Кіріспе

Тыныс алу түрі

Тереңсіз тыныс алу, көкірек тынысы, қабырға тынысы немесе кеуде тынысы – бұл өкпеге минималды мөлшерде ауа алу, әдетте, диафрагма арқылы емес, қабырға аралық бұлшықеттер арқылы кеуде аймағына ауа тарту арқылы жүзеге асады. Тереңсіз тыныс алу тез тыныс алу мен гиповентиляцияға себеп болуы немесе оның белгісі болуы мүмкін. Көптеген адамдар күні бойы тереңсіз тыныс алып, осы жағдайды сезбейді. Жоғарғы бөлік тынысы, кілтжақ тынысы немесе кілтжақ аймағы тынысы кезінде ауа негізінен иық пен кілтжақ сүйектерінің (кілтжақтардың) көтерілуі және дем алу кезінде бір мезгілде іштің жирылуы арқылы кеудеге тартылады. Бұл тәсілмен ауаның максималды мөлшерін тек қысқа мерзімге ғана алуға болады, себебі ол үнемі күш салуды қажет етеді.

Шарттар

Бірнеше жағдайлар беткей тыныс алумен сипатталады немесе оның белгісі болып табылады. Бұл жағдайлардың ең көп кездесетіндері: әртүрлі дауылпаздық бұзылыстары, астма, гипервентиляция, пневмония, өкпе ісігі және шок. Дауылпаздық, стресс және паникалық шабуылдар көбінесе беткей тыныс алумен бірге жүреді. Тым беткей тыныс алу, медициналық терминмен гипопнея деп те аталады, гиповентиляцияға алып келуі мүмкін, егер оған назар берілмесе немесе дұрыс диагноз қойылмаса, бұл қауіпті жағдай. Оны көбінесе "ұйқы бұзылысы" деп қарастырады, бірақ жеткілікті диагностикалық ақпаратсыз. Ауыр симптомдар көбінесе ұйқы кезінде пайда болады, қабырға аралық бұлшықеттер тыныс алу әрекетін орындамайтын кезде. Ұйқы кезінде тыныс алу диафрагмадан басталады, ол NMD (нейромыскулярлық аурулар) бар адамдарда көбінесе әлсірейді. Тыныс алуы қиын болған полиомиелиттен аман қалғандар мен басқа да NMD бар адамдарға трахеостомия (мойында тыныс алу үшін жасалған хирургиялық тесік) жасалуы мүмкін.