Кіріспе

Тілге дейінгі кезеңде бір сөзді күрделі ойды білдіру. Кішкентай балаларда бір сөзді сөйлемдер. Тілді игеруді зерттеуде голофраза – бұл бір сөзді күрделі ойды білдіру үшін тілге дейінгі қолданылуы. Голофраза интеръекцияға ұқсауы мүмкін, бірақ интеръекция лингвистикалық және нақты грамматикалық функциясы бар, ал голофраза – жай ғана жатталған дыбыс, грамматикалық мақсатсыз қолданылады.

Жас балаларда

Сәбилер өмірінің басында голофразалық кезеңнен өтеді, осы кезеңде олар күрделі ойларды тек бір сөзбен және қарапайым, белгілі бір тіркестер арқылы жеткізе алады. Мысалы, "тамақ" сөзі "маған тамақ бер" деген мағынаны білдірсе, ал "жоғары" сөзі "мені көтеріңіз" дегенді білдіруі мүмкін. Голофраза дене тілімен, жағдаймен және дауыс ырғағымен біріктірілгенде, баланың қажеттіліктерін білдіру үшін көбінесе жеткілікті болады. Шындығында, ол негізінен жағдайға байланысты. Голофразаның бір қызықты ерекшелігі – оның ықшамдылығы және түсінік толықтығынан гөрі нақтылыққа баса назар аударуы. Күрделі ойды білдіргенде, бала көбінесе жақсы білетін түсініктерді жіберіп, жаңа ғана үйренген сөзді қолданады. Мысалы, доп сұрағанда, бала "алам" дегеннен гөрі "доп" деп айтуы ықтимал. Голофраза грамматикалық құрылымға ие болмаса да, баланың сөздік қорының негізін қалайды.

Тіл білімі

Лингвистикада голофраза – бір сөзді толыққанды сөйлем ретінде қолдану, әсіресе полисинтетикалық тілдерде. Бұл сондай-ақ, бір сөзден құралған сөйлем болуы мүмкін, мысалы, поляк тіліндегі "Pada" ("Жаңбыр жауады") немесе ағылшын тіліндегі "Thanks" ("Рақмет").