Кіріспе
Ван Манг пен Лю Сю арасындағы шайқас 23 жылы, маусым мен шілде айларында Люлин және Син әулеттерінің күштері арасында өтті. Люлин күштерін кейіннен Хан императоры Гуан Ву болған Лю Сю басқарды, ал Син әскерін Ван И мен Ван Сун (王尋) басқарды. Ван Сун Людың әскеріне қарсы шағын күштер тобымен асығыс шабуыл жасағанда қаза тапты, ал Люлин күштері Син әскерінің қалған бөлігін күйретіп, Ван Иді шегінуге мәжбүр етті. Бұл Син әулетінің құлауына себеп болған шешуші шайқас болды.
The Battle of Kunyang was fought during June and July in 23 AD, between the Lulin and Xin dynasty forces. The Lulin forces were led by Liu Xiu, who later became Emperor Guangwu of Han, while the far more numerous Xin were led by Wang Yi and Wang Xun (王尋). Wang Xun was killed during a foolhardy attack on Liu's force with a small contingent of his force, and the Lulin forces disrupted the remainder of the Xin army, forcing Wang Yi to retreat. This was the decisive battle that led to the fall of the Xin dynasty.
Өмірбаян
Синь әулетінің соңына қарай, елдің барлық шаруалары Ван Ман императорына қарсы көтерілді, оның үстемдігінің жылдары тиімсіз болды деп есептеді. Ван Ман құлатып жіберген Хан әулетін қайта орнату туралы шақырулар көбейді. Осы дауыстарға құлақ асып, Лулин көтерілісінің басшылары Лю Сюаньды жаңа Хан әулетінің императоры етіп тағайындауды қолдады. Ван Ман жаңа құрылған Хан режимі күшеймей тұрып, оны жою қажет деп шешті және өзінің туысы Ван И мен премьер-министрі Ван Шунды бірнеше жүз мыңдық әскермен Лулин күштеріне шабуыл жасауға жіберді. Лулин күштері екіге бөлінді: бірінші күшті Ван Фэн, Ван Чанг және Лю Сю басқарды, ал екінші күшті Лю Ян басқарды. Ван Фэн, Ван Чанг және Лю Сю көп ұзамай Куньян (昆陽), Динлин (定陵) және Янсянь (郾縣) қамалдарын басып алды. Лю Сюдің әскерлері Янгуанға (陽關) шабуыл жасауға кірісті, бірақ Син әскерлерінің жақындағанын естіген соң, Куньянға қайтаруды шешті. Куньян қамалындағы 9 мың көтерілісші, Син әскерінен көп есе кем болғандықтан, бастапқыда тарап, Цзиньчжоуға шегінуді қалады, бірақ Лю Сю осы идеяға қарсы болды. Ол Куньянды сенімді түрде қорғауды ұсынды, себебі шашыраңқы әскер жеңіліс табады. Лю Сю аймақтағы барлық қолдағы әскерді жинап, Син әскеріне артынан шабуыл жасауға уәде берді. Бастапқыда Лю Сюдің идеясын қабылдамаған көтерілісшілер ақырында келісімге келді.
Шайқас
Син әскерлері Куньянға солтүстіктен жақындаған кезде Лю Сю 13 атты әскерін түнде Куньяннан Динглинг пен Янсяннан күш алу үшін алып шықты. Син әскерінің қолбасшысы Ван И өзінің көп санды әскеріне сенімді болғандықтан, әскері "жолындағы барлықты жояды, қаланы қырқып, қанында билейді" деп мәлімдеді және қаланы қоршауға алды. Қала қабырғаларының астында қоршау мұнаралары мен туннельдер қазылған Куньянның қорғанысы Лю Сю 7 шілдеде 10 000 жаяу әскер және атты әскермен оралғанға дейін сақталды. Сол кезде Син әскерлерінің рухы төмендеп, Людің оралуымен Лулин әскерлерінің рухы көтерілді. Лю Сю осы мүмкіндікті пайдаланып, 1000 адаммен Син әскеріне қарсы шабуыл жасады, ал 3000 адамнан тұратын басқа бригада Син әскерінің арт жағына айналып, Син әскерінің негізгі лагеріне шабуыл жасады. Ван И, Лулин күштерін әлі де бағаламағандықтан, Ван Сюньмен бірге 10 000 әскерді жаумен кездесуге алып шықты, ал қалған әскерлеріне ол шабуылға бұйрық бермесе, өз орындарында тұруды бұйырды. Бірақ шайқас басталғаннан кейін, шағын шығындардан соң, басқа бөлімдер оларға көмектесуге тартынды, ал Лю Сю шайқаста Ван Сюньді өлтірді. Осыдан кейін Куньян ішіндегі Лулин күштері қаладан шығып, қалған Син бөлімдеріне шабуыл жасады, ал Син күштері, сандар жағынан артық болғанына қарамастан, толық құлдырады. Син әскерлерінің азабын арттырды, кенеттен жаңбыр жауып, су тасқыны болды, көптеген қашқан әскерлер суға батып кетті.
Салдары
Өз әскерінің көп бөлігін жинап ала алмаған Ван И қалған бірнеше мың әскерімен Луоянға қайтуға мәжбүр болды. Куньян шайқасының нәтижесі туралы жаңалық империяға тараған соң, халықтың көп бөлігі бүкіл елде көтеріліс жасады, олардың көпшілігі жергілікті билік өкілдерін өлтірді, ал кейбіреулері өздерін жаңа Хан әулетінің шенеуніктері деп жариялады. Бір айдың ішінде империяның көп бөлігі Синнің билігінен шығып кетті.