Кіріспе
Ллойд Александрдың 1966 жылғы романы
"Ллёр қамалы" (1966) – Ллойд Александрдың "Прайден хроникасы" бес томдығының үшінші кітабы. Оқиға "Шошқа бағушысының көмекшісі" Таран мен оның серіктерінің ерліктерімен жалғасады. Льор үйінің соңғы туған қызы – принцесса Эйлонви "жас келіншек болудың қажетті (және оның ойынша, мүлдем қажетсіз) сынағына" тап болады. Жас батыр Таран оны Мона аралының патша сарайына дейін сүйемелдейді, осы аралда оның ата-тегінің үйі орналасқан және ол принцесса ретінде білімін жалғастырады. Сарайға келгеннен кейін көп ұзамай оны зұлым колдаушы Ахреннің агенттері ұрлап кетеді, ол оны өзінің билік құру жоспарында пайдаланғысы келеді. Оқиға барысында Эйлонвидің тегі және оның отбасының бұрынғы үйі – Каер-Колур қамалы туралы көп мәлімет ашылады.
Шығу тегі
Сериал Уэльс мифологиясымен және автордың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери барлау оқуларында көрген Уэльстің қамалдарымен, табиғатымен және тілімен шабыттандырылған. Прайдендегі жеке есімдердің көбі тарихи немесе мифологиялық.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Қара қазанның жойылғаннан кейін он сегіз ай өткен соң, сиқыршы Даллбен Льор әулетінің соңғы ұрпағы болған Эйлонвидің ханшайым ретінде лайықты тәрбие алуын қажет деп шешті, бірақ ол мұны өзі бере алмайды. Ол оны Прайденнің батысындағы Мона аралындағы Динас Риднант патша сарайында тұруға жібереді. Таран мен Гурги оны ханзада Рхунның кемесімен Монаға алып барады, ол көңілді, бірақ өте тәжірибесіз жас жігіт. Таран Эйлонвиге деген сезімін енді түсінеді, бірақ ол қарапайым адам, ал ол ханшайым екеніне қынжылады және Рхунның асыл тегіне қызғанады. Эйлонви сарайдағы өмірдің көңілсіздігіне бейімделгенде, Таран өзінің ескі серігі Ффледурд Ффламмен кездеседі – саяхалайтын бард ретінде өмір сүретін кіші патша, сондай-ақ принц Гвидион болып табылатын аяқ киім жасаушымен де кездеседі. Гвидион Таранға Эйлонви үлкен қауіп-қатерде екенін айтады, бұл, әрине, зұлым сиқыршы Ахреннен болуы мүмкін, одан Таран мен Эйлонви «Үш кітапта» құтылған. Таран мен Гвидионның куәсі болған бас стюард Маг түнде кемеге сигнал беру үшін қаланы тастап кетеді. Келесі күні таңертең Магг пен Эйлонви таңертеңгі тамаққа келмейді және Магг ханшайымды ұрлап кеткен деген қорытындыға келеді. Патша Руддлум іздеу топтарын ұйымдастырады, олардың бірін ханзада Рхун басқарады. Патша Таранды сол топқа бөліп, іздеу кезінде оның ұлы Рхунды қорғауын сұрайды. Таранға патша мен королева Телерия ұлын Эйлонвиге үйлендіруді жоспарлап отырғанын айтады. Қаһарлы және қызғанышқа толы болса да, Таран Рхунның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ант береді. Күн батқанға дейін Рхун топтан бөлініп кетеді. Таран, Ффледуд және Гурги оны қуып жетеді, ал келесі күні таңертең олар Рхунды ормандағы тасталған лашықта табады. Оның ішінде олар Рхунның өзі үшін сақтаған бос беттерден тұратын кішкентай кітапты және бұрынғы тұрғыны Глевке тиесілі жазбалар жинағын табады. Глев – дене өлшемін ұлғайту үшін дәрі-дәрмектермен тәжірибе жүргізген адам. Жолдастары кетуге дайындалғанда, олар Ллианмен бетпе-бет келеді, Глев оларды жеуге ниеттенген аттан үлкен тау мысығы. Ффледур арфасын ойнап, мысықты баурап алады, бұл серіктерінің қашып кетуіне мүмкіндік береді. Таранның үй жануары Кау Магг пен Эйлонвидің ат үстінде Алау өзеніне қарай бет алғанын байқайды. Өзенге жеткенде Рхун Эйлонвидің әшекейін және Магг пен Эйлонвидің қайықпен саяхаттағанын көрсететін іздерді табады. Олар өзеннің сағасына жетуден бұрын сал ыдырап кетеді. Салға жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде Рхун терең орға құлап түсіп, тобырды тұтқындап қалған жер сілкінісін тудырады. Жақын маңдағы үңгірлерді барлап, серіктер ақырында Глевті табады, ол қазір үңгірлерде қамалған алып. Жолдастары оған Даллбеннің оның ерітіндісіне қарсы дәрі жасаудағы көмегін уәде етеді, ал Глев оларды үңгірден шығаруға уәде береді. Оның орнына Глев жолдастарын тұтқынға алып кетеді. Глев өзінің өлшемін азайтатын антидот жасауды білетінін түсіндіреді, бірақ соңғы ингредиент үшін серіктерінің біреуін өлтіру керек. Глев басқаларды босатуға уәде береді, егер олардың біреуі оның антидотын құрбандыққа беруге келіссе. Рун өзін бәріне ауыртпалық болып, билік жүргізуге қабілетсіз деп санап, өзін құрбандыққа беруге дайындығымен барлығын таң қалдырады. Глев қайтып оралғанда, серіктері өздерінің бастарының үстіндегі шығысты байқайды және Рхунды оған жетуге көндіреді. Ол қашып бара жатқанда, Рун қалаға оралып, көмек әкелуге уәде береді. Глев қайтып келгенде, Таран, Ффледуд және Гурги оны шабуылдайды. Рун бұл жерден кетпей, кері қарай Эйлонвидің әшекейінің жарығымен жетеленеді. Үңгірдің қараңғылығына дағдыланған Глевті әшекейдің жарығы басып, серіктерінің қашып кетуіне мүмкіндік береді. Таран бұл кітаптың жарығында Рунның бос беттерінен тұратын кітабының жазумен толтырылғанын байқайды, бірақ олардың ешқайсысы тілді оқи алмайды. Қайта құрылған салмен Алау аузына жеткенде, серіктер Гвидионмен қайта кездеседі, ол Льор үйінің ата-бабалары мекендеген Каер Колурдың солтүстік-шығыс жағалаудағы қирауына барғандығын айтады, онда Эйлонвидің әжесі королева Регат әйелдер билеген соңғы адам болған. Регаттың қалауына қарсы, Эйлонвидің анасы Ангарад қарапайым адам Герайнтке үйленді және Льор үйінің ең күшті сиқырларының кітабын, сондай-ақ оларды оқу үшін қажетті Алтын Пелидринді алып, Каер-Колрдан кетті. Гвидион Таран мен серіктеріне Эйлонвидің әшекейі – бұл ұзақ уақыттан бері жоғалған Алтын Пелидрин, ал Глевтің үйінен табылған бос беттер кітабы – бұл шын мәнінде Ангарадтың сиқыр кітабы екенін айтады. Гвидион Эйлонвидің бала кезінде сиқырлылықты зерттеу үшін Ахренмен бірге тұруға жіберілмегенін түсіндіреді, керісінше, Ахрен ханшайымды ұрлап, оны өзінің мақсаттары үшін Льор үйінің сиқырын пайдалану үшін спиральды қамалға алып кеткен. Гвидион Ахреннің, Маггтың және Эйлонвидің Каер Колурға бірнеше жалдамалы сақшылармен келгенін көргенін айтады. Ахрен Эйлонвидің санасын бақылап, оның толық ата-тегінің сиқырлық күшін ояту арқылы Прайденді билеуді үміттенеді. Түнде Гвидион оларды Каер Колур қирауының теңізден суға батпауы үшін қорғаған қабырғалардың астындағы жерге салмен жеткізеді, кітапты және әшекейді жасырып, ханшайымды іздеуді бастайды. Таран Эйлонви тұратын мұнара бөлмесіне көтеріледі, бірақ ол оны танымайды немесе бұрынғы серіктерінің есімдерін есіне алмайды. Ол бөлмесінен қашады, ал Таран оны қуып жетеді, бірақ Магг оны тұтқынға алады. Гвидион, Ффледуд және Гурги Магг пен бірнеше сақшылармен күреседі, содан кейін Эйлонви мен Ахрен пайда болады, ханшайым енді толығымен қарапайым сиқыршының бақылауында. Ахрен Льор үйінің сиқырын толығымен бақылауға алу үшін сиқыр кітабын қажет етеді, ал Рун ақымақтықпен олардың кітаптың орнын білетінін айтады. Ахрен Таранға жүгінеді және келісім ұсынады: егер жас жігіт оған кітапты және әшекейді алуға көмектессе, ол оның Эйлонвидің естелігін қалпына келтіріп, олардың үйленуіне рұқсат береді. Таранды шешім қабылдауға мәжбүрлемей, бас тартқан жағдайда жазалаймын деп қорқытпай, Гвидион заттардың орнын ашады. Эйлонвиге екі мұрагерлік зат беріледі және ол әшекейдің жарығында кітапты қарастыра бастайды. Осылай істегенде, ол Ахреннің сиқырына қарсы тұра бастайды. Пелидриннің толық күшін шақырып, ол кітапты қызыл жалын бағанасында өртейді, оның зәбірленуіне жол бермейді. Ахрен өзінің ашуын Маггқа бұрады, ол теңізден қорғайтын қақпаларды ашады. Содан кейін ол қалған сақшыларымен кемеде қашып кетеді. Қала суға батқанда Таран есінен таяды. Таран олардың Ллианның көмегімен жағалауға жеткенін біледі. Эйлонви Маггтың өзіне қатысты жасағандықтарын және Каер Колурға бара жатқан жолда әшекейін жоғалтқанын түсіндіреді. Теңізден шығар алдында ол жағалауға шағылысқан әскери мүйізді табады, бұл "Каер Колурдың қалдығы" екенін айтады. Ол оны Таранға оның Динас Риднанттағы уақытында оны есінде ұстайтынына уәде ретінде сыйлайды. Оған сыйлық беруге ешқандай мүмкіндігі болмаған Таран оның сөзін ғана бере алады, бірақ «қосымша шошқа шаруасының сөзі өте жақсы болады» деп ескертеді. Таран ханзада Рунның ата-анасының олардың Эйлонвиге үйленуіне үміттенеді деп айтады. Эйлонви оның мұндай үмітке сенгеніне наразы болады.