Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Престонпанс ( /p//r//ɛ//s//t//ən/'/p//æ//n//z/ Baile an t Sagairt, Scots: The Pans) – Шотландияның Эдинбург қаласынан шамамен сегіз шақырым шығысқа қарай орналасқан шағын тау-кен қалашығы, Шығыс Лотиан округінің құрамында. Халық саны бойынша. Бұл 1745 жылғы Престонпанс шайқасының (алғаш Гладсмюр шайқасы, содан кейін Транент шайқасы деп аталған, кейін Престонпанс шайқасы деп қайта аталған – бірақ дәлелдер шайқастың қаладан бірнеше шақырым жерде болғанын көрсетеді) орнына жақын. Престонпанс – "Шотландияның суреттер қаласы", мұнда жергілікті тарихты бейнелейтін көптеген суреттер бар.
Prestonpans (/p//r//ɛ//s//t//ən/'/p//æ//n//z/ Baile an t Sagairt, Scots: The Pans) is a small mining town, situated approximately eight miles east of Edinburgh, Scotland, in the council area of East Lothian. The population as of is. It is near the site of the 1745 Battle of Prestonpans (first called the Battle of Gladsmuir, then renamed the Battle of Tranent, and later still renamed the Battle of Prestonpans – although evidence shows the battle occurred a few miles outside of town). Prestonpans is "Scotland's Mural Town", with many murals depicting local history.
Қор
Аңыз бойынша, Престонпанс қаласы 11 ғасырда жергілікті жағалауда кеме апатына ұшыраған Альтамер есімді саяхатшымен негізделген. Үйіне қайту мүмкін болмағандықтан, кеме апатынан аман қалғандар сол жерде қалуға шешім қабылдады және өз көшбасшысының құрметіне "Альтамер" деп аталатын елді мекен құрды. Ньюбатл және Холируд монахтары 12 ғасырда осы аймаққа келді және 1198 жылға қарай теңіз жағалауында тұзды пандарды қолданып тұз өндіруді бастады: "Альтамер" деп аталған елді мекен "Престонпанс" деп өзгертілді. Престон мұнарасы, L-тәрізді мұнара, 15 ғасырдың ортасында Гамильтон отбасы салған. Реформациядан кейінгі алғашқы шіркеулердің бірі 1596 жылы Престонпанста, жаңа пастор Джон Дэвидсонның қаржысына салынды. Шіркеу 1774 жылы кеңейтіліп, жаңартылды. Жаңа шіркеу салынғаннан кейін он жыл өткен соң Престонпанс жеке қала болып құрылды, бұрын Транент қаласының бір бөлігі болған. Престонпанс қалалық әкімшілігі 1897 жылы аяқталды. Бірінші дүниежүзілік соғыста, Екінші дүниежүзілік соғыста және Испания азамат соғысында қаза тапқан жергілікті әскери қызметкерлердің құрметіне арналған ескерткіш қала орталығына жақын орналасқан, бірақ оны жақын жердегі ғимараттар жартылай жауып тұр. Ол 1921 жылы Уильям Бирни Ринд жасаған Там о'Шантер бас киімі мен ұзын пальтодағы шотланд сарбазының мүсінінен тұрады.
According to legend Prestonpans was founded in the 11th century by a traveller named Althamer, who became shipwrecked on the local beach/coastal area. Finding it impossible to get home, the survivors of the wreck decided to remain where they were and founded a settlement named "Althamer" in honour of their leader. The monks of Newbattle and Holyrood arrived in the district in the 12th century and, by 1198, were undertaking salt manufacturing using pans on the seashore: the settlement, which had been named "Althamer" was renamed "Prestonpans". Preston Tower, an L plan keep, was built by the Hamilton Family in the mid 15th century. One of the first post Reformation churches was built in Prestonpans in 1596, for and at the expense of the new minister, John Davidson. The church was greatly re modelled in 1774. Ten years after the original building of the new church, Prestonpans became a Parish in its own right, having previously formed part of the Parish of Tranent. Prestonpans Town Hall was completed in 1897. A war memorial, which commemorates the lives of local service personnel who died in the First World War, Second World War and the Spanish Civil War, stands near the town centre but is slightly obscured by the flanking buildings. It takes the form of a Scottish soldier in a Tam o' Shanter bonnet and greatcoat sculpted by William Birnie Rhind in 1921.
Өнеркәсіп
Тұз қайнату Престонпанс тарихының ерте кезеңдерінде өте маңызды өнеркәсіп болды. Он бесінші ғасырдың басында қалаға тиесілі 10 тұз өндіріс орны болды, олар аптасына 800-900 бушель тұз өндіре алды. Дегенмен, Престонпанс бір салалық қала емес еді, және Престонпанста көптеген басқа өнеркәсіптер гүлдеп, қаланың өсуіне үлес қосты. Он үшінші ғасырдың басында Ньюбатл монахтарының көмірді табуы және өндіруі Ұлыбританияда көмір өндірудің алғашқы мысалы болды. Престонпанста көмір өндіру 1210 жылы басталды және ғасырлар бойы жалғасты. Престонпанс бір кезде көптеген сыра қайнату заводтарына ие болды, олардың барлығы қазір жабылды. Престонпанстағы ең көне сыра қайнату заводы 1720 жылы салынған Фаулер отбасының меншігінде болды. Фаулерлер оны 1774 жылы сатып алды және ол 20-ғасырға дейін өндірісте болды. Қала ішінде Джеймс Меллис және Ко. деп аталатын сабын зауыты да болды. Қала бірнеше жүз жыл бойы жақын жердегі Престонграйндж порты арқылы қызмет көрсетілді, ол Моррисонның тоғасы немесе "Ачесонның тоғасы" деп белгілі болды. Балық аулау кемелері осы порттан жүзіп шықты, ал ең маңыздысы – шабақ. ХХ ғасырдың басына дейін острицтерді жинау табысты кәсіп болып келді.
Salt panning was a very important industry in the early history of Prestonpans. By the beginning of the fifteenth century there were 10 salt works belonging to the town capable of producing between 800 and 900 bushels of salt per week. However, Prestonpans was not a one industry town, and many other industries flourished in Prestonpans and contributed towards the town's growth. The discovery and mining of coal by the Newbattle monks in the early thirteenth century was arguably the first instance of coal mining in Britain. The mining of coal in Prestonpans began in the year 1210, and continued for centuries. Prestonpans at one point, had many breweries, all of which have now closed. The oldest brewery in Prestonpans belonged to the Fowler family and was built in 1720. The Fowlers obtained it in 1774 and it was in production into the 20th century. There was also a soap works in the town known as James Mellis and Co. The town was served, for several hundred years, by the harbour at nearby Prestongrange, known as Morrison's Haven or "Acheson's Haven". Fishing boats sailed from the harbour and herring was the most important catch. The harvesting of oysters was a lucrative industry up to the early twentieth century.
Престонпанс шайқасы
Престонпан шайқасы (сондай-ақ Гладсмуир шайқасы деп те аталады) – екінші якобит көтерілісіндегі алғашқы маңызды шайқас. Бұл шайқас 1745 жылдың 21 қыркүйегінде болды. Джеймс Франциск Эдвард Стюартқа адал және оның ұлы Чарльз Эдвард Стюарт басқарған якобит әскері, сэр Джон Коуп басқарған Ганновердің Георг II-ге адал әскерін жеңіске жеткізді. Бұл жеңіс якобиттердің рухын көтеріп, оқиғаның мифологиялық нұсқасы өнер мен аңызға енді. Престонпан шайқасына арналған ескерткіш, шайқас болған жерге жақын, қарапайым тас қаланған қоршау түрінде орналасқан. Алдыңғы (және айқын түрде үлкен әрі әсерлі) ескерткіш, шайқас даласында қаза тапқан гановерлік полковник Джеймс Гардинерге арналған, 1853 жылы полковник тұрған Банктон үйіне жақын орнатылды. Оны Александр Хендайсайд Ричи жасаған. Парохиялық шіркеудегі ескерткіште "Фисгульдің Джон Стюарты, шайқастың соңында төрт таулықтар тарапынан қатыгездікпен өлтірілді" деп жазылған. 2006 жылы Престонпан шайқасы (1745 ж.) мұра қоры, жергілікті халықтың бастамасымен, жақсырақ таныстыру және түсіндіру мақсатымен құрылды. Ол бастапқы мақсаттарына жету үшін жеке және мұра лотереясынан қаржы тартты.
The Battle of Prestonpans (also known as the Battle of Gladsmuir) was the first significant conflict in the second Jacobite Rising. The battle took place on 21 September 1745. The Jacobite army loyal to James Francis Edward Stuart and led by his son Charles Edward Stuart defeated the army loyal to the Hanoverian George II led by Sir John Cope. The victory was a huge morale boost for the Jacobites, and a greatly mythologised version of the story entered art and legend. A memorial to the Battle of Prestonpans in the form of a modest stonemason built cairn sits close to the battle site. An earlier (and tellingly, much larger and more impressive) monument to Colonel James Gardiner, a Hanoverian who was mortally wounded on the field of battle, was also erected in 1853 near Bankton House where the Colonel lived. It was sculpted by Alexander Handyside Ritchie. A memorial in the parish church commemorates "John Stuart of Phisgul barbarously murdered by four Highlanders near the end of the Battle". In 2006, the Battle of Prestonpans (1745) Heritage Trust was established on the initiative of the local people to ensure much better presentation and interpretation. It attracted private and Heritage lottery funding to achieve some of its initial goals.
Ұрыс алаңы археологиясы
2008 жылы Траст Глазго университетінің археологиялық зерттеу бөлімін ("GUARD") майданды жан-жақты зерттеу және іріктеу қазбаларын жүргізуге шақырды. Негізгі шайқас алаңының орны бүгінге дейін анықталғанмен, 2010 жылғы сәуірде жарияланған алдын ала нәтижелер мушкет доптарының шоғырлануы және басқа да дәлелдерге сүйене отырып, жоғары таулықтардың шабуылының нақты орны қабылданған жерден 500 ярд шығысқа қарай екенін көрсетті. Шайқас алаңы 2009 жылғы Шотландия тарихи ортаны сақтау саясаты бойынша Historic Scotland қорғауына алынып, тізімделді. Шайқас алаңдарының заңдық түрде қорғалмауына байланысты дау туды: 2014 жылы Шығыс Лотиан кеңесі осы жерде ірі теңіздік жел электр стансасы үшін подстанция салуға рұқсат берді. Historic Scotland кейіннен мұндай іс-шаралардың минималды әсер ететініне көз жеткізіп, наразылығын қайтарып алды. Майданның артықшылығы – Meadowmill-дегі ескі көмір шахтасының қалдықтарынан жасалған пирамида тәрізді көрініс, оның үстінде принц Чарлидің туы желбіреп тұр және онда бірқатар ақпараттық тақталар орналасқан. Шайқас алаңының айналасында тағы жеті ақпараттық стенд, жүйелі экскурсиялар мен еске алу шаралары бар. Bord na Gaidhlig қолдауымен жол және жаяу жолдарындағы белгілерде шайқаста көптеген жоғары таулықтар сөйлеген гэль тілі де қолданылады. Банктон үйіндегі "Дукот" қазір полковник Гарднердің өміріне арналған ақпараттық орталық ретінде жұмыс істейді.
In 2008 the Trust commissioned Glasgow University Archaeological Research Division ("GUARD") to undertake a comprehensive survey, followed by selective excavation, of the battlefield. Although the site of the main battlefield is readily located today, fixed by such surviving features as the tramway embankment, interim findings announced in April 2010 indicate that the true site of the Highlanders' charge, based on concentrations of musket balls and other evidence, is 500 yards to the east of the accepted location The battlefield has been inventoried and protected by Historic Scotland under the Scottish Historical Environment Policy of 2009. Controversy arose after it became clear that battlefields lack legal protections: in 2014, East Lothian Council granted planning consent to develop a substation for a large offshore windfarm on the site. Historic Scotland eventually took the view that such activities would have a minimal impact and withdrew their objections. The battlefield benefits from a pyramidal viewpoint sculpted from an old coal bing at Meadowmill, atop which flies Prince Charlie's battle flag to mark where a series of interpretation boards can be found. There are a further seven information panels around the battlefield, regular guided walks and commemorative events. With support from Bord na Gaidhlig road and walkway signage now includes the Gaelic which was spoken by the majority of Highlanders at the battle. The Doocot at Bankton House now acts as an interpretation site for the life of Colonel Gardiner.
Престонпанның кебеді
Престонпанс кебеді 2010 жылдың 26 шілдесінде ашылды. 105 панельден (әрқайсысы 1 метрлік) тұратын ол, шабыттанған Бэйо кебесінен шамамен 100 футқа (30 метрге) ұзын. Гордон Барон Престоунгранджтың идеясымен, жергілікті суретші Эндрю Крамми жобалаған және 200-ден астам ерікті кестешілер тіккен бұл гобелен Шотландия, Англия және Францияны аралап шықты. Көрсетілген орындардың ішінде Шотландия Парламенті, Шотландия әңгіме айту орталығы, Кокензи электр станциясы және шайқасқа дейін Принц өткен жол бойындағы Эрискейден бастап көптеген жерлер болды. 2013 жылдың күзінде кебе, Нормандиядағы Бэйо кебесімен бірге қонақ көрмесі ретінде көрсетілді, содан кейін 1745 жылы жорығын бастау үшін Принц Порнише/Сент-Назерден аттанды.
The Prestonpans Tapestry was unveiled on 26 July 2010. With 105 panels (each 1m long), it is about 100 ft (30m) longer than its inspiration, the Bayeux Tapestry. Inspired by Gordon Baron Prestoungrange, designed by local artist Andrew Crummy, and executed by over 200 volunteer embroiderers, the tapestry has already toured Scotland, England and France. Venues included the Scottish Parliament, the Scottish Storytelling Centre, Cockenzie power station and countless locations from Eriskay along the route The Prince took prior to the battle. In Autumn 2013, the Tapestry was a Guest Exhibit alongside the Bayeux Tapestry itself, in Normandy, and subsequently at Pornichet/ St Nazaire from whence the Prince embarked to begin his campaign in 1745.
Сиқыршылар соттары
Престонпанс – жаңа заман Шотландиясындағы колдовствоға қатысты сот процестері кезінде ең көп зардап шеккен аймақтардың бірі. 16 ғасырдың соңында 81-ге дейін әйел колдовство жасады деген айыппен жазаланды. 2004 жылы Престунгранж және Долфинстаун барондық соттары айыпталған әйелдерге толық кешірім берді, олар әр жылғы 31 қазанда еске алынады.
Prestonpans was one of the worst affected areas during the witch trials in early modern Scotland with as many as 81 women accused of witchcraft executed at the end of the 16th Century. In 2004, the Barons Courts of Prestoungrange and Dolphinstoun granted an Absolute Pardon to the accused women who are remembered annually on 31st October.
Білім
Қалада екі бастауыш мектеп бар: Престон Тауэр бастауыш мектебі және Сент-Габриелс бастауыш мектебі, сондай-ақ Престон Лодж жалпы білім беретін мектебі.
The town has two primary schools, Preston Tower Primary School and St, Gabriels and the comprehensive Preston Lodge High School.
Көлік
Престонпанс темір жол станциясы Эдинбург – Солтүстік Бервик қатарында орналасқан.
Prestonpans railway station is on the Edinburgh – North Berwick line.
Спорт
Жергілікті лигалық емес футбол командасы "Престон Атлетик" қаладағы "Пеннипит" паркінде өз ойындарын өткізеді, сондай-ақ жергілікті регби командасы "Престон Лодж РФК" та осы паркте ойнайды. Престонпанс қаласы "Корольдік Муссельбург" гольф клубына да үйінділік етеді.
The local non league football team Preston Athletic plays its home games at the Pennypit Park in the town, as does the local rugby team Preston Lodge RFC. Prestonpans is also home to the Royal Musselburgh Golf Club.
Туининг
2006 жылы Престонпанс қаласы мен оған жақын Кокензи, Порт-Сетон және Лонгнидри қалалары Италияның Тоскана аймағындағы Барга қаласымен бауырластық байланыс орнатты.
In 2006, Prestonpans and the neighbouring towns of Cockenzie, Port Seton and Longniddry were twinned with the town of Barga, Tuscany, Italy.