Кіріспе

Матия Ненадович (немесе Матея Ненадович; 26 ақпан 1777 – 11 желтоқсан 1854), сонымен қатар Прота Матея деп белгілі, 1805 жылдан 1807 жылға дейін Сербияның тұңғыш премьер-министрі қызметін атқарған серб архиерейі, жазушы және саясаткері болды. Ол Бірінші серб көтерілісінің көрнекті қайраткері еді.

Өмір

Он алты жасында дін қызметкері болып тағайындалды, ал бірнеше жылдан кейін Вальевоның протосы, яғни архиерей дәрежесіне көтерілді. Оның әкесі, Алекса Ненадович, Вальево округінің кнезі (басқарушысы), 19 ғасырдың басында сербтер арасында ең танымал және құрметті қоғам қайраткерлерінің бірі болды. Смедерево санжағының (Дахиялар) яничарларының төрт жетекшісі сербтердің жалпы көтерілісін болдырмаудың жалғыз жолы – олардың барлық маңызды тұлғаларын өлтіру арқылы қорқыту деп ойлағанда, Алекса Ненадович (1749–1804) алғашқы құрбандардың бірі болды. Дахиялардың саясаты, алдын алудың орнына, сербтердің түріктерге қарсы жалпы көтерілісін дереу тудырды. Прота Матея Вальево округінің көтерілісшілерінің орынбасары командирі болды (1804), бірақ бұл лауазымда ұзақ тұрмады, өйткені Караджордже оны 1805 жылы Санкт-Петербургке құпия миссиямен жіберді, содан кейін Сербияның Ресейге, Австрияға, Бухарестке және Константинопольге дипломатиялық өкілі ретінде жұмысқа алды. Караджордже құлағаннан кейін (1813), сербтердің жаңа басшысы Милош Обренович Прота Матеяны Сербияның өкілі ретінде Вена конгресіне (1814–1815) жіберді, онда ол сербтердің мүддесін талмай қорғады. Сол миссия кезінде ол лорд Кастлерегпен жиі кездесті, және алғаш рет серб ұлттық мүдделері британдық мемлекеттік қайраткерлерге мәлім болды. Прота Матеяның естеліктері («Прота Матея Ненадовичтің естеліктері») түріктерге қарсы бірінші және екінші серб көтерілісінің тарихы бойынша ең құнды мәліметтерді құрайды. Оның Сима атты інісі болды. Оның әкесінің інісі Яков Ненадович Сербияда бірінші Ішкі істер министрі ретінде маңызды рөл атқарды. Матея Ненадовичтің Любомир Ненадович есімді ұлы болды. Ненадович масон болған.

Шығармалары

Ол "Прота Ненадовичтің естеліктері" атты еңбегімен ең жақсы танылады. Ол басқа да естеліктер мен деректі әдебиеттердің авторы болған.

Мұра

Ол "Ең көрнекті 100 серб" кітабына енген.