Қабус намасы – 11 ғасырдағы парсы әдебиетінің маңызды туындысы. Кекавус ханзадасына арналған нұсқаулық, әдеп-ғұрып, тәлім-тәрбие туралы ақпараттар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Парсы әдебиетінің маңызды туындысы (11 ғасыр). Қабус нама немесе Қабус наме (вариациялары: Қабуснама, Қабуснаме, Ғабуснаме, немесе Ғабоснаме, парсы тілінде: کاووسنامه немесе قابوسنامه, "Кәуус кітабы"), "Принстердің айнасы" – 11 ғасырда (шамамен 1080 ж.) жазылған парсы әдебиетінің маңызды еңбегі. Оны Табаристанның бір бөлігін билеген Зиярид әулетінен шыққан Кейкавус жазып, ұлы Ғиланшахқа арнаған. Бұл әдеби шығарма 44 тараудан тұрады және ханзадалардың тәрбиесі, әдеп-ғұрыптары мен этикалық дидактикалық прозадағы мінез-құлқы туралы баяндайды.
Major work of Persian literature (11th century AD). Qabus nama or Qabus nameh (variations: Qabusnamah, Qabousnameh, Ghabousnameh, or Ghaboosnameh, in Persian: کاووسنامه or قابوسنامه, "Book of Kavus"), Mirror of Princes, is a major work of Persian literature, from the eleventh century (c. 1080 AD). It was written by Keikavus, the Ziyarid ruler of parts of Tabaristan, and was dedicated to his son Gilanshah. The belles lettres was written in 44 chapters and outlines princely education, manners, and conduct in ethical didactic prose.
Қолда бар түпнұсқа көшірмелері
Ең көне нұсқасы 1349 жылға дейін сақталып қалған, ол Тегерандағы Малик атындағы Иран ұлттық мұражайының кітапханасында бар. Мысырдың Ұлттық кітапханасы мен мұрағатында Гермиянның Сүлеймен билігі тұсында жазылған көне анатолиялық түрік тіліндегі бір көшірмесі сақталған. Осы еңбектің ең ерте сақталған көшірмелерінің бірі – 1450 жылы Осман сұлтаны Мұрат II-нің бұйрығымен Мерцимек Ахмедтің түрік тіліне аударған нұсқасы. Ол Стамбулдағы Фатих кітапханасында сақталады. Британ мұражайы 1456 жылғы түрік тіліне жасалған аударманың бір көшірмесін сақтайды. Тағы бір нұсқасы 1474 жылға дейін сақталып, Париждегі Франция ұлттық кітапханасында (ms. Persan 138) бар. Лейден университетінің кітапханасында оның тамаша бір данасы сақталған. Түрік нұсқасы 1811 жылы Генрих Фридрих фон Диц тарапынан «Buch des Kabus» деп неміс тіліне аударылды, және ол Гетенің «West-östlicher Diwan» шығармасына шабыт берді, себебі ол фон Дицпен байланыста болған. Рубен Леви мәтінді парсы тілінен тікелей ағылшын тіліне аударды, ол 1951 жылы «Принцтерге арналған айна» деген атпен жарық көрді. Содан кейін француз, жапон, орыс, араб және грузин тілдеріне (1978) аудармалар жасалды.
The oldest copy, dated 1349, belongs to the library of Malik National Museum of Iran in Tehran. The Egyptian National Library and Archives keeps a copy in Old Anatolian Turkish, written during the reign of Süleyman of Germiyan. One of the earliest remaining copies of this work is one dating from 1450, translated into Turkish by Mercimek Ahmed on the orders of the Ottoman Sultan Murad II. It is kept in the Fatih Library of Istanbul. The British Museum keeps a copy of an early Turkish translation, dated 1456. Another copy, dated 1474, exists in the Bibliothèque nationale de France in Paris (ms. Persan 138). An excellent copy is kept at the Leiden University library. The Turkish version was then translated into German by Heinrich Friedrich von Diez as Buch des Kabus in 1811, and a source of inspiration for Goethe's West östlicher Diwan as he was in contact with von Diez. The text was translated directly from Persian into English by Reuben Levy with the title: A Mirror for Princes in 1951. French, Japanese, Russian, Arabic, and Georgian (1978) language translations also followed.
Мәдени сілтемелер
Бұл жұмыс Луи Л’Амурдың «Жолаушы барабан» романында және Тарик Алидің «Тас әйел» кітабында бірнеше рет еске алынады.
This work is mentioned several times in Louis L'Amour's The Walking Drum as well as in Tariq Ali's "The Stone Woman".