Кіріспе

Неміс теологы Генрих Жозеф Доминик Денцингер (10 қазан 1819 – 19 маусым 1883) – көрнекті неміс католик теологы және «Enchiridion symbolorum et definitionum» («Кредолар мен анықтамалар жинағы») атты еңбектің авторы. Бұл еңбек көбінесе оның атымен – Денцингер деп аталады.

Өмір

Дензингер 1819 жылғы 10 қазанда Льеж қаласында дүниеге келген. 1831 жылы Лиеж университетінің профессоры болған әкесі оны отбасының бастапқы отаны – Вюрцбургке алып барды. Мұнда ол гимназияда оқыды және университетте философияны оқып, Ph.D. дәрежесін алды. 1838 жылы Вюрцбург семинариясына түсті, 1841 жылы Римдегі неміс колледжіне барып, 1844 жылы дін қызметкеріне бекітілді, ал келесі жылы теология бойынша білім алды. Отанға оралғаннан кейін, ол Майндегі Хасфурт қаласында пастор болып жұмыс істеді, 1848 жылы Вюрцбургте догматикалық теологияның қосымша профессоры, ал 1854 жылы толық профессор атанды. Денсаулығы нашарлағанға қарамастан, өмірінің соңына дейін осы лауазымда қызмет етті. Дензингер католик Германиясындағы оң теология мен тарихи догматиканың (Dogmengeschichte) негізін салушылардың бірі болды. Иоганн Адам Молер (1838 жылы қайтыс болған) және Дёллінгерден (1799-1890 жылдар) кейінгі буында ол олардың әдістерін жалғастырып, догмалардың салдары туралы философиялық пайымдауларға қарағанда, теологияның тарихи дамуын дәл зерттеу арқылы неміс мектебінің ерекшелігін қалыптастыруға көмектесті. 1883 жылғы 19 маусымда Вюрцбургте қайтыс болды.

Enchiridion symbolorum et definitionum (Символдық және анықтамалық)

Оның маңызды еңбектерінің көбі тарихи теология сипатында. Ең белгілі және пайдалысы – оның «Enchiridion symbolorum et definitionum» (бірінші басылымы, Вюрцбург, 1854), кеңестердің негізгі қаулылары мен анықтамаларын, айыпталып сотталған ұсыныстар тізімін және т.б. қамтитын, елшілердің иман жолынан басталатын ең ерте пішімдері бар нұсқаулық. Бірінші басылымда 128 құжат болса, алтыншы басылымда, Дензингердің өзі өңдеген соңғы нұсқасында, бұл сан 202-ге дейін артты. Дензингер қайтыс болғаннан кейін профессор Игнац Шталь Лев XIII-нің қосымша қаулыларымен «Энхиридионды» қайта өңдеу жұмысын жалғастырды. Клеменс Баннуарт, С.Ж., 1908 жылы жаңартылған және толықтырылған басылымды (10-шы басылым, Фрайбург) дайындады. Одан бері «Энхиридион» көп рет қайта басылды, әртүрлі редакторлар елеулі қосымшалар енгізді. Осының салдарынан, жаңа басылымдардағы нөмірлер түпнұсқадағы нөмірлермен мүлдем сәйкес келмейді. Соңғы онжылдықтарда (1963 жылдан бері) ғалымдар әдетте жазбаларға сілтеме жасаған нөмірлеуді Адольф Шёнмецер, С.Ж. дайындаған басылымда енгізген, осы нөмірлеуді көрсету үшін қолданылатын «DS» («Дензингер-Шёнмецер») аббревиатурасы бұрынғы басылымдардан мүлдем өзгеше. Питер Хюнерман – ең соңғы редактор, ал 43-ші басылым ағылшын тілінде Ignatius Press баспасынан жарық көрді. Соңғы басылымдарда XX ғасырдың екінші жартысының доктриналық тұжырымдары, соның ішінде Екінші Ватикан соборының және соңғы папалардың ілімдері қосылды.