Кіріспе
Жажаңмён (hangul=자장면) немесе ччажаңмён (hangul=짜장면) – корей-қытайдық лапша тағамы, үстіне чунчжан, тураланған шошқа еті және көкөністерден жасалған қою соус құйылады. Ол Кореяның Инчхон қаласында пайда болды, онда 19 ғасырдың соңында қытайлық мигрант жұмысшылар Шаньдун провинциясынан жацзянмянь әкелді. Кореяда соус қараңғырақ және тәттірек болғандықтан корейлік нұсқасы қытайлық тағамнан ерекшеленеді. Тағамның басқа да түрлерінде теңіз өнімдері немесе басқа еттер қолданылады.
Jajangmyeon (hangul=자장면) or jjajangmyeon (hangul=짜장면) is a Korean Chinese noodle dish topped with a thick sauce made of chunjang, diced pork, and vegetables. It originated in Incheon, Korea where Chinese migrant workers brought over zhajiangmian from Shandong in the late 19th century. Modifications in Korea such as a darker and sweeter sauce differentiate the Korean version from the Chinese dish. Variants of the dish use seafood, or other meats.
Тарих
Жажангмёнды Кореяның Инчхон қаласына 19 ғасырдың соңында Қытайдың Шандоң провинциясынан келген көшпенді жұмысшылар әкелді. Цин және жапондық бизнес бір-бірімен бәсекелескен кезде, 1905 жылы Шандоң аймағынан келген иммигрант басқарған Инчхонның Қытай ауданындағы Гонгхуачун (хангул=공화춘) мейрамханасында жажангмён ұсынылды. Бүгінде бұл мейрамхана жажангмён мұражайы болып табылады. Тағамның аты да, өзі де нағыз қытай тағамы – zhájiàngmiàn (炸醬麵) тағамынан шыққан. Екеуінің де ортақ ерекшеліктері – шошқа еті, ұзын бидай лапшасы және ашытылған соя пастасынан жасалған соус. 1950-ші жылдардың ортасында Оңтүстік Кореяда, Корея соғысынан кейін, жажангмён төмен бағамен сатылды, сондықтан оны кез келген адам қаржылық жағдайын ескермей жей алатын болды. Жаңа корей стиліндегі жажангмён сауда орталығы болған Инчхон портына келген көптеген саудагерлер мен балық базарында жұмыс істейтін докерлер арасында үлкен танымалдылыққа ие болып, елдің барлық аймақтарына тез тарады. Бұл тағамды дәстүрлі қытай тағамының көшірмесі емес, "өзіндік тағам" деп мойындады. Мұндай мойындамаушылыққа жажангмён жазылуын қолдаушылар, мысалы, Соволь ақындық сыйлығының иегері Ан До Хён сынға алды. Кейіннен, jjajangmyeon ұлттық тілді зерттеу кеңесінде жажангмёнмен бірге стандартты жазу түрі ретінде қабылданды және 31 тамызда Стандартты Корей тілінің сөздігіне стандартты жазу түрі ретінде енгізілді.
Дайындау және қызмет ету
Жажангмён бидай ұнынан, тұздан, пісіру содасынан және судан жасалған қалың, қолмен немесе машинамен тартылған лапшалармен дайындалады. Жажанг соусы қуырылған чонжангтан, соя соусынан (немесе устрица соусынан), еттен (әдетте шошқа еті, кейде сиыр еті), теңіз өнімдерінен (әдетте кальмар немесе креветка), хош иісті заттардан (шаша, имбирь және сарымсақ), көкөністерден (әдетте пияз, кабақ немесе корей кабағы, немесе капуста), сорпадан және крахмал қоспасынан тұрады. Ган джажаң (간짜장) – су (сорпа) және крахмал қоспасы қосылмай жасалған құрғақ соусты жажангмён. "Ган" әрпі 乾 (корей ханжасы: 乾; оқылуы: 건, geon; қытайша: 乾; оқылуы: gān) таңбасының қытайша айтылуынан шыққан, "құрғақ" деген мағынаны білдіреді. Самсеон джажаң (삼선짜장) – кальмар және мидия сияқты теңіз өнімдері қосылған жажангмён. "Самсеон" сөзі қытай сөзі sānxiān (三鮮) – "үш таза ингредиент" деген мағынаны білдіретін сөздің корей тіліндегі оқылуынан шыққан. Комбинациялар болуы мүмкін. Мысалы, samseon gan jjajang – су қосылмай дайындалған теңіз өнімдері жажангмёны. Жажанг бап және жажанг ттек бокки тағамдары да бар. Жажанг бап – лапшаның орнына күрішпен берілетін, жажангмёнға ұқсас тағам. Жажанг ттек бокки – әдеттегі дәмді соустың орнына жажанг соусымен берілетін ттек бокки. Бул джажангмён (Bul Jajangmyeon) – жажангмённың дәмді нұсқасы. Шапагетти, Чахарони және Чжа Ванг сияқты жылдам дайындалатын жажангмён өнімдері – құрғақ лапшадан тұратын, рамен сияқты пісірілетін жажангмённың жылдам дайындалатын нұсқалары. Оларға кептірілген көкөністер, жажанг ұнтағы немесе сұйық жажанг соусы, сондай-ақ аздаған су және май қосылады.