Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарылыс сынығы – бұл омыртқаның жоғары энергиялы осьтік жүктемеден (мысалы, жол-көлік апаты, үлкен биіктіктен құлау немесе жоғары жылдамдықпен соқтығысу, сондай-ақ кейбір түрдегі ұстамалар) зардап шегуі, нәтижесінде омыртқаның сынықтары айналағы тіндерге және кейде омыртқа арнасына еніп жатуы. Жарылыс сынығының ауырлығы "деформацияның дәрежесі, омыртқа арнасының қысылуы, омыртқа денесінің биіктігінің жоғалтылуы және неврологиялық бұзылудың шамасы" арқылы анықталады. Жарылыс сынықтары, ұзақ мерзімді неврологиялық зақымдануларға алып келу мүмкіндігі болғандықтан, қысым сынықтарынан гөрі ауыр саналады. Неврологиялық бұзылулар бірден толыққанды дамуы мүмкін, немесе ұзақ уақыт бойына прогрессиялай алады.
A burst fracture is a type of traumatic spinal injury in which a vertebra breaks from a high energy axial load (e. g., traffic collisions or falls from a great height or high speed, and some kinds of seizures), with shards of vertebra penetrating surrounding tissues and sometimes the spinal canal. The burst fracture is categorized by the "severity of the deformity, the severity of (spinal) canal compromise, the degree of loss of vertebral body height, and the degree of neurologic deficit." Burst fractures are considered more severe than compression fractures because long term neurological damage can follow. The neurologic deficits can reach their full extent immediately, or can progress for a prolonged time.
Диагностика
Диагноз медициналық суреттеу арқылы қойылады.
Diagnosis is by medical imaging.
Емдеу
Жедел жағдайда ауруханаға жатқызу қажет, себебі мұндай жарақаттар омыршаның әртүрлі деңгейде зақымдануына, соның ішінде параличқа алып келуі мүмкін. Жарылу сынығын хирургиялық араласусыз немесе опеция жасау қажеттігін анықтау үшін рентген және МРТ суреттері түсіріледі. Жарылу сынығы тұрақсыз болған жағдайда хирургиялық емдеу қажет. Омыртқаның кеуде-белделік сынықтарының тұрақсыздығын болжау бірнеше радиологиялық және клиникалық параметрлерге негізделген. Тұрақсыздықты дұрыс болжау үшін сынықтарды жіктеу схемаларын жетілдіру жұмыстары жалғасуда. Барроу неврологиялық институтының дәрігерлері ұсынған аксиалды аймақ моделін қолдану, жарақатқа қатысқан бағаналар мен аймақтар санын ескере отырып, тұрақтылықты болжау мүмкіндігін арттыра алады. Бұл модельді растау үшін қосымша клиникалық және биомеханикалық зерттеулер қажет. Әртүрлі хирургиялық емдеулер бар, ең көп қолданылатыны – травма алған аймақтағы қалған омыртқаларды біріктіру және үлкен, еркін омыртқа фрагменттерін алып тастау. "Омыртқа біріктіру" операциясы титан имплантаттарын пайдаланып екі немесе одан көп омыртқаны мұқият бекітуді қамтиды. Тағы бір сирек қолданылатын техника – жарылған омыртқаны жасанды немесе донорлық сүйекпен алмастыру. Бұл екі стратегия да егде жастағы пациенттерде сәтті қолданылған, бірақ жас адамдарда ұзақ мерзімді тұрақтылығы әлі белгісіз болғандықтан қолданылмаған. Егер жарақат алған адамның неврологиялық функциясы бұзылмаған болса, операциясыз емдеуге болады. Операциясыз емдеуге бүкіл денеге арналған сыртқы тірек, әдетте кеуде-белде-сакральды ортоз (TLSO) қолданылады, ол пациенттің денесіне қарай жасалады. TLSO-да 2 апта сайын рентген және МРТ суреттері түсіріліп, омыртқаның тұрақтылығы бағаланады. TLSO 2-3 ай бойы тәулік бойы тағылады. Пациент әлсіреген бұлшықеттерді нығайту және кейбір жағдайларда қайтадан жүруді үйрену үшін бірнеше ай физиотерапиядан өтеді. TLSO алынғаннан кейін омыртқаның шағын орын ауысымы болуы мүмкін, бұл 3 айға дейін күтілетін көрсеткіштер шегінде және неврологиялық салдарлары аз. Егер одан әрі айқын орын ауысымы немесе ішінара шығу болмаса, қосымша сыртқы бекіту қажет болмауы мүмкін.
Immediate hospitalization is required, as such injuries may result in varying degrees of spinal cord injury with possible paralysis. X rays and MRIs are taken to determine whether the burst fracture can be managed with or without surgery. Surgical management is required when the burst fracture is unstable. Predicting spinal instability of vertebral thoracic lumbar fractures is based on several radiologic and clinical parameters. Efforts to refine fracture classification schemes to better predict instability continue. Application of axial zone model proposed by physicians at Barrow Neurological Institute may enhance the ability to predict stability, depending not only on the number of columns, but also on the number of zones involved in the injuries. Further clinical and biomechanical studies are warranted to validate this model. Different surgical treatments are available, the most common involving fusion of the remaining vertebra in the traumatized area, and removal of the larger loose vertebra pieces. A "spinal fusion" surgery entails two or more vertebra are permanently immobilized through surgery using titanium implants. Another less common technique is to replace the burst vertebra with an artificial bone or cadaver bone. Both latter strategies have been used successfully in elderly subjects, and has not yet been attempted in younger subjects due to the unknown stability over the long term. Nonsurgical management is possible when the burst fracture subject is intact neurologically. Nonsurgical treatment involves the use of a full body, exterior brace, normally a thoracic lumbar sacral orthosis (TLSO), often custom molded to the subject's body. X rays and MRIs are again taken with the subject every 2 weeks in the TLSO to determine whether the spine will remain stable. The TLSO is worn for 2–3 months 24/7. The subject undergoes several months of physical therapy to strengthen atrophied muscles and, in some cases, to learn how to walk again. It is probable that the subject may exhibit some spinal dislocation after removal of the TLSO, and it is well within expected parameters with little neurological impact experienced by month 3. If no further major dislocation or subluxation occurs, no other external stabilization may be required.
Болжам
Ұзақ мерзімде, ауырсыну, қызмет ету қабілеті және сыртқы түрінің әртүрлі деңгейде өзгеруі адамның өмірі бойына травма алған аймаққа әсер етуі мүмкін. Жарылысқан сынықтар алдыңғы биіктіктің қанағаттандырмайтын деңгейде төмендеуіне, әртүрлі кифозға және неврологиялық сигналдың қарқындылығының өзгеруіне, сондай-ақ уақыт өте келе нашарлауына алып келеді. Адамның өмірі бойы омыртқа мен аяқ-қолдағы қосалқы ауырсыну мен дискомфорт сезімі неврологиялық функцияның нашарлауының күшеюінен туындайды.
In the long term, varying degrees of pain, function, and appearance may affect the traumatized region during the subject's lifetime. A burst fracture results in a permanent decrease in anterior height, varying degrees of kyphosis, and possible changes in neurological signal intensity with possible deterioration over time. Over the subject's lifetime, the subject experiences ancillary pain and discomfort in the spine and limbs caused by increasing neurological dysfunction.