Аквилония шайқасы: Рим мен самниттердің арасындағы күрес
Battle of Aquilonia
Рим-Самнид соғысындағы Аквилония шайқасы: б.з.д. 293 ж. римдік легионерлер Самнитер армиясын жеңіп, өрістеуін тоқтатты. Қатаң әскери тәртіп пен құрбандықтар туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аквилония шайқасы б.з.д. 293 жылы үшінші Самнит соғысы кезінде Рим Республикасы мен самниттер арасында өтті. Бұл шайқаста римдік кеңеюді тоқтату мақсатымен Аквилонияның таулы аймағына жиналған ірі самнит әскері, Консул Люций Папирий Курсор мен Консул Спурий Карвилий басқарған рим легионерлерінен күйретін жеңіліс тапты.
The Battle of Aquilonia, was fought between the Roman Republic and the Samnites during the Third Samnite War in 293 BC. This battle saw a large Samnite army that had gathered in the mountainous region of Aquilonia to stop Roman expansion, but was decisively defeated by the Roman legionaries led by Consul Lucius Papirius Cursor and Consul Spurius Carvilius.
Тарих
Тит Ливийдің айтуынша, самниттерде адам жетіспеді, сондықтан олар Аквилонияға жалпы жиын шақырды, оған Самниумның барлық ер адамдары міндетті түрде келуі керек болды. Олар өз елдеріне қатаң діни ант берді, содан кейін құдайларға арналған құрбандық тастағында әскерге қатысуға мәжбүр болды. Егер олар бас тартса, сол жерде өлтіріліп, олардың денелері ескерту ретінде үйіліп тасталды. Көп тәжірибесі бар немесе достары таңдаған адамдар "Жылға матадан жасалған легион" деп аталды, себебі олардың жылға матадан тігілген туникалары әдемі безендірілген еді. Ливийдің сөзіне сәйкес, рим әскеріндегі қасиетті тауықтарды (пулларий) бағып күткен адам консулға жақсы белгілер туралы жалған хабар берді, және бұл жалғандық шайқасқа дейін анықталды. Папирий бұл жаман белгінің тек пулларийге қатысты екенін айтып, оны алдыңғы қатарға орналастырды. Шайқас басталмас бұрын ол сүмбілемен қаза тауып, консулдың болжамы расталды. Самнитерлердің қатары ұзақ уақыт бойы тұғырлы болды, бірақ Папирийдің көмекші атқыштар жасаған шаң бұлтты самниттерді қорқытып, римдіктерді Спурий Карвилий Максимустың (сол кезде басқа қаланы қоршап тұрған екінші консулдың) әскері оларды аяқтап салуға келгеніне сендірді. Самнитерлердің орталық бөлігіне жасалған ат шабуылы әскерді жеңіп, олар қашқа жолға түсті. Шайқас аяқталғаннан кейін самниттер Аквилония қаласына және лагерьлеріне қашты. Римдіктер лагерьді басып алып, тонады, бірақ қаланың өзін басып алу қиынға соқты. Қала ақыры қолға түсірілді, және шайқаста көптеген самниттер қаза болды. Ливийдің айтуынша, самниттерден алынған олжа соншалықты көп болды, Римнің барлық қоғамдық ғимараттарын безендіруге жеткілікті алтын мен күміс болды, тіпті басқа римдік қалалардың қоғамдық ғимараттарын безендіруге де қолданылды. Папирий Курсор бірауыздан жеңімпаз деп жарияланды, және оның құрметіне жеті күндік алғыс айту рәсімі жарияланды.
According to Titus Livius, the Samnites were desperately short of men, and thus called a general muster to Aquilonia, which all men of Samnium were required to answer. There, they took strict religious oaths to their country, and were then forced to join the army upon an altar to the gods. If they refused, they were slain on the spot and their bodies left in a pile as a reminder to all others what would happen if they refused. The more experienced men, or those chosen by friends, made up what was called the "Linen Legion", due to their linen tunics which were brightly decorated. According to Livy a feeder of the sacred chickens (pullarius) in the Roman army falsely reported favorable auspices to the consul, and that this falsification was discovered prior to battle. Papirius responded that the ill omen applied only to the pullarius, and placed him in the front line. When he was struck dead by a javelin before battle began, the consul's interpretation was seen to be fulfilled. During the battle, the Samnite line held its own for a long while, until a cloud of dust made by Papirius's auxilia cavalry frightened the Samnites, and convinced the Romans that the army of Spurius Carvilius Maximus, the other consul (at the time, besieging another city) had come to finish them off. A cavalry charge on the Samnite center eventually broke the army and they routed. After the battle, the Samnites fled into the city of Aquilonia itself, and their camp. The camp was captured and looted by the Romans, while taking the city itself proved more difficult. The city was eventually taken, with many of the Samnite survivors being slaughtered in the fighting. The loot taken from the Samnites was so extravagant, according to Livy, that there was enough gold and silver to decorate all the public buildings of Rome, with some left over to decorate the public buildings of other Roman cities as well. Papirius Cursor was unanimously decreed a triumph, and a period of seven days thanksgiving was declared in his honor.
Ұрыс орны
Нақты орны белгісіз, бірақ шамасы қазіргі Лацио және Молизе облыстарының арасында болған. Кампаниядағы қазіргі Лакедонияда орналасқан Аквилония деген рим қаласы да болған, сондықтан бұрын осы жерде шайқас болды деп есептелген. Осы себепті 1861 жылы іргелес Карбонара қаласы Аквилония деп аталды.
The precise site is unknown, but the probable location would be between modern regions Lazio and Molise. There was also a Roman city called Aquilonia, which is modern Lacedonia in Campania, so it was previously supposed it was the site of the battle. Because of this, in 1861, the neighbouring town of Carbonara was renamed Aquilonia.