Кіріспе

Науси (Návsí) – Чехияның Моравия-Силезия аймағындағы Фридек-Мистек ауданындағы муниципалитет және ауыл. Халық саны шамамен 3800 адамды құрайды. Муниципалитетте елеулі поляк азшылығы бар.

Этимология

Бұл атау náves немесе nawsie сөзінен шыққан, ол әдетте ауылдың жайылымдыққа арналған бос жерін білдіреді. Бұл көршілес Жаблунков ауданы үшін ортақ жайылым қызметін атқарды.

География

Навси Фридек-Мистектен оңтүстік-шығысқа қарай және Остравадан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ол Силезияның Чешин аймағының тарихи аймағында жатыр; муниципалитеттің шағын бөлігі Польшамен шектеседі. Ол Олза өзенінің екі жағасында орналасқан. Муниципалитет негізінен Яблунков қазандығының жазықтығында орналасқан, бірақ ол шығысқа қарай Силезия Бескидтеріне, батысқа қарай Моравия-Силезия Бескидтеріне және Бескид қорғалатын табиғат аймағына дейін созылады. Ең биік нүктелері – Чехия-Польша шекарасындағы теңіз деңгейінен биіктігі Velký Stožek және Krkavice таулары. Муниципалитеттің солтүстік бөлігінде Филипка тау шалқымы мен Роховец орман орналасқан, екеуі де табиғат ескерткіштері ретінде қорғалады.

Тарих

Ауыл Вроцлав епископының 1223 жылғы 23 мамырдағы Рыбниктегі Норбертиндік қарындастарға Новоза ретінде ондық төлеген ауылдар тізімінде кездесуі мүмкін, бірақ бұл нақты емес. Навсидің алғаш рет жазбада тіркелген күні 1435 жыл, Цешин герцогы Вацлав I Пауэль Сикораға шаруа қожалықтарын құруға рұхсат берген кезде. Навси бастапқыда Яблунков деп аталған, бірақ венгр шабуылынан ауыл қирағаннан кейін, жанында жаңа елді мекен пайда болды (қазіргі Яблунков), ал Навси Ескі Яблунков деп аталды. Навси алғаш рет 1577 жылы Nawsy деген қазіргі атауымен тіркелді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, поляк-чехословакия соғысы мен 1920 жылы Цешин Силезиясының бөлінуі нәтижесінде ол Чехословакияның құрамына кірді. Мюнхен келісімінен кейін, 1938 жылғы қазан айында Транс-Ольза аймағымен бірге Польшаға қосылды және әкімшілік тұрғыдан Силезия воеводтығының Цешин округіне қарады. Содан кейін Навсиді Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда нацистік Германия басып алды. Соғыстан кейін ол Чехословакияға қайтарылды. 1960 жылдан 1993 жылға дейін Навси Яблунковтың әкімшілік бөлігі болды.

Демография

Польшалық азшылық халықтың 17,4 пайызын құрайды.

Көлік

Навси Прага–Жилина және Острава–Яблункова маңындағы Мосты темір жол бағыттарында орналасқан.

Көрікті жерлер

Ең құнды ғимарат – лютеран шіркеуі. Ол 1817–1820 жылдары салынды, ал мұнарасы 1849 жылы салынды.