Кіріспе

1926–1933 Португалия үкіметі

Ұлттық диктатура (Ditadaura Nacional, ditɐˈðuɾɐ nɐsiuˈnal) – 1926 жылдан бастап, генерал Оскар Кармона президенттік лауазымға қайта сайланғаннан кейін 1933 жылға дейін Португалияны басқарған режимге берілген атау. 1926 жылғы 28 мамырдағы төңкерістен кейін басталған әскери диктатура кезеңі оған дейін болды (Әскери диктатура). 1933 жылы жаңа конституция қабылдағаннан кейін, режим өз атын Жаңа мемлекет (Estado Novo) деп өзгертті. Ұлттық диктатура және Жаңа мемлекет Португалияның Екінші Республикасының (1926–1974) тарихи кезеңін құрайды.

Дитадура әскерилері, 1926-1928

28 мамырдағы әскери төңкеріс билікті оңай басып алды. Ұзақ өтпей, диктатура парламентті таратып, барлық саяси партияларға тыйым салып, цензура енгізді. Бұл процесс тұрақсыздықпен уақытталды, себебі қатал әскери шенеуніктер Республика институтарынан либералдар мен демократтарды тазартты. Осы кезеңде анық көшбасшы пайда болған жоқ, себебі диктатураны төменгі шендегі әскери шенеуніктердің коалициясы басқарды, олардың кейбіреулері интегралистер еді. 30 мамырда Республика Премьер-Министрі мен Республика Президенті отставкаға кеткеннен кейін, теңіз офицері Хосе Мендес Кабесадас Жуниор екі лауазымды да атқарды, бірақ басқа төңкеріс басшыларымен туындаған қақтығыстардан кейін 17 маусымда отставкаға кетуге мәжбүр болды. Оның орнына 28 мамыр төңкерісінің жетекшісі генерал Гомес да Коста, Премьер-Министр және Республика Президенті лауазымдарын иеленді. Гомес да Коста тұрақты әскери диктатура құруға мүдделі болған жоқ, нәтижесінде ол 9 шілдеде биліктен қуылды, ал оның орнына биліктің ең жоғары лауазымдарын иеленген және диктаторлық билікті қолға алған генерал Антонио Оскар де Фрагозо Кармона келді. Кармона 1928 жылдың 18 сәуіріне дейін Премьер-Министр қызметін атқарды, бірақ 1951 жылдың 18 сәуіріне дейін Республика Президенті лауазымын сақтап қалды. 1927 жылы сол және оң жақ күштер тарапынан бірнеше сәтсіз төңкеріс әрекеттері жасалды. 1927 жылдың 12 тамызында кіші офицерлер кабинет отырысына күшпен кіріп, оқ атуды бастады. Кармона үкіметі үкіметті қайта бақылауға алып, әскери тәртіпті күшейтті. Алайда, шабуылдаушылар қатаң жазаланбады және Португалиялық Анголаға жіберілді. 1927 жылдың 3 ақпанында Портуда басталған, солтүстік, Коимбра, Эвора, Алгарве аймақтарынан келген әскери және азаматтық күштердің қатысуымен және 7 ақпанда аяқталған үлкен төңкеріс әрекеті болды. 1928 жылдың 20 шілдесінде Лига де Пари, майор Сарменто Бейрес және Португалияның ішкі аймандарының әскери басшылары төңкеріс жасауға тырысты, оларға түрлі синдикалистер (әсіресе теміржолшылар) қолдау көрсетті. Бірақ келіссөздер қиын болды және үкімет күштері бұл туралы біліп, қарсыластар орналасқан Сан-Хорхе қамалын алдын ала бомбалады. Бұл Кастелу-де-Сан-Жоржедегі көтерілісші күштерді провинциялық көтерілісші күштер Лиссабонға келгенге дейін бірнеше сағат бұрын жоспарды іске асыруға мәжбүр етті. Лиссабондағы көтерілісші күштер 1928 жылдың 21 шілдесінде, ал астана сыртындағы күштер 22 шілдеде капитуляциялады. 1100 әскери қызметкер мен 200 азамат тұтқындалды, олардың көпшілігі кейіннен жер аударылды. 1931 жылдың 4 сәуірінен 2 мамырына дейін Мадейрада басталған және Азор аралдары мен Гвинеяға тараған көтеріліс болды. Ол нашар дайындалған және материктік Португалиядан аз қолдау алғандықтан сәтсіз аяқталды. 1931 жылдың 26 тамызында Дитадура Насионал өзінің соңғы төңкеріс әрекетіне куә болды, бұл жолы Испания Республикасының қолдауымен. Оның жетекшілері - Хельдер Рибейру, Утра Машаду, Хайме Батиста, Диас Антунеш, Сарменто Бейрес. Алайда, нашар жоспарлаудың салдарынан, жаушылық 26 тамызда таңғы сағат 6:45-те басталды, ал көтерілісші күштердің көп бөлігі әлі дайын емес еді, Солтүстік, Томар, Абрантес, Сантарем және Кастелу-Бранкудегі күштер испан күштерімен қаруланып жатқанда төңкеріс әрекеті басталды. Төңкеріс 27 тамызға дейін сәтсіз аяқталып, 40 адам қаза тауып, 300-і жараланды. 300-ге жуық азамат және 100 әскери көтерілісші депортацияланды.