Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық ақын, жазушы (1907–1994)
Norwegian poet, writer (1907–1994)
ақын
the poet
Рольф Якобсен (8 наурыз 1907 – 20 ақпан 1994) – норвегиялық жазушы. Якобсенді Норвегиядағы алғашқы модернист жазушы деп санауға болады. Якобсеннің жазушылық жолы елу жылдан асты. Ол Скандинавияның ең көрнекті ақындарының бірі, ол 1933 жылы жарық көрген "Jord og jern" атты тұңғыш кітабымен Норвегияда поэзиялық модернизмді қадағалады. Якобсеннің туындылары жиырмадан астам тілге аударылған. Оның шығармаларының орталық тақырыбы – табиғат пен технология арасындағы үйлесімділік. Норвегия әдебиетінде оны "жасыл ақын" деп атаған.
Rolf Jacobsen (8 March 1907 – 20 February 1994) was a Norwegian writer. Jacobsen could be said to be the first modernist writer in Norway. Jacobsen's career as a writer spanned more than fifty years. He is one of Scandinavia’s most distinguished poets, who launched poetic modernism in Norway with his first book, Jord og jern in 1933. Jacobsen's work has been translated into over twenty languages. The central theme in his work is the balance between nature and technology – he was called "the Green Poet" in Norwegian literature.
Жастық шақ
Рольф Якобсен Ослода (сол кезде Кристиания деп аталған) медицина және стоматология факультеттерін бітірген Мартин Юлиус Якобсеннің (1865–1944) және медбике Мари (Нильсен) Якобсеннің (1880–1953) ұлы ретінде дүниеге келді. Алты жасында ол отбасымен бірге Мартин Якобсен мектепте тіс дәрігері қызметін алған Аснеске көшіп барды. Рольфті бір жылдық мұғалімдік білімі бар анасы тәрбиеледі. 1920 жылы Ослоға көшіп, жеке мектепке түсті. Осы жылдары теміржол инженері болған туысы оны бағып-қағуға алды. Якобсон Осло университетінде бес жыл оқыды, бірақ бітірген жоқ. 1927 жылы ол алты апта Норвегия армиясында қызмет етті. 1937–1939 жылдары Хедмарк Еңбек партиясының мүшесі болды.
Rolf Jacobsen was born in Oslo (then called Kristiania), as the son of Martin Julius Jacobsen (1865–1944), who had completed both medical and dental school, and Marie (Nielsen) Jacobsen (1880–1953) a nurse. At the age of six he moved with his family to Åsnes, where Martin Jacobsen had obtained a post as a school dentist. Rolf was educated by his mother, who had completed one year of teacher's training. In 1920 he moved to Oslo and entered a private school. During these years his uncle, who was a railway engineer, looked after him. Jacobson continued his studies at the University of Oslo for five years without graduating. In 1927 he served in the Norwegian army for six weeks. From 1937 to 1939 he was a board member of Hedmark Labour Party.
Ерте мансап
Якобсеннің еркін өлеңмен жазылған "Jord og jern" шығармасы қалалық әлемді, жарыс машиналарын, ұшақтарды және электр турбиналарын таныстырды. Тақырып таңдауы арқасында Якобсеннің туындылары Маринетти мен футуризммен байланысты болды, бірақ оның көзқарасы романтикалық емес еді. Ол футуристердің заманауи өнертабыстарға деген эйфориясын, "пулеметтей қозғалатын, шулы автомобильдің" сұлулығын бөліспеді, бірақ машиналар мен адамзат өркениеті арасындағы қарым-қатынасты күрделірек деп қарады. Якобсеннің әртүрлі әдеби және көркемдік ықпалдары Поэтикалық Эдда, Карел Чапектің "R.U.R.” пьесасы және Карл Сандбургтің поэзиясы болды. Жинақтың атауы да табиғат пен технология арасындағы айналма байланысты білдіреді. 1934 жылы Якобсен әкесіне күтім көрсету үшін Аснеске қайтып келді. Ол социалистік зиялылар тобы Clarté-ге қосылды және Аснесте Хедмарк округі бойынша Еңбек партиясы басшылығының мүшесі болды. Аснесте Якобсен Еңбек партиясы қолдаған "Kongsvinger Arbeiderblad" күнделікті газетінде жұмыс істеді. Якобсеннің екінші өлеңдер жинағы "Vrimmel" (1935) қазіргі өркениетке деген жасырын мазасыздығын көрсетті. Якобсен Маринеттидің "Біз соғысты даңқтап қанамыз" манифестіне қарсы болды, бірақ газ маскалары мен пулеметтердің пайда болуын болжады. "Vrimmel"ден кейін Якобсен 16 жыл бойы ақын ретінде үнсіз қалды.
Jacobsen's Jord og jern, written in free verse, introduced the urban world, racing cars, airplanes, and electrical turbines. Because of the choice of his subjects Jacobsen's work was connected to Marinetti and Futurism, but his view was all but romantic. He did not share the Futurists' euphoria over modern inventions, the beauty of "a roaring motorcar, which runs like a machine gun," but saw the relationship between machines and human civilization as more complex. Jacobsen's diverse literary and other artistic influences included the Poetic Edda, Karel Čapek's play R. U. R., and Carl Sandburg's poetry. The title of the collection also suggests a cyclic relationship between nature and technology. In 1934 Jacobsen returned to Åsnes to take care of his father. He had joined a socialist intellectual group, Clarté, and in Åsnes he became a member of the Labor Party Leadership for Hedmark County. In Åsnes, Jacobsen worked for the daily newspaper Kongsvinger Arbeiderblad, which was supported by Labor. Jacobsen's second collection of poems, Vrimmel (1935), revealed his underlying dismay at modern civilization. Jacobsen rejected Marinetti's manifesto, "We wish to glory war ", but predicted the ominous emergence of the gas masks and machine guns. After Vrimmel, Jacobsen was silent as a poet for 16 years.
Неміс оккупациясы жылдары
Нацистік Германия Норвегияны басып алған кезде (1940–1945), Якобсен «Kongsvinger Arbeiderblad» газетінде неміс басқыншыларын қолдаған редакциялық мақалаларға қол қойып, жариялады. Ол сонымен қатар Норвегия Ұлттық-социалистік партиясының мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Норвегия азат етілгеннен кейін, Якобсен мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен үш жарым жылға қатаң еңбекке кесілді. Жазасын өтегеннен кейін Якобсен Хамар қаласындағы Абельсетгарденге қоныстанды. Он жыл кітап сатушы болып жұмыс істеді, содан кейін «Hamar Stifstidende» газетінде журналист және түнгі редактор болып қызмет етті. 1950 жылы ол Рим-католик дініне кірді, ал 1951 жылы Якобсен өзінің үшінші өлеңдер жинағын – «Fjerntog» атты туындысын жариялады. Өлеңдері дәстүрлі формада жазылған. Осы еңбегінде және 1954 жылғы «Hemmelig liv» шығармасында Якобсен өзінің айналасындағы әлемге деген қайғылы жанашырлығын білдірді. Жаңа тақырып – Норвегияның құнарсыз және жалғыз пейзажы болды. Якобсен технологияға деген күмәнін көбінесе ирониямен жеткізді және қарапайым қуаныштардың сыйларын мадақтады. Кейде ол юмор қолданса, кейде өлеңдері гимн сияқты салтанатты болар еді. Хамарда Якобсен Мьёса көлі мен теміржолдың жанындағы ескі ағаш үйде тұрды. Ол бұл ортаны өлеңдерінде де суреттеді. Якобсеннің кейінгі кітаптарына «Pass for dørene – dørene lukkes» (1972), «Pusteøvelse» (1975) және «Tenk på noe annet» (1979) кіреді.
During the Occupation of Norway by Nazi Germany (1940–1945), Jacobsen signed and published in Kongsvinger Arbeiderblad editorials that supported the German occupiers. He was also a member of the Norwegian National Socialist Party. After the liberation of Norway at the end of World War II, Jacobsen was convicted of treason and sentenced to three and a half years at hard labor. After his internment, Jacobsen settled at Abelsethgården in the city of Hamar. He worked as a bookseller for ten years, and then as a journalist and night editor for the newspaper Hamar Stifstidende. In 1950 he converted to Roman Catholicism, and in 1951, Jacobsen published his third collection of poems, Fjerntog. The poems were traditional in form. In this work and in Hemmelig liv (1954), Jacobsen expressed his troubled compassion for the world around him. A new theme was the rough and lonely Norwegian scenery. Jacobsen often expressed ironically his doubts about technology, and praised the blessings of little joys. Sometimes he used humor, sometimes his poems had hymnlike solemnity. In Hamar, Jacobsen lived in an old wooden house near Lake Mjøsa and the railroad. These surroundings he also described in his poems. Jacobsen's later books include Pass for dørene – dørene lukkes (1972), Pusteøvelse (1975), and Tenk på noe annet (1979).
Жеке өмір
Якобсен жазушы Юли Виборгтың қызы Элизабет Виборгпен біраз уақыт бойы никелесіп жүрді. 1940 жылы Якобсен Петра Тендоға (1912–1983) үйленді; олардың екі ұлы болды. Оның ата-анасының некесі нәтижесіз аяқталса да, Якобсеннің өзінің некесі шайқассыз өтті. Әйелі қайтыс болғаннан кейін, соңғы кітабында, «Nattåpent» (1985) Якобсен олардың бірге өткен өмірі туралы не нәрсе болғанын жылы да, қайғылы да өлеңдермен баяндады: «Жылдар бойы махаббатқа толы болған, / өмірі бекер өткен жоқ». 1994 жылы қайтыс болып, Хамар қаласындағы Хамар зиратында жерленді.
Jacobsen was engaged for a time to Elisabeth Wiborg, daughter of author Julli Wiborg. In 1940 Jacobsen married Petra Tendø (1912–1983); they had two sons. While his parents' marriage did not succeed, Jacobsen's own marriage was harmonious. After his wife's death, in his last book, Nattåpent (1985), Jacobsen published tender and mournful poems about their life together: "Whoever loves for years / hasn't lived in vain." He died in 1994 and was buried at Hamar kirkegård in Hamar.