Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түрік ащы наны
Turkish savory flatbread
Гөзлеме – түркі халықтарының ащы, ішін толтырылған наны. Қамыры көбінесе ашытқысыз, тек ұн, тұз және судан жасалады, бірақ гозлеме ашытқылы қамырдан дайындалуы мүмкін. Ол базламаға ұқсас, бірақ бетіне май немесе қымыз жағылады, ал базлама майсыз пісіріледі. Қамыр жұқа жайылып, әртүрлі толтырмалармен толтырылып, жабыстырылып, табада пісіріледі. Гөзлеме кейде алдын ала дайындалған, қолмен жайылған юфка қамырынан жасалуы мүмкін. Гөзлемеге салынатын толтырмалар көптеген және аймаққа, жеке талғамға қарай әртүрлі болады, оларға әртүрлі ет (фаршталған сиыр еті, шауып алынған қой еті, жаңа немесе ысталған теңіз өнімдері, сужук, паструма), көкөністер (шпинат, кабақ, баклажан, пияз, шатыр, түрлі бұрыштар, пияз, көк пияз, шалот, сарымсақ), саңырауқұлақтар (боровик, ғимарат, трюфель), түйнектер (картоп, ямс, редис), ірімшіктер (фета, түрік ақ ірімшігі (Бейаз Пейнир), лаваш, чёкелек, Кассери және Кашкавал), сондай-ақ жұмыртқа, маусымдық шөптер мен дәмдеуіштер кіреді.
Gözleme is a savory Turkish stuffed turnover. The dough is usually unleavened, and made only with flour, salt and water, but gözleme can be made from yeast dough as well. It is similar to bazlama, but is lightly brushed with butter or oil, whereas bazlama is prepared without fat. The dough is rolled thin, then filled with various toppings, sealed, and cooked over a griddle. Gözleme may sometimes be made from prepackaged hand rolled leaves of yufka dough. Fillings for gözleme are numerous and vary by region and personal preference, and include a variety of meats (minced beef, chopped lamb, fresh or smoked seafood, sujuk, pastirma), vegetables (spinach, zucchini, eggplant, leek, chard, various peppers, onion, scallion, shallot, garlic), mushrooms (porcino, chanterelle, truffle), tubers (potatoes, yams, radish), cheeses (feta, Turkish white cheese (Beyaz Peynir), lavaş, çökelek, Kasseri, and Kashkaval), as well as eggs, seasonal herbs, and spices.
Этимология
Гизлеме сөзі түрікше közleme сөзінен туындаған, "көмірде пісіру/тостау" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөздің түбі түрікше köz сөзіне жетеді, яғни "көмір". Осман түрік әліпбиінде "k" және "g" дыбыстары арасында ешқандай айырмашылық болмағандықтан, köz-дан göz-ға дауысты өзгерісі қашан болғаны белгісіз. Түркі тіліндегі бұл сөздің ең ерте жазбасы 1477 жылға дейін жетеді. Ол алғаш рет парсы-түрік сөздігі "Лүғат-и Халими" [tr] және Эвлиа Челебидің "Сейахатнаме" еңбегінде кездеседі.
The word gözleme is derived from the Turkish word közleme, meaning "to grill/cook on the embers". This word can ultimately be traced back to Turkish word köz, meaning "ember". The Ottoman Turkish alphabet had no distinction between k and g sounds, so it is unclear when the consonantal shift from köz to göz happened. The oldest record of the word in a Turkic language is dated back to 1477. It is first attested in Persian Turkish dictionary Lügat i Halîmî [tr] and also found in Evliya Çelebi's Seyahatnâme.
Тарих
Бастапқыда таңғы ас немесе жеңіл үй дайындалатын тағам ретінде, гөзлеме 20-ғасырдың соңғы бөлігінде Түркияда жылдам тағам мәртебесіне ие болды, қарапайым және деликатестік дайындамалары дәстүрлі (мысалы, қуырылған майлы ет және пияз, "қыймалы"; шпинат және фета, "ыспанақты"; картоп және қияқ, "пататесті" және т.б.) қазіргі заманғы (мысалы, шоколад және апельсин қабығы; жаңғақ және банан балмен; шоқан балық және жұмыртқа; және т.б.) түрлері елдің мейрамханаларында, кафелерінде және көшпелі тағам сату орындарында кеңінен таралды. Әдетте, гөзлеме сақ табада пісіріледі. Яһудилер ашытылған майды пайдаланбағандықтан, олар үшін гөзлеме дайындаған нан пісірушілер оның орнына зығыр майын қолданған.
Originally a breakfast item or light homemade snack, the comfort food nature of gözleme has allowed it to achieve fast food status in Turkey in the latter part of the twentieth century, with both simple and gourmet preparations ranging from the traditional (e. g. sauteed minced beef and onion, "kıymalı"; spinach and feta, "ıspanaklı"; potato and chive, "patatesli"; etc.) to the contemporary (e. g. chocolate and orange zest; walnut and banana with honey; smoked salmon and eggs; etc.) proliferating across the country's restaurants, cafes, and food carts. Typically, gözleme is cooked over a sac griddle. Jews avoided clarified butter, thus bakers who made gözleme for them used sesame oil instead.