Кіріспе

Батсуа Реджинальд Макин (1600 – шамамен 1675) – 17 ғасырдағы Англияда әйелдердің тұрмыстық және қоғамдық салалардағы орнына қатысты жаңа сынды қолдаған ұстаз. Өзі жоғары білімді әйел болған Макин Англияның ең білімді әйелі деп есептелді, грек, латын, иврит, неміс, испан, француз және итальян тілдерін меңгерген. Макин әйелдер мен қыздардың білім алуға тең құқығын қорғады, олардың әлсіз жаратылыс ретінде қарастырылып, еркектерге бағынышты және білім алуға жарамсыз деп есептелген ортада бұл құқыққа қол жеткізуді мақсат етті. Ол ең белгілісі "Дін, мінез-құлық, өнер және тілдердегі қыз-келіншектердің ежелгі білімін қайта жаңғырту туралы эссе, осы білім беру жолына қарсы айтылған наразылықтарға жауаппен" (1673) атты polemikaлық трактатымен танылды.

Өмір

Ол 1600 жылы дүниеге келді және Киелі кітаптағы Бат-Шебаның құрметіне аталды. Макин Генри Реджинальд немесе Рейнольдстың қызы болды, ол Степнидегі мектеп мұғалімі болды және латын тіліндегі өлеңдері мен математикалық құралдар туралы жарияланған кітапшалардың авторы еді. 1616 жылы Макин "Муса Вирджиния" атты латын, грек, еврей, испан, француз және неміс тілдеріндегі өлеңдер жинағын жариялады. 1621 жылы ол сарайдағы Ричард Макинге үйленді.

Мұғалімдік қызмет

1640 жылы Макин Англиядағы ең білімді әйел ретінде танылды. Ол Англия королі I Чарльздың балаларына ұстаздық етті. 1673 жылы Макин "Джентльмендердің ежелгі білімін қайта жаңғырту туралы эссе" атты памфлет таратты, онда әйелдерді білім берудің қажеттілігін дәлелдеді. Ол Англиядағы ең білімді әйел болғаны туралы мәлімдеменің бастау көзі болып табылады. Макин 1673 жылы жарық көрген "Джентльмендердің ежелгі білімін қайта жаңғырту туралы эссе" еңбегінде Шурманды мақтайды. Макин мен ван Шурман екеуі де гуманистік білімді жеткілікті уақыты, байлығы және негізгі интеллектуалдық қабілеттері бар әйелдер ғана алуы керек деп санайды. Макин, оның замандасы Диана Примроуз сияқты, I Елизавета патшайымының жас кезінде алған гуманистік біліміне сүйене отырып, әйелдерді білім берудің маңыздылығын дәлелдеді. Макин сондай-ақ Маргарет Ропер мен Энн Кук Беконды әйелдердің білімі мемлекетке пайдалы болады деген пікірді қолдайтын авторитетті үлгілер ретінде келтірді. Джон Фокс 1563 жылы "Істер мен ескерткіштер" атты еңбегінде жариялаған және ағылшын реформациясын қалыптастырған Энн Аскеу сияқты, Макин "біздің дін реформамыз әйелдермен басталған және олардың күшімен жүзеге асырылған сияқты" деді. Макинге Джон Амос Коменскийдің жазбалары да әсер етті және ол оқыту кезінде латын тілінің орнына қарапайым (халық) тілін қолдану туралы оның кеңесін қабылдады.

Ежелгі әйелдердің білімін қайта жаңғыртуға арналған очерк

Трактат үш бөлімнен тұрады: әйелдерді білім беруді қолдайтын хатпен басталып, одан кейін әйелдерді білім беруге қарсы пікір білдіретін хат, содан соң әйелдердің сөйлеуін қорғап, әйелдерді білім беру жағындағы дауды шешетін ұзақ үшінші бөлім келеді. "Эсседе" Макин былай деп жазады: "Егер мен (кейбірлер әзілдегендей) әйелдердің жоғарылығын талап етпесем, сіздер ренжімеңіздер. Тым көп сұраудың салдары барлық нәрсенің қабылданбауына әкелуі мүмкін". Дегенмен, әйелдерді білім беруді қолдайтын аргументтер алғашқы феминистерді құқықтық тұрғыдан бекітті.

Шығармалары

Бахсуа Макиннің "Дін, әдеп, өнер және тілдер саласында қыздардың ежелгі білімін қайта жаңғырту туралы эссесі, сонымен қатар осы білім беру жолына қарсы айтылған наразылықтарға жауап" кітабының онлайн нұсқасы "Әйелдер жазушыларының тойы" сайтында қолжетімді.