Initially attached to the regimental banner in the Museum of the Polish Army, on June 3, 2000, it was given to the 36th Mechanized Brigade and attached to its modern banner. In 2008 brigade was disbanded and the traditions transferred to the 3rd Battalion,
7th Coastal Defense Brigade.

Академиялық легион

Академиялық легион (Польша) (Legia Akademicka) – 1918 жылдың 11 қарашасында Варшавадағы әртүрлі колледждердің студенттері құрған ерікті әскери құралым. Олардың көпшілігі құпия Польша әскери ұйымының мүшелері болды. 1918 жылдың 26 қарашасында еріктілер негізінде жаяу әскер полкі құрылды. 3 желтоқсанда 36-шы жаяу әскер полкі деп аталды және 1918–1921 жылдары бірнеше қақтығыстарда көзге түсті. Академиялық легион Польша-Кеңес соғысынан кейін таратылды. Ол 1929 жылы қайта құрылды, 1932 жылы жабылды, 1937 жылы қайта құрылды. Оның көрнекті мүшелерінің арасында Карол Войтила және Ян Германский болды. Легионды құру туралы шешім 1918 жылдың 6 қарашасында Варшава технология университетінің студенттер жиналысында қабылданды. Варшава колледждері басшылығының рұқсатымен студенттер ұйымға қосыла бастады. Көп ұзамай Легионның жергілікті бөлімшелері елдің басқа да ірі қалаларында құрылды: Люблин, Краков, Познань, Вильно және Львов. 1918 жылдың 11 қарашасында Академиялық атқару комитеті (Akademicki Komitet Wykonawczy) құрылды, ол Варшавада, Ужаздовский аллеясының 26-сы мекенжайында орналасқан Легионның бас кеңсесімен бірге жұмыс істеді. 15 қарашадан бастап студенттер Нововьеская көшесіндегі әскери казармаларға орналастырылды. Кейін олар Прага ауданындағы 11 қараша көшесіндегі казармаға көшірілді. Легион мүшелері үкімет кеңселерін, сондай-ақ әскери ғимараттарды, немістер тастап кеткен қару-жарақ қоймаларын күзетті. 1918 жылдың 17 қарашасында Легион қайта топтастырылды және полковник Казимеж Савицкийдің бастамасымен 5-ші легиондық жаяу әскер полкіне екі студенттік батальон қосылды. 26 қарашада майор Зигмунт Бобровский жеке жаяу әскер полкінің командирі болып тағайындалды, ол 3 желтоқсанда 36-шы жаяу әскер полкі деп аталды. Польша-Кеңес соғысынан кейін Академиялық легион таратылды. Ол 1929 жылы қайта құрылды, бірақ 1932 жылдың тамызында қайтадан жабылды. Соңында, 1937 жылдың 29 қарашасында, қараша көтерілісінің басталуының мерейтойына орай Академиялық легион ресми түрде қайта құрылды. Сол кезде Министрлер кеңесі барлық студенттерді әскери қызметке дайындауға міндеттеді. 1937–1939 жылдары Академиялық легион әскери істер министрінің тікелей бақылауында болды. Оның командирі полковник Тадеуш Роман Томашевский болды, ал ұйымның қызметі әскери оқу-жаттығуларға бағытталды, олар әскери нысандарда өткізілді. Сондай-ақ лекциялар мен дене шынықтыру сабақтары енгізілді. Лиганың басты мақсаты – әскери білімді тарату және жас поляктарды поляк милитаризмінің рухында тәрбиелеу болды. Академиялық легион Польша Халық Республикасы үкіметімен таратылды. 2000 жылдың 22 мамырында Варшавада 36-шы жаяу әскер полкінің ардагерлері мен Тәуелсіз студенттер одағының белсенділері оны ресми түрде қайта құрды. Содан кейін Польшаның Краков және Шчецин сияқты қалаларында ұйымның басқа бөлімшелері ашылды.

Academic Legion (Poland) (Legia Akademicka) was a volunteer military formation, created on November 11, 1918, by students of different colleges in Warsaw, most of whom were members of secret Polish Military Organisation. On November 26, 1918, an infantry regiment, based on the volunteers was created. On December 3, it was named 36th Infantry Regiment, and fought with distinction in several conflicts in 1918–1921. The Academic Legion ceased to exist after the Polish Soviet War. It was recreated in 1929, closed in 1932, and created again in 1937. Among its notable members were Karol Wojtyla and Jan Hermanowski. The decision to form the Legion was accepted on November 6, 1918, during a meeting of students at the Warsaw University of Technology. With permission granted by authorities of Warsaw colleges, students began to join the organization. Soon afterwards, local branches of the Legion were formed in other main cities of the country: Lublin, Kraków, Poznań, Wilno and Lwów. On November 11, 1918, the Academic Executive Committee (Akademicki Komitet Wykonawczy) was formed, together with the main office of the Legion, located in Warsaw, at 26 Ujazdowskie Alley. Starting on November 15, students members of the Legion were placed at military barracks at Nowowiejska Street. Later, they were moved to the barracks at 11 Listopada Street, in the district of Praga. Members of the Legion guarded government offices as well as military buildings, together with arsenals of weaponry, abandoned by the Germans. On November 17, 1918, the Legion was regrouped and upon the initiative of Colonel Kazimierz Sawicki, two student battalions were attached to the 5th Legions Infantry Regiment. On November 26, Major Zygmunt Bobrowski was appointed commandant of a separate infantry regiment, which on December 3 was named 36th Infantry Regiment. After the Polish Soviet War, the Academic Legion ceased to exist. It returned in 1929, but in August 1932 it was again closed. Finally, on November 29, 1937, the anniversary of the outbreak of the November Uprising, the Academic Legion was officially recreated. At the same time, the Council of Ministers obliged all students to prepare for the military service. In 1937–1939, the Academic Legion was under direct supervision of the Minister of Military Affairs. Its commandant was Colonel Tadeusz Roman Tomaszewski, and the activities of the organization concentrated on military exercises, carried out on army facilities. Also, lectures and physical exercises were introduced. Main purpose of the League was to spread military knowledge and raise the young generation of Poles in the spirit of Polish militarism. The Academic Legion was dissolved by the government of the Polish People's Republic. It was officially recreated in Warsaw on May 22, 2000, by veterans of the 36th Infantry Regiment and activists of the Independent Students' Union. Other branches of the organization were then opened in Polish cities, such as Kraków and Szczecin.