Кіріспе

Сент-Мари-о-Мин (Markirch; Alsatian: Màrkìrisch) – Францияның солтүстік-шығысындағы Гран-Эст аймағындағы және Жоғарғы Рейн департаментіндегі коммуна.

География

Сент-Мари-о-Минес Вогез тауларының массивінде орналасқан, ол Лиепврет өзенінің V тәрізді аңғарын алып жатыр. Жақын орналасқан Лотарингияға Col de Sainte Marie (772 метр; 2533') жолымен немесе Морис Лемаир туннелі арқылы (2008 жылғы қазан айында толық жаңартудан кейін қайта ашылды) баруға болады. Col des Bagenelles Col du Bonhomme және Кресттер жолы (Route des Crêtes) деп аталатын жолға шығарады. Col du Haut de Ribeauvillé (742 метр, 2412 фут) оңтүстік-шығыста орналасқан Рибовильеге тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Төменгі Рейн облысындағы Селестат, аймақтың ірі сауда және саяси орталығы, Лиепврет аңғарының бойымен шығысқа қарай орналасқан. Сент-Мари-о-Минес аңғарының екі жағы да биік таулармен қоршалған. Бұрын Ландбах деп аталған Лиепврет өзені қаланы екіге бөліп тұр, және бұрын екі бөлек приходқа бөліп тұрған. Батысқа қарай шамамен 23 км қашықтықта Селестат орналасқан, ол D48, D416 және D459 жолдарының қиылысында жатыр, ал біріншісі Col des Bagenelles тау жолынан өтеді. Ерте латын құжаттарында қала Fanum S. Mariae немесе S. Maria ad Fodinas деп аталған. Оның неміс тіліндегі атауы Markirch немесе Mariakirch болған. Республиканың екінші жылында қалаға Val aux Mines деген ат берілді. Сент-Мари-о-Минес аңғары кейде Валь-д'Аргент деп аталады. Онда бес муниципалитет бар: Аубуре, Лиепвр, Ромбах-ле-Франк және Сент-Крокс-о-Минес. 1790 жылы құрылған, ол 1795 және 1802 жылдар аралығында уақытша екіге бөлінді: бірі Сент-Мари-о-Минес қаласымен шектелген, ал екіншісі Сент-Крокс-о-Минедегі орталығымен бірге қалған төрт муниципалитетті қамтыды. Сент-Мари-о-Минес аңғары Кольмар ауданының бір бөлігі болған, бірақ 1871 жылы Рибовилье ауданының құрамына кірді. Кёппен климаттық жіктелімі бойынша, Сент-Мари-о-Минестегі климат мұхиттық (Cfb) болып табылады, ылғалды континенталды климатқа (Dfb) жақын.

Коммунаның аумағындағы жерлер

Адельспах, Альтенберг, Бургон, Брифосс, Клесио, Кот-д’Эшери, Эшери, Фаунукс, Фенерапт, Фертрупт (Фордельбах), О-де-Файт, Ла-О-Брок, Ле-Хайко, Хергаушамп, Монготт, Пети-Лиепвр (Клейнлебрау), Ле-Пет-О, Ле-Рауенталь (Ле-Фонд-Ню), Сен-Филипп, Сен-Пьер-сюр-л’Ат, Сурлаттс (Зиллхардт).

Сен-Мари-о-Минь қаласының гербі

Людовик XIV-тің "Альзас генеральдігінің герб кітабында" Сент-Мари-о-Минестің гербі былай сипатталған: көк түсті фон, күміс түсті Біздің Анамыздың бейнесі, оның аяқтары алтын таудың үстінде. 1892 жылдың 28 шілдесінде бекітілген қазіргі гербті былайша сипаттауға болады: оң жағында (геральдикалық оң) Рибеаупиердің гербі (үш қызыл қалқанмен күміс фон), сол жағында (геральдикалық сол) Лотарингия гербі (үш күміс бүркіт бар қызыл жолақты алтын фон), екеуінің үстінде кеншілердің символы бар орталық қалқан (күміс түсті екі қиылысқан кенші балғасы бейнеленген қара фон). Бұл гербтер француз революциясына дейінгі қаланың географиялық және саяси жағдайын, сондай-ақ оның танымал болған кен өнеркәсібін көрсетеді. Қала 1914–1918 жылдардағы «Соғыс кресі» орденімен (пальмасы бар, 1921 жылдың 2 қарашасындағы әскер бұйрығымен марапатталған) және 1939–1945 жылдардағы «Соғыс кресі» орденімен (қола жұлдызы бар, қарулы күштер бұйрығымен марапатталған) марапатталған.

Тарих

Сен-Мари-о-Майнс өзінің даңқын кендеріне қарызды. Кен орындарын игерудегі барлық эволюция осыған байланысты. Бұл кен орындары біздің заманымыздың 2 немесе 3 ғасырында кен орындарын игеруді бастаған галло-римдіктермен бірге табылған болуы мүмкін. Бұл гипотеза ұсынылған, бірақ маңызды құжаттардың жетіспеуіне байланысты тез тасталды. Роберт Форрер 1927 жылы оның құндылығын Лиепвр алқабындағы валюталардағы антимонның болуына негіздеп бағалады. Оның пікірінше, антимон тек Сен-Мари-о-Майнс аймағынан ғана келуі мүмкін, яғни бұл аймақта осы уақыттан бері кен орындары белгілі болған. Содан кейін 10 ғасырға дейін «қара жұмбақ» болды, онда 13 ғасырда өмір сүрген монах Блидульф есімді монах Эшери монастырының негізін салған, ол қазіргі Сен-Мари-о-Майнс тұсында орналасқан. Монахтар көп ұзамай аңғардың кен орындарына бай екенін байқады. Эшери монахтарының иеліктері мен құқықтарына Эшери әулетінен нұқсан келді, олар 13 ғасырда Хо Экерих қамалын салды. Бұл әулет ақырында монахтар игерген кен орындарын монополиялады. Қала туралы алғашқы жазба 1078 жылға дейін сақталады, ол Лиепвр монастырына Сен-Мари-о-Майнс және жақын маңдағы Сен-Блез ауылының ондықтарын қайтарған Лотарингия герцогы Теодорих II заманына жатады. Бұл иеліктер 1052 жылы оның әкесі Жерар д'Альзас тартып алған Лиепвр монастырына тиесілі болды. Жерар д'Альзас 7 ғасырда Эльзас үкімдігін жүргізген әулеттен шыққан, оның есімі сонымен қатар Сент-Одильдің әкесі болған Этихонмен байланысты. Жерар д'Альзастың алдыңғысы Адалберт императордың немересі Гизелеге үйленген тағы бір Жерардың ұлы болды. Лотарингияның жаңа мұрагерлік герцогы Жерар д'Альзас Германияның оңтүстік-батысындағы Эльзаста мықты орналасқан атақты әулеттен шыққан. Лотарингия, Германия және Киелі Рим империясы арасындағы байланыс тығыз болды. Ол император Генрих III-нің қолдауын алды, өйткені Этихонидтер әрқашан Рим империясына адал қызмет етіп, оған адал мемлекеттік қызметшілерді ұсынған. Жерар д'Альзастың Лиепвр алқабының бай кен орындары туралы білуі мүмкін, өйткені Шопфлиннің айтуынша, 963 жылдан бастап Туль епискобы Жерардың (963–994) күміс кен орындары туралы әңгіме қозғалды. Осы кезде Лиепвр аңғарының монахтарына төленетін ондық туралы да сөз болды. 963 жылы есімі аталған Туль епискобы Жерар 1051 жылы канонизацияланды және Туль епископ сарайының 5-ші орынбасары Леон де Дабо атанды. 865 жылға дейін аяқталған және неміс Луиге арналған халық тіліндегі өлеңде Виссембургтың Отфриді франктар елін мақтап, vosgienne аймағының минералды байлығын төрт жолмен жырлады. Виссембург монахы, бұрынғы герцогтіктің оңтүстігінде, Селестаттан алыс емес жерде мүлікке ие монастырь, бұл аймаққа қызығушылық танытқан көрінеді. (1048–1070), 1048 жылдан Лотарингия герцогы және (1047–1048) немересі, оның ата-бабалары Этихонидтер жерінде орналасқан бұл кен орындарынан алаңдаған көрінеді. 1055 жылы бұл герцог Сен-Дие абаттығын Туль епископтарының қамқорлығынан босатып, өзін осы абаттыққа бағыштады деп жариялады. Бұл қорғаныс өте қымбатқа түсті. Сондықтан, тарау біртіндеп өзінің тек рухани және моральдық билікті сақтау құқығын жоғалтты. Сен-Мари-о-Майнс, латынша Sancte Maria ad Fodinas және немісше Markirch, өзінің аты мен шығу тегі кен орындарын игеруге және Лотарингияның бір бөлігі болған, 1757 жылы салынған Сент-Мария-Мадлен шіркеуіне қарызды. Үлкен алтарь осы әулиенің құрметіне, ал қалған екеуі - Мәриям Ананың және Святой Себастьянның құрметіне орнатылды. Сен-Мари-о-Майнс қаласы алғаш рет 1317 жылы аталып өткен. Эдди Словак, екінші дүниежүзілік соғыста дезертирлік жасағаны үшін өлім жазасына кесілген жалғыз АҚШ сарбазы, 1945 жылғы 31 қаңтарда қала маңында атылған.

Сент-Мари-о-Минес минералдық шоуы

Сент-Мари-о-Мин минералдық көрмесі, сондай-ақ Mineral & Gem in Sainte Marie aux Mines деп те аталады, бұл Эльзас ауылында өтетін табиғатқа байланысты өнер және тау-кен өнімдері туралы халықаралық жәрмеңке, оның экономикасы бұрын аймақтық тау-кен және минералдық кен орындарына бағытталған. Минералдық шоу 1960 жылдардың басында Франсуа Леманның шағын минералдық көрменін ұйымдастырған кезде, Минералиентаге (Мюнхен, Германия) сияқты, бастау алды. Бір-екі жылдың ішінде жәрмеңке аймақта туристік орталыққа айналды және көптеген коллекционерлер Италия, Франция және Германиядан осы жерге келеді. Минералдық көрменің қалыптасқан түрі 1966 жылы шілде айының бірінші демалыс күндерін жәрмеңке күндері ретінде белгілеген кезде басталды. 1981 жылы Мишель Шваб басқаратын команда жәрмеңкеге кәсіби көзқарас енгізді. 1992 жылдан бері жәрмеңке маусымның соңғы аптасында өтіп келеді. Бүгінде жәрмеңкеге 60 елден 900-ден астам экспонент қатысады. Кішкентай Сент-Мари-о-Миннің ескі қала көшелерін толтырып, шектеулі қалалық аумақта жүздеген стендтер орналасқан, оларда минералдар, қазбалар, асыл тастар және өңделген тастар көрсетіледі. Театр немесе мектеп сияқты кейбір ауыл ғимараттары да экспоненттермен толтырылған. Төрт күндік жәрмеңкеде (алғашқы екі күні тек кәсіби мамандарға арналған) конференциялар, семинарлар және осы аңғардағы (Val d'Argent – Күміс аңғары) шахталарға сапарлар сияқты қосымша іс-шаралар да өткізіледі. Қазіргі уақытта көрме алаңы Минералдар және қазбалар аймағы мен Асыл тастар аймағына бөлінген, онда мамандандырылған сатушылар бар. Көшелердің орналасуы қаншалықты шатаң болса да, іздеген нұсқаңызды кез келген жерден табуға мүмкіндік беретін ерекше стильге ие.