Портлендтегі сақталған SP GS 4 локомотиві

Кіріспе

Портленд, Орегон штатында сақталған SP GS 4 кластың 4-8-4 локомотиві.

Оңтүстік Тынық мұхитының 4449 нөмірі, сондай-ақ "Күндізгі жарық" деп танылатын бұл локомотив, Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолының "GS 4" кластың 4-8-4 "Солтүстік" типіндегі бу локомотивтерінің жалғыз сақталған мысалы және бар болған GS кластың екі локомотивінің бірі. Екіншісі – "GS 6" 4460, ол Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Көліктік мұражайда сақталуда. GS – "Жалпы қолданыс" немесе "Алтын штат" деген сөздердің аббревиатурасы, бұл Калифорнияның (локомотивтің тұрақты түрде жұмыс істеген жері) лақап аты. Локомотив 1941 жылдың мамыр айында Лима, Огайодағы Лима локомотивтер зауытында Оңтүстік Тынық мұхиты үшін салынды. Ол өзінің қызмет ету кезегінің көп бөлігінде тасымалдаған сол аттас жолаушылар пойыздары үшін қызыл және қызыл-сары түсті "Күндізгі жарық" бояу схемасын алды. 4449 нөмірі 1956 жылы пайдалы қызметтен шығарылып, сақтауға қойылды. 1958 жылы Оңтүстік Тынық мұхиты локомотивті Орегон штатының Портленд қаласына сыйға берді. Қала локомотивті Оукс ойын-сауық паркіне жақын жерде тұрақты көрмеге қойды, ол 1974 жылға дейін сонда қалды. Содан кейін 4449 нөмірі АҚШ-тың 48 штатын аралаған және елдің 1976 жылғы екі жүз жылдық мерекесінің құрметіне өткізілген Американың бостандық пойзында пайдалану үшін қайта жаңартылды. Локомотив 1984 жылдан бері экскурсиялық қызметтерде жұмыс істеп келеді. Локомотивтің жұмысы қазір Портлендтегі Орегон теміржол мұражайында орналасқан, оны "SP 4449 достары" деп аталатын коммерциялық емес еріктілер тобы күтіп ұстайды. 1983 жылы Trains журналының оқырмандары жүргізген сауалнамада 4449 локомотиві АҚШ-тағы ең танымал локомотив деп танылды.

Салық қызметі

№4449 – Оңтүстік Тынық мұхитының алғашқы GS 4 (Golden State/General Service) локомотивтерінің бірінші тапсырысында шығарылған соңғы бу машинасы болды. №4449 1941 жылдың 30 мамырында пайдалануға берілді және мансабының басында Сан-Франциско мен Лос-Анджелес, Калифорния арасындағы Оңтүстік Тынық мұхитының ең басты жолаушылар пойзы – Coast Daylight-қа бекітілді, бірақ ол SP-нің көптеген басқа да атақты жолаушылар пойыздарын тартты. Жаңа GS 4 және GS 5 локомотивтері келгеннен кейін №4449 Golden State Route және Sunset Route жолаушылар пойыздарына тағайындалды. 1950-ші жылдардың басында 4449 Жағалау бөліміне қайта тағайындалды. 4449-тың мансабындағы маңызды оқиғалардың бірі 1954 жылдың 17 қазанында болды, сол күні SP 4449 және оның әпкесі – Оңтүстік Тынық мұхитының 4447 локомотивтері Теміржол және локомотивтер тарихи қоғамы үшін Лос-Анджелестен Оунио, Калифорнияға дейін 10 вагондық арнайы пойызды тартты және кері жолға шықты. 1955 жылдың соңында, Daylight түсімен боялған соңғы бу машиналарының бірі болғаннан кейін №4449 қара және күміс түспен боялды, ал оның бүйірлік қоршауы (Daylight бу машиналарының ағымдағы ерекшелігі) алынып тасталды, себебі сол жылдың қаңтар айында Coast Daylight дизельге ауысқандықтан ол енді қажет болмады. Содан кейін №4449 Оңтүстік Тынық мұхитының Сан-Хоакин аңғары желісіне тағайындалды, кейде Оукленд пен Бейкерсфилд арасындағы Сан-Хоакин Daylight сияқты жолаушылар пойыздарын, сондай-ақ жылдам жүктерді және көмекші қызметтерді тартты. №4449 1956 жылдың 24 қыркүйегінде жартылай зейнеткерлікке шығарылды және 1957 жылдың 2 қазанында толық зейнеткерлікке шыққанға дейін төтенше жағдайларда пайдалануға резервтік локомотив ретінде сақталды, содан кейін басқа GS класты локомотивтермен бірге Оңтүстік Тынық мұхитының Бейкерсфилд дөңгелек депосында сақталды.

Көрмеде

1958 жылы GS класындағы локомотивтердің көпшілігі бұрыннан-ақ жойылған болатын. Сол кезде қара және күміс түспен боялған 4449 нөмірі сақтаудан алынып, 1958 жылдың 24 сәуірінде Орегон штатының Портленд қаласына сыйға тартылды. Ол Оукс паркіне жақын ашық жерде қойылды. 4449 нөмірі статиктік көрнекі экспонат ретінде арнайы таңдалмады, себебі ол 4000 сериялы локомотивтердің бірі болды және «өлген сызықта» тұрған алғашқы локомотив ретінде, ең аз маневрмен алынып тасталуы мүмкін болды. Портленд қаласының Оукс Пионерлер паркінде орналасқан кезде 4449 нөміріне бірнеше рет қарақшылық шабуылдары жасалды, оның көптеген сыртқы бөліктері, соның ішінде өндірушінің тақталары мен гудок ұрланды. Нәтижесінде локомотив тез нашарлай бастады. Алайда, Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолының қызметкері және Ұлттық темір жол тарихы қоғамының Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлімшесінің мүшесі Джек Холст SP 4449 локомотивімен қатар Спокан, Портленд және Сиэтл 700 және Орегон темір жолы мен навигация 197 локомотивтеріне де күтім жасады. Холст локомотивтердің қайтадан қозғалған жағдайында қолдану үшін подшипниктері мен тіректерін майлап тұрды. Ол 1972 жылы қайтыс болды және өкінішке орай, үш жылдан кейін, 1975 жылдың көктемінде 4449 локомотиві қайтадан жұмыс іске қосылғанда оның еңбегінің жемісін көре алмады.

Американың бостандық пойызы

1974 жылы No. 4449 американдық бостандық пойызын тартуға үміткер ретінде қалпына келтіруге бағаланды, себебі оның өлшемі, қуаты және ағымдағы сыртқы түрі оны сол мерейтойлық пойызға өте лайықты етті. Бағалаушылар 4449-дың подшипниктері мен тіреу бұрыштарының жақсы жағдайда екенін анықтағаннан кейін, осы міндетке локомотивті таңдады. No. 4449 1974 жылдың 13 желтоқсанында көрсетілімнен алынып, Портлендтегі Burlington Northern Railroad компаниясының Hoyt Street дөңгелек депосында қалпына келтірілді. Локомотив 1975 жылдың 21 сәуірінде қызметке оралды, оның сыртқы түсі қызыл, ақ және көк түстерден тұрды. Түпнұсқа сыбызғысы ұрланғандықтан, локомотивке екі қосалқы сыбызғы орнатылды: жүргізуші жағында Spokane, Portland and Seattle Railway Challenger локомотивінен алынған Hancock 3 дыбысты сыбызғы, ал оттықшы жағында басқа бір Daylight локомотивінен алынған тағы бір Hancock 3 дыбысты сыбызғы. Соңғысы кейіннен Southern Pacific 6 дыбысты сыбызғымен ауыстырылды. Оттықшы жағында қолданылған екі сыбызғы да жеке коллекционерлерден алынған. 1975-1976 жылдардағы екі жүз жылдық американдық бостандық пойызының бөлігі ретінде No. 4449 көрсетілім пойызын АҚШ-тың біріккен штаттарының көп бөлігімен жүргізді. 4449 тек елдің батыс бөлігінде Freedom Train-ді тартса, шығыс бөлігінде пойызды жақында Росс Роуленд қалпына келтірген Reading 2101 тартты, ал Техас штатында пойызды Texas and Pacific 610 тартты. 4449 американдық бостандық пойызын екі жүз жылдық шара үшін өткен 138 аялдаманың 82-сінде тартты. Бостандық туры аяқталғаннан кейін, No. 4449 1977 жылы Amtrak Transcontinental Steam Excursion атты арнайы Amtrak рейсін тартты. Шамамен екі жылдық саяхаттан кейін 4449 Портлендтегі қоймаға қайтарылды, бұл жолы қорғаныш жабынымен және ауа-райының әсеріне ұшырамауы үшін сақталды.

1980 жылдар

1981 жылы SP 4449 өзінің бастапқы "Күнгі жарық" түстеріне қайта боялды, Railfair '81 көрмесі мен Калифорния штатының теміржол мұражайының Сакраментода ашылуына орай, UP 8444 және UP 3985 локомотивтерімен бірге. Дегенмен, бұл сапар ақаусыз болмады. 11 маусымда 4449 нөмірі Техас штатының Дель-Рио қаласына жақындап келе жатып, Нью-Орлеанға жол тартқанда, буксирлік тіреуішті бекітетін пластинасы кездейсоқ ажырап, рельстердің арасына түсіп қалды. Бұл тендер мен барлық вагондардың ажыратылуына себеп болды, ал локомотив өзіндік күшімен жылдамдық алды. Әйгілі Дойл артқа қарап, тез арада тежегішті басқандықтан, апаттан қалды. Локомотив кері жүріп, түсіп қалған бөлшектер жиналып, байланыстар жөнделді. 4449 және оның вагондары жоспардан сәл қалып қойды. 1986 жылы 4449 Голливудқа "Қатал жігіттер" фильміне түсуге барды және Southern Pacific үшін бизнес пойыздарын тартты. 1989 жылы 4449 тағы бір танымал локомотив, Union Pacific 844, екеуі бірге Лос-Анджелес орталық жолаушылар терминалына станцияның 50 жылдығын тойлауға қатар кірді. Содан кейін екі локомотив Санта-Фе және Southern Pacific теміржолдарының Кахон өткелі арқылы қатарласып өтті.

1990 жылдар

1991 жылдың 26 сәуірінде No. 4449 Сакраментодағы Railfair '91-ге қайта келді, бұл жолы UP 844 және UP 3985, сондай-ақ жаңадан қалпына келтірілген Southern Pacific 2472 локомотивтерімен бірге. Келесі жылы Сан-Хоседе өткен NRHS конвенциясына ол No. 2472 және Union Pacific 3985 локомотивтерімен қатысты. Осы сапарда 4449 локомотившінің жанында CB&Q M 4 класты локомотивтен алынған, бір мүшесіне тиесілі жұлдызды латуньнен жасалған 5 дауыстық сыбызғыны алып жүрді. Локомотив 1999 жылы тағы да Railfair-ге оралды, онда Santa Fe 3751 және Union Pacific 844 және 3985 локомотивтерімен бірге басты рөлде болды. Бұл оның соңғы рет Shasta Daylight маршрутымен жүргені еді, ал қазір оның теміржолдары Union Pacific-ке тиесілі.

2000 жылдар

2000 жылы No. 4449 нөмірі Burlington Northern Santa Fe қызметкерлерінің арнайы шарасы үшін қара және күміс түспен қайта боялды. Оңтүстік Тынық мұхитында жүк локомотивтерін қара түске бояу дәстүрлі болған, сондықтан 4449 және басқа GS локомотивтері дизель локомотивтері жолаушылар жұмыстарын қабылдағанда осы түске боялды. BNSF, бірінші класс жүк тасымалдаушысы ретінде, No. 4449-ға ескі тарихи бояу жасалды. BNSF C44 9W No.4449 төмендіктерге түскенде динамикалық тежегіштерді қамтамасыз ету үшін қосымша локомотив ретінде жұмыс істеді. Көптеген теміржол жанкүйерлері BNSF-тің C44 9W No. 4449-ды динамикалық тежегіш блогы ретінде таңдауының қызық болғанына келіседі, өйткені оның кабина нөмірі 4-8-4 локомотивімен бірдей болды. BNSF шарасынан кейін BNSF белгілері алынып, тендерге «Southern Pacific Lines» деген жазу қосылды, бұл 1955 жылдың соңында No. 4449 SP әріптерімен қара түске боялған кездегі естелік болды. Бастапқыда No. 4449 бірнеше жыл бойы қара түсте қалуы жоспарланған. Алайда, 9/11 шабуылдарынан кейін жоспарлар өзгерді. No. 4449 2002 жылдың басында 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін қайтадан American Freedom Train бояу схемасына боялды. 2004 жылдың күзінде No. 4449 классикалық Daylight бояу схемасына оралды, бұл жолы ол «жаңа» түрінде болды. 2004 жылдың күзінде ол Монтана Rockies Rail Tours компаниясымен бірге Sandpoint, Айдахо және Billings, Монтана қалалары арасында екі жазғы экскурсиялық сапар жасады (дизель локомотивінің көмегімен), соның ішінде Ливингстон Депосында тоқтады. 2007 жылдың 18 және 19 мамырында SP 4449 UP 844 локомотивімен бірге Тынық мұхитының солтүстік-батысында «Puget Sound Excursion» атты шараға қатысты, BNSF теміржолының Tacoma және Everett, Вашингтон қалалары арасындағы бағытында қозғалып, кері қайтты. 2009 жылдың 24 наурызында No. 4449 2009 жылдың 23-26 шілдесі аралығында Мичиган штатының Овоссо қаласында өтетін Trainfestival 2009 шарасына қатысатыны жарияланды, сондай-ақ 23 және 24 шілдеде бір күндік экскурсия және фотосессия жоспарланған. Локомотив содан кейін шараның қалған уақытында көрмеге қойылды. Портлендтен Овоссоға дейінгі 2500 мильдік тарихи сапарды 4449-дың достары, Amtrak, Овоссо Бу Теміржолы Институты және 261-дің достары ұйымдастырды. Milwaukee Road 261 ұйымы өзінің бірінші класс жолаушылар вагондарының бір бөлігін, соның ішінде бұрынғы Milwaukee Road Super Dome #53 және Cedar Rapids Skytop Lounge вагондарын 4449-ға және фестивальдегі басқа экскурсиялық пойыздарға берді. Локомотивтің міндетті 15 жылдық тексеруі мен күрделі жөндеуіне уақыт беру үшін екі жылдық үзілістен кейін SP 4449 2015 жылдың 25 қарашасында қызметке оралды. 2016 жылдан 2019 жылға дейін SP 4449 жыл сайын бірнеше экскурсиялық пойыздарды тартты. 2019 жылдың соңында локомотив жыл сайынғы 40 минуттық Oregon Rail Heritage Foundation "Holiday Express" атты қайырымдылық пойыздарын Спрингвотер дәлізі арқылы және Портлендтің Уокс Боттом жабайы табиғат қоры арқылы, Вилламет өзені бойымен қараша және желтоқсан айларында тартуға жоспарланған. Бірақ, ұзын және қатты дөңгелек аралығы мен ауыр салмағы Орегон Тынық мұхиты теміржолының жолдарына көп тозу келтіретіні анықталғандықтан, No. 4449 және SP&S No. 700 локомотивтері енді Oregon Rail Heritage Foundation Holiday Express пойыздарын тартпайды. 2022 жылы басқа локомотив ауыстырылды, ал пойыздар алдағы уақытта кішкентай локомотивпен тартылатын болады. 2024 жылдың қазіргі күніне дейін 4449 әдетте Орегон теміржол мұра орталығының ішінде орналасқан, тек кейде ғана іске қосылады. 1981 жылдан 2012 жылға дейін No. 4449 Портлендтегі Union Pacific (бұрынғы Southern Pacific) Brooklyn дөңгелек үйінде, басқа да бірнеше тарихи бу және дизельдік локомотивтермен бірге орналасқан. Орегон теміржол мұрасы қоры, дөңгелек үйдегі тарихи жылжымалы құрамға ие болған немесе оны ұстаған коммерциялық емес ұйымдардың серіктестігі, 2009 жылдың соңында Портленд қаласының бу локомотивтері үшін тұрақты, көпшілікке қолжетімді машина үйін салу науқанын бастады. 2012 жылдың маусым айында Бруклин дөңгелек үйі жабылғаннан кейін, ауланы кеңейту үшін 4449 өзінің SP&S 700 және OR&N 197 қатарластарымен бірге Орегон теміржол мұралық орталығына (ORHC) көшірілді, бұл жаңа қалпына келтіру орталығы және Орегон ғылым және өнеркәсіп мұражайының (OMSI) жанындағы көпшілікке қолжетімді орталық. ORHC 2012 жылдың 22 қыркүйегінде көпшілікке ашылды.

In 2000, No. 4449 was repainted black and silver for a Burlington Northern Santa Fe employee appreciation special. It was traditional for Southern Pacific to paint freight locomotives in black, and 4449 and other GS locomotives received this treatment when the diesels took over their passenger assignments. In the case of BNSF, a Class 1 freight carrier, No. 4449 was given old historical treatment. BNSF C44 9W No.4449 was lashed in to provide dynamic brakes when descending down grades. Many railfans agree it was rather humorous for BNSF to choose C44 9W No. 4449 as the dynamic brake unit given its shared cab number with the 4 8 4. Following the BNSF special, the BNSF emblems were removed and "Southern Pacific Lines" was added to the tender, a reminder of when No. 4449 was repainted to black with SP lettering in late 1955. No. 4449 was originally planned to remain in the black scheme for a few years. However, plans changed following the 9/11 attacks. No. 4449 was repainted into the American Freedom Train paint scheme again in early 2002, after the events of the September 11 attacks. In the fall of 2004, No. 4449 returned to the classic Daylight paint scheme, this time in its "as delivered" appearance. It appeared in the autumn of 2004 with the then extant Montana Rockies Rail Tours company, pulling (with a diesel helper behind it) two summer excursion trips between Sandpoint, Idaho and Billings, Montana, including stops at the Livingston Depot. On May 18 and May 19, 2007, SP 4449 made another appearance with UP 844 in the Pacific Northwest for the "Puget Sound Excursion", on BNSF Railway tracks from Tacoma to Everett, Washington, round trip. On March 24, 2009, it was announced that No. 4449 would attend Trainfestival 2009 in Owosso, Michigan from July 23–26 with an all day excursion planned on the 23rd and 24th and a photo run by planned for each trip. The engine was then placed on display for the rest of the event. The historic 2,500 mile move from Portland to Owosso was arranged by the Friends of the 4449, Amtrak, Steam Railroading Institute of Owosso and the Friends of the 261. The Milwaukee Road 261 organization loaned some of its first class passenger cars, including the former Milwaukee Road Super Dome #53 and the Cedar Rapids Skytop Lounge to join the 4449 and for other excursion trains at the festival. Following a two year hiatus needed to accommodate the locomotive's mandatory 15 year inspection and overhaul, SP 4449 returned to service on November 25, 2015. From 2016 to 2019, SP 4449 pulled several excursion trains during each year. In late 2019, the locomotive was scheduled to haul the annual 40 minute round trip Oregon Rail Heritage Foundation "Holiday Express" fundraiser trains through the Springwater Corridor and along Portland's Oaks Bottom Wildlife Refuge, along the Willamette River, during November and December of that year. Due to its long rigid wheelbase and heavy weight, which were determined to cause excessive wear to the Oregon Pacific Railroad tracks being used, No. 4449 and stablemate SP&S No. 700 no longer pull the annual Oregon Rail Heritage Foundation Holiday Express trains. Another locomotive was substituted in 2022, and the trains will be pulled by a smaller locomotive for the foreseeable future. As of 2024, 4449 is usually housed inside the Oregon Rail Heritage Center, only fired up on occasion. From 1981 to 2012, No. 4449 resided at Union Pacific's (formerly Southern Pacific) Brooklyn roundhouse in Portland, along with several other historic steam and diesel locomotives. The Oregon Rail Heritage Foundation, a partnership of non profit organizations that owned or maintained historic rolling stock at the roundhouse, began a campaign in late 2009 to construct a permanent, publicly accessible engine house for the City of Portland's steam locomotives. Upon the closing of the Brooklyn Roundhouse in June 2012, in order to make the yard larger, the 4449 was moved with its stablemates SP&S 700 and OR&N 197 to the Oregon Rail Heritage Center (ORHC), a new restoration facility and public accessible center near the Oregon Museum of Science and Industry (OMSI) in southeast Portland. The ORHC opened to the public on September 22, 2012.

Басқа сақталған локомотивтер

Тек бір ғана басқа нағыз Оңтүстік Тынық мұхиты GS класының булы локомотиві сақталған: Оңтүстік Тынық мұхиты 4460, GS 6 моделі, қазір Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Көлік мұражайында тұрып көрсетілуде. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған. GS 6 локомотивтері ешқашан "Daylight" схемасымен боялған жоқ және "Соғыс нәрестелері" және "Қара Daylight" деген аттармен белгілі болды. Сақтау мақсатында, 4460 локомотиві 1950-ші жылдардан бері жұмыс істемегендігі және бауырлас локомотивтің көлеңкесінде қалғандай болғандықтан "Естен кеткен Daylight" деп аталды.

Кинодағы рөлдері

4449 локомотиві "Торғай жігіттер" фильмі үшін Алтын жағалау экспресін тартты, бұл 1986 жылы Кирк Дуглас пен Берт Ланкастер қатысқан фильм. Фильм жасаушылар апат сахнасы үшін локомотивтің толық көлемді ағаштан жасалған көшірмесін құрды. 4449-дың күндізгі юбкалары (жанама панельдері) 1990 жылы Алан Паркер режиссерлік еткен "Come See the Paradise" атты Екінші дүниежүзілік соғыс фильмінде пайда болғанда қайтадан алынып тасталды. Локомотив пен тендерге, 4449 шын мәнінде мұнаймен жұмыс істейтін болса да, көмірдің қара күліне ұқсату үшін "жалған кір" жағылды. 4449 2018 жылы IMAX камерасымен жабдықталды, ол жақын арада түсірілетін "Train Time" атты IMAX фильмі үшін түсірілді.