Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық ереже, сондай-ақ Метр ережесі деп аталатын бұл ереже, яхталарды өлшеу және оларды санатқа бөлу үшін жасалды. Оның мақсаты – әртүрлі конструкциядағы яхталардың мүмкіндіктерін теңестіріп, кемшілік жүйесі арқылы бірге жарысуына жағдай жасау. 1907 жылы Халықаралық ереже бекітілгенге дейін, елдер өздерінің ұлттық ережелері бойынша яхталармен жарысқа қатысып, халықаралық жарыстарда әртүрлі субъективті есептеулер қолданылып келді.
The International rule, also known as the Metre rule, was created for the measuring and rating of yachts to allow different designs of yacht to race together under a handicap system. Prior to the ratification of the International rule in 1907, countries raced yachts under their own national rules and international competition was always subject to various forms of subjective handicapping.
Өмірбаян
"Тонна" және "тоннаж" сөздері "тун" сөзінен шыққан, ол 252 галлон сыйымдылықтағы шарап шамының көлеміне тең көлем өлшемі еді. Ұлыбританияда тарихи түрде сауда кемелерінің тоннажын өлшеу үшін "Ескі құрылысшы өлшемі" қолданылып, оған сәйкес салық салынатын. Кемелердің ішкі көлемін дәл өлшеудің қиындығы (кеме корпусының үш өлшемді ауданын (немесе көлемін) және мұңдан қауырсынға дейін үздіріліссіз өзгеретін қисықтығын анықтау үшін қажетті есептеулерді ойлаңыз) кеме корпусының белгілі бір нүктелеріндегі қашықтықтарды өлшеп, оларды формулаға енгізу арқылы тоннаж бен сол кездегі үкіметке төленетін салық мөлшері анықталды. Әр кеме бірдей принцип бойынша өлшенгендіктен, тоннаж көлемді 100% дәл көрсетпесе де маңызды емес еді, себебі барлық кемелер бірдей өлшеммен өлшенді, бұл салық салуда теңдікке негізделгендігін қамтамасыз етті. Саудалық желкенді кемелерді өлшеу немесе бағалаудың осы жүйесі ұзақ тарихқа ие, сондықтан тоннаж және оған байланысты есептеулер, әрине, желкенді яхталарды өлшеу және бағалау үшін де қолданылды.
The word 'ton' and hence 'tonnage' originates from the word 'tun' which is a measure of volume equivalent to the size of a barrel which could contain 252 gallons of wine. In the UK, merchant sailing vessels were historically measured using Builder's Old Measurement to measure tonnage and taxed according. Due to the complications with accurately measuring of the internal volume of a sailing vessel (think of the calculus that would be involved to determine the 3 dimensional area (or volume) of a ship's hull and its continually changing curvature from the bow to the stern) a set of distances at points on the hull was defined to be measured and entered into a formula which then defined the tonnage and hence the taxes to be paid to the government of the day. As each ship was measured on the same basis it did not matter that the tonnage measurement was not a 100% accurate measure of volume as all vessels were measured on the same basis which led to an equitable basis of allocating tax. This system of measuring or rating merchant sailing ships has a long, well established history, so tonnage, and the calculus involved was naturally also used to measure or rate a sailing yacht.
Жайықпен жұмыс істеу мүмкіндігі шектеулі жандар
XIX ғасырдың басында яхта жарыстарына деген қызығушылық жеткілікті деңгейге жетіп, әртүрлі типтегі яхталардың тең жарысуына мүмкіндік беретін келісілген есептеу жүйесі қажет болды. Сауда кемелерін өлшеу әдісі яхта жарыстарына көшті, соның нәтижесінде яхталардың өлшенген тоннажы пайда болды, бұл олардың мөлшерін салыстыруға және, тиісінше, жақсы жобаланған үлкен яхтаның жақсы жобаланған кішкентай яхтадан жылдам жүретіні ескере отырып, өнімділігін салыстыруға мүмкіндік берді. Әр яхта өлшенген тоннажына сәйкес белгілі бір сыныпқа жатты. XIX ғасырдың басында тоннаждың төрт диапазоны және осыған сәйкес төрт сынып анықталды. Көптеген жарыстардың нәтижелерінен алынған тәжірибеге сүйене отырып, әр сыныпқа келесі төменгі сыныпқа беруге тиіс қашықтық қосымшасы белгіленді. Бұл 1-сынып яхтасының жарыс барысында 4-сынып яхтасына қарағанда көбірек қашықтық жүруімен теңестірілді. 1834 жылы қашықтық бойынша есептеу уақыт бойынша есептеуге ауыстырылды. Яхта жарыстарына қызығушылық артқан сайын, дизайнерлер өлшеу ережелерінде жақсы нәтиже алуға мүмкіндік беретін кемшіліктерді іздеп табуға кірісті. Бұл дизайнерлерді ынталандырғанымен, яхталардың іске қосылғанға дейін ескіруіне байланысты иелерін мүгедектер есебінен жарысқа қатысудан алдыртты. Тепе-теңдікті қалпына келтіру мақсатында жаңа формулалар жасау жұмысы басталды, нәтижесінде яхталар үшін алғашқы формула ретінде «Темза өлшемі» пайда болды. 1870 жылы Францияның Яхта клубы Британдық Темза өлшемін қабылдауы халықаралық рейтинг ережелерінің бастауы болуы мүмкін. 1893 жылы Герман-Скандинавиялық одақ құрылып, ол өзінің «Одақ ережесін» әзірледі. 1902 жылдан бастап Нью-Йорк Яхта клубының жетекшілігімен АҚШ яхта клубтары 1905 жылы Натанаэль Херрешофф жасаған формулаға негізделген «Жалпы ережеге» келісті.
During the early part of the 19th century interest in yacht racing had achieved sufficient momentum to need an agreed handicapping system to allow different types of yacht to race on an equitable basis. The method of measuring merchant sailing ships carried over into the world of yacht racing so that a yacht also now had a measured tonnage which allowed size comparisons and hence performance comparisons to be made between yachts on the basis that a properly designed big yacht will sail faster than a properly designed small yacht. Each yacht fell within a Class based upon its measured tonnage. In the early 19th century four ranges of tonnage and hence four Classes were defined. Based on experience gained from the results of numerous races each Class was allocated a distance allowance that the Class had to give away to the next lower Class. This was equivalent to a Class 1 having to sail more distance than a Class 4 yacht during a race. In 1834 handicapping by distance was changed to handicapping by time. As yacht racing in particular became more and more popular designers started to look for and found loopholes in the measurement rules to enable a design to get a better rating. Whilst this encouraged designers it discouraged owners from participating in handicap racing because designs were being outdated almost before the yacht was launched. In order to restore the equilibrium, work began on new formulas, which resulted, in the Thames Measurement which was the first formula defined for yachts. The adoption of the British Thames Measurement by the Yacht Club of France in 1870 may mark the beginning of international rating rules. In 1893, the Germano Scandinavian Union was formed and it developed its "Union Rule". Starting in 1902, under the leadership of the New York Yacht Club, U. S. yacht clubs agreed to a "Universal Rule" in 1905 which was based on a formula developed by Nathanael Herreshoff.
Бастапқы ынталандыру
XX ғасырдың басында яхта жарыстары Еуропаға кеңінен тарады, бірақ әр елде әртүрлі рейтингтік ережелер болды, олардың барлығы дерлік ұқсас принциптерге негізделген. Халықаралық жарыстар әрқашан түрлі деңгейдегі есептеулерге (хендикаптарға) бағынған, олар көбінесе субъективті және наразылық білдіруге мүмкіндік беретін болды.
By the early 20th Century yacht racing had spread across Europe but each country had its own different rating rules but they all typically used similar principles. International competition was always subject to various forms of handicapping which was often subjective and certainly open to protest
Қажет болған нәрсе – яхталардың бір елден екінші елге бәсекеге қабілетті түрде қатысуына мүмкіндік беретін ортақ рейтинг немесе келісілген халықаралық ереже еді. Жарысқа қатысатын жетекші елдер яхталардың рейтингін есептеу, өлшеу ережелерін, құрылыс ережелерін (скантингтерді) және жарыс ережелерін анықтайтын жүйе құру үшін бірікті. Бұл бастаманың көбісі Ұлыбританияға тиесілі болды. Сол кездегі YRA (қазіргі Royal Yachting Association) хатшысы Брук Хексталл Смит скандинавиялық, неміс және француз яхта клубтарымен келіссөздер жүргізді және 1906 жылдың шілдесінде Лондондағы Лэнгем қонақүйінде конференция өткізілді. Конференцияға он бір елден өкілдер, АҚШ-тан бақылаушы, сондай-ақ бірнеше беделді инженерлер мен конструкторлар қатысты. Олар Халықаралық ережені жасауға кірісті. 1906 жылдың қазан айында Берлинде комиссия ережені қолдану мәселелерін талқылау үшін қайта жиналды. Конференция делегаттары 1907 жылдың қазан айында Парижде соңғы рет кездесіп, яхталардың рейтингісі мен өлшеу ережелерін ғана емес, сонымен қатар құрылыс ережелерін (скантингтерді) және жарыс ережелерін анықтаған алғашқы Халықаралық ережені бекітті. Осы кездесуге қатысқан делегаттар Халықаралық яхта жарыстары одағын (IYRU) құрды, ол қазіргі Халықаралық желкенді спорт федерациясының (ISAF) алғашқы ұйымы болды. АҚШ кездесулерге бақылаушылар жіберді, бірақ бастапқыда бірінші Халықаралық ережені қабылдамады және Натанаэль Херрешофф әзірлеген формулаға негізделген әмбебап ережені қолдануын жалғастырды.
What was needed was a common rating or an agreed International rule, which would enable yachts from one country to race competitively in a different country. The leading yacht racing countries came together and laid down a system that calculated the rating of yachts, measurement rules, construction regulations (scantlings) and rules for racing. This was largely driven by the United Kingdom. The then Secretary of the YRA (now called the Royal Yachting Association), Brooke Heckstall Smith had been in discussion with Scandinavians German and French yacht clubs and a conference was held at the Langham Hotel in London in July 1906. Representatives from eleven countries attended, together with an observer from the United States, plus several respected nautical engineers and designers and they started to formulate the International rule. A committee met again in October 1906 in Berlin to elaborate on the application of the Rule. The conference delegates met finally again in Paris in October 1907 and ratified the first International rule which defined not only the rating of yachts and measurement rules but also construction regulations (scantlings) and racing rules. Delegates from this meeting went on to form the International Yacht Racing Union (IYRU); the precursor to the present International Sailing Federation (ISAF). The USA sent observers to the meetings but did not initially adopt the first International rule and continued with the Universal Rule based on the formula developed by Nathanael Herreshoff.
Ережедің дамуы
Халықаралық ереже ақырында яхта жарысының тірегіне айналды. Бұл ережеде бұрын жарысқа қатысқан елдер арасында дау тудырған көптеген мәселелерді ескеретін формула жасалды. Ол яхтаның мөлшерін шектемейді – көптеген дербес топтар құрылды. Ол конструкторларға белгілі бір деңгейде еркіндік берді, бірақ қауіпті шектен тыс нәрселерді бақылады. Ол құрылыс талаптарын және материалдарды қолдануды регламенттеді, бірақ ереженің өркендеуі қажет екенін түсінді.
The International rule eventually became the backbone of yacht racing. The Rule created a formula that took into account most problematic areas that had previously caused dissent among the racing nations. It does not restrict size—many individual classes were created. It allowed designers a degree of latitude—yet controlled unsafe extremes. It laid down construction rules and governed the use of materials—yet understood that the Rule must develop.
Ережелер формалары
Метр термині яхтаның ұзындығын көрсетпейді; ол формуланың нәтижесінде шығады және сыныпты анықтайды. Алты метрлік яхтаның ұзындығы 10-ден 12 метрге дейін болуы мүмкін. Метр ережесі табысты және ұзаққа созылған, жылдар бойында тек шағын өзгерістер енгізілді. Алғашқы жылдары көптеген түрлі Метр сыныпты яхталар салынғанмен, үш өлшем өзінің танымалдылығын сақтап қалды: 6, 8 және 12 метрлік сыныптар. Ратификацияланғаннан кейін бір жыл өткен соң, Олимпиада үшін 12 метрлік сынып таңдалды – 6 және 8 метрлік сыныптар да әртүрлі кезеңдерде пайдаланылды. 12 метрлік сынып 1987 жылға дейін Америка кубогы жарыстарында қолданылды. Жақында пайда болған жаңа сынып – бір адамға арналған 2,4 метрлік сынып, қазір Паралимпиада бағдарламасына енген. Халықаралық ережені Квадрат метр ережесімен шатастыруға болмайды.
It is important to note the term Metre does not refer to the length of the yacht; it is the product of a formula and denotes the class. A Six Metre yacht can be from 10 to 12 metres in length. Metre rule has proven to be successful and enduring, seeing only minor revisions over the years. Whilst many different Metre Class yachts were constructed during those first heady years, three sizes have maintained their popularity; the 6, 8 and 12 Metre Classes. The year after the ratification, the 12 Metre Class were chosen for the Olympics—the 6 and 8 Metres were also used at different stages. The 12 Metre Class was used for the America's Cup events until 1987. A relatively new arrival is the one person 2.4 Metre Class, currently active as a Paralympics class. International rule should not be confused with Square Metre Rule.
Неліктен "Метр" халықаралық ережедегі яхталардың атауларында
Көптеген адамдар "метр" термині формулаға енгізілген мәндерді өлшеуге қолданылатын бірліктерді білдіреді деп санайды. Осыған байланысты, британдықтардың сол кездегі яхтингтегі басымдылығы императорлық бірліктерді қолдануға мүмкіндік бергенімен, формула үшін метрикалық бірліктерді пайдалану олардың үлкен ұступтары болды деген пікір қалыптасты. Бірақ шындығында, формула императорлық бірліктермен де жақсы жұмыс істейді. Формуланың ұзындық және аудан компоненттері арасындағы байланыс метрикалық немесе императорлық бірліктерде сақталады. "Метр" термині есептеу нәтижесін көрсету үшін қолданылатын ұзындық бірлігін (метр) білдіреді. Егер императорлық бірліктер қолданылса, алты метрлік яхтаның нәтижесі 19.685 футқа тең болады. Лондон конференциясы "19.685 фут" яхтасынан гөрі "алты метрлік" яхта терминін ұнатты.
It is commonly believed that the term Metre refers to the units of measurement used for the input values entered into the formula. This has led to the idea that the use of metric units for the formula represented a major concession on the part of the British whose preeminence in yachting at the time could have justified using imperial units. In fact, the formula works equally well with imperial units. The relation between the length and area components of the formula are preserved whether in metric or imperial units. The use of the term Metre refers to the unit of length (the metre) used in the expression of the result of the calculation. If one uses imperial units, the result for a Six Metre yacht is 19.685 feet. The London Conference preferred the term "Six Metre" yachts to "19.685 foot" yacht.
Метрлік сыныптар
Алғашқы жылдары көптеген түрлі метрлік яхталар салынса да, бастапқы ережеде белгіленген өлшемдердің төртеуі танымалдылығын сақтап қалды: 5.5, 6, 8 және 12 метрлік сыныптар. Ратификацияланғаннан кейінгі жылы 12 метрлік сынып Олимпиадаға іріктеліп алынды, ал 6 метрлік және 8 метрлік сыныптар әртүрлі жылдары қолданылды. Кейіннен 5.5 метрлік сынып та Олимпиадада пайдаланылды. 1958 жылдан 1987 жылға дейін Америка кубогы жарыстарында 12 метрлік сынып қолданылды. 1936 жылы Корнелиус Шилдс Халықаралық ережені жаңа, бір типті сыныпты құру үшін негіз ретінде пайдаланды. Норвегиялық Бьярне Аас жобалаған және оның классикалық 6 метрлік «Сага» яхтасының үлгісімен жасалған Халықаралық бір типті шлюп (IOD) бүгінде Норвегия, Швеция, Ұлыбритания, Канада, Бермуд аралдары және Америка Құрама Штаттарындағы флоттарда жарысады. IOD – 6 метрлік яхтаның қатаң реттелген түрі. Соңғы кезде жалғыз теңізшіге арналған 2.4 метрлік сынып пайда болды. Келіптік яхта ретінде, және қайықтан айырмасы, ол экипажға яхтаны құлауынан сақтау үшін салмағын теңестіруді қажет етпейді. Сондықтан, бұл физикалық мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін өте танымал сыныпқа айналды және қазіргі уақытта Паралимпиадада қолданылады. Метрлік сынып яхталарының иелері, достары мен жанкүйерлері 2007 жылдың шілде айында Ұлыбританиядағы Коусте Халықаралық ереженің жүз жылдығын атап өтіп, барлық метрлік сынып яхталары үшін регата ұйымдастырды.
While many different Metre Class yachts were constructed during those first heady years, of the sizes specified in the original rule, four have maintained their popularity; the 5.5, 6, 8 and 12 Metre Classes. The year after the ratification, the 12 Metre Class were chosen for the Olympics—the 6 Metre and the 8 metres were also used in different years. The later 5.5 Metre was also used in the Olympics. The 12 Metre Class was used for the America's Cup events from 1958 through 1987. In 1936, Cornelius Shields, used the International Rule as the basis for a new one design class. Designed by Norwegian Bjarne Aas, and modeled after his classic 6 metre Saga, the International One Design sloop, or IOD, is today raced in fleets based in Norway, Sweden, the UK, Canada, Bermuda and the United States of America. The IOD is a very tightly regulated variation of a 6 metre. A recent development has been the 2.4 Metre Class—a Metre class boat designed for a solo sailor. As a keelboat, and unlike a dinghy, it does not require the crew to balance his weight to keep the boat from capsizing. Therefore, it has become a very popular class for the physically disabled, and is currently used in the Paralympics. A group of Metre Class yacht owners, friends and enthusiasts celebrated the centenary of the International rule, in July, 2007, in Cowes UK, by organising a regatta for all Metre Class yachts.
Құрылған және жүретін метрлік қайықтар
1907 жылдан бері шамамен 6000 үлкен метрлік қайық салынды. Олардың шамамен жартысы бүгінге дейін сақталған, бұл олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін салынғанын ескерсек, өте таңғаларлық сан. Бұл, ішінара, R метрлік қайықтардың Lloyd’s қатаң талаптарына сәйкес келуінің нәтижесі, осының арқасында олар өте сирек кездесетін басқа дәстүрлі қайықтарға қарағанда ұзақ қызмет етеді. ClassBuiltRemaining23 м6319 м6115 м20412 м30018910 м90209 м50108 м5001777 м200306 м1,5004505.5м8005575м3501504 м172136Жалпы6,0003,000 Сілтемесіз сандар – шамамен алынған мәліметтер. Сонымен қатар, 1980 жылдары пайда болғаннан бері 4000-нан астам 2,4 метрлік қайықтар салынды.
About 6000 of the larger metre rule boats have been built since 1907. About half of them still exist, which is a remarkable number considering that most of them were built before World War II. Partly this is a result of the fact that the R metre boats had to adhere to Lloyd's strict scantling rules, that has given them longevity that very few other traditional classes have been blessed with. ClassBuiltRemaining23 m6319 m6115 m20412 m30018910 m90209 m50108 m5001777 m200306 m1,5004505.5m8005575m3501504 m172136Total6,0003,000
Numbers without references are estimates. In addition, over four thousand 2.4 m have built since the classes introduction in the 1980s.
Олимпиададағы метрлік қайықтар
12 м 1908–1920 10 м 1912–1920 9 м 1920 8,5 м 1920 8 м 1908–1936 7 м 1908, 1920 6,5 м 1920 6 м 1908–1952 5,5 м 1952–1968
12 m 1908–1920 10 m 1912–1920 9 m 1920 8.5 m 1920 8 m 1908–1936 7 m 1908, 1920 6.5 m 1920 6 m 1908–1952 5.5 m 1952–1968
2000 жылдан 2016 жылға дейін 2,4 м Паралимпиада ойындарында желкендесуге қолданылды.
From 2000 to 2016, the 2.4 m was used for the sailing at Paralympic Games.