Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Palazzo Labia – Италияның Венеция қаласындағы барокко сарайы. 17-18 ғасырларда салынған бұл ғимарат Венецияның соңғы ұлы сарайларының бірі. Италиядан тыс жерлерде көп танылмаған, ол ең алдымен 1746-1747 жылдары Джованни Баттиста Тиеполо салған керемет фрескалы би залымен және Героламо Менгоцци Колоннаның trompe l'œil әдісімен жасалған сәндік жұмыстарымен ерекшеленеді. Қала жиі картоннан жасалған кино декорацияларына теңелетін болғандықтан, Палаццо Гранд-канал бойындағы ресми қасбетімен ғана емес, сонымен қатар артқы жағында да көрінетін және әсем безендірілген Канальегио каналы бойындағы қасбетімен де ерекше болып табылады. Мұндай дизайн Венецияда өте сирек кездеседі. Палаццоны архитектор Андреа Коминелли (кейбір деректер бойынша Алессандро Треминьон) жобалаған. Басты қасбеті Канальегио каналына, ал кішкентай үш бөліктен тұратын қасбеті Гранд-каналға қарап тұрады. Сан-Жеремия алаңынан көрінетін кейінгі қасбетінің дизайнын, мүмкін, Джорджио Массари жасаған.
Palazzo Labia is a baroque palace in Venice, Italy. Built in the 17th–18th century, it is one of the last great palazzi of Venice. Little known outside of Italy, it is most notable for the remarkable frescoed ballroom painted 1746–47 by Giovanni Battista Tiepolo, with decorative works in trompe l'œil by Gerolamo Mengozzi Colonna. In a city often likened to a cardboard film set, the Palazzo is unusual by having not only a formal front along the Grand Canal, but also a visible and formal facade at its rear, and decorated side as well, along the Cannaregio Canal. In Venice, such design is very rare. The palazzo was designed by the architect Andrea Cominelli (by Alessandro Tremignon according to others). The principal facade is on the Cannaregio Canal while a lesser three bayed facade faces the Grand Canal. A later facade probably designed by Giorgio Massari is approached from the Campo San Geremia.
Тіл тістері
Лабиа отбасы, сарайды тапсырыс еткен, бастапқыда каталондықтар болған және 1646 жылы дворяндыққа жол сатып алған, сондықтан ескі венециялық аристократия оларды жаңадан келгендер деп санайтын. Осман империясымен болған соғыстар Венеция Республикасының қазынасын құртты, содан кейін республика дворяндыққа құқықтарды сату арқылы саяси ықпалға мүмкіндік берді. Олардың ата-тегінің болмауына байлықпен жауап бергендері айтылады. Бүгінде Лабиа сарайы осының жалғыз қалған мысалы. Сарай бүгінгі танымалдылығын XVIII ғасырдың ортасындағы Лабиа отбасының мүшелеріне қарызды, онда екі бауырлас әйелдерімен, балаларымен және анасымен бірге тұрған. Анджело Мария Лабиа мен Паоло Антонио Лабиа бауырлары би залын безендіру үшін Тиеполоны оның өнер шеберлігінің шарықталу кезеңінде жұмысқа алды. Тиеполоны жұмысқа тарту бауырластардың ең маңызды жетістігі болды. Анджело Мария республика аристократының саяси міндеттемелерінен қашу үшін ғана аббат болды. Бірақ оның діни лауазымы оның үйленуіне кедергі келтірмеді. Дегенмен, оның әйелі қарапайым халықтан шыққан, бұл некеге қатысты мәртебесінің төмен екенін көрсетеді. Анджелоның басты қызығушылығы марионетка театрын салу болды, онда нақты әншілер сахнаның артында жасырылған. Марионеткалар Анджелоның өзі жазған сатирикалық пьесаларды жиі қойды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Венеция қоғамының құрметіне ие бола алмады, себебі ол қауіпті инквизицияға ақпарат беруші болды. Оның кіші бауыры Паоло ескі венециялық аристократияға үйленді, бұл сынып Лабианың ақшасын және меймандостығын теңдік болмаса да қабылдауға дайын болды. Паоло да ешқашан мемлекеттік қызметке кірген жоқ. Отбасының зиялылық күші олардың анасы Мария Лабиа болған сияқты, ол жастығында керемет сұлу болған және Росальба Карьера оның портретын салған. Француз саяхатшысы және қоғамдық комментатор Шарль де Бросс оның қарт жасында өткір әзілге құмар, көңілді мінезді және Еуропадағы ең әсем әшекейлер жинағына ие болғанын хабарлады. Бұл жинақ Тиеполоның сарайдағы кейбір туындыларында да бейнеленген.
The Labia family, who commissioned the palazzo, were originally Catalan and bought their way into nobility in 1646, hence considered arriviste by the old Venetian aristocracy. The wars with the Ottoman Empire had depleted the coffers of the Republic of Venice which then sold inscriptions into nobility, thus giving political clout. It has been said that they compensated their lack of ancestors by a great display of wealth. Today the Palazzo Labia is the sole remaining example of this ostentation. It is the members of the Labia family of the mid 18th century to whom the palazzo owes its notability today, it was inhabited by two brothers with their wives, children, and mother. The brothers Angelo Maria Labia and Paolo Antonio Labia employed Tiepolo at the height of his powers to decorate the ballroom. Employing Tiepolo seems to have been the most remarkable thing the brothers ever achieved. Angelo Maria became an Abbé, merely in order to escape the political obligations of an aristocrat of the Republic. Curiously his holy employment did not prevent him marrying. His wife however was a commoner, which indicates an almost morganatic status to the marriage. Angelo's chief interests were constructing a marionette theatre, which concealed real singers behind its scenes. The marionettes often performed satirical plays which Angelo wrote himself. In later life he failed to endear himself to Venetian society by becoming an informer to the dreaded inquisition. His younger brother Paolo, married conventionally into the old Venetian aristocracy, a class prepared to accept the Labia's money and hospitality if not equality. Paolo too never assumed any public duties. It appears that it was their mother, Maria Labia, who was the intellectual driving force of the family, in her youth a great beauty, she was painted by Rosalba Carriera. The French traveller and social commentator Charles de Brosses reported that in old age she had a lively wit, flirtatious nature, and possessed the finest collection of jewels in Europe. This collection was also portrayed in some of Tiepolo's work in the palazzo.
Дизайн
Палаццо 17 ғасырдың соңында салына бастағанмен, оны 18 ғасырдың туындысы деп санауға болады. Бұл кезеңде Балдассаре Лонгена сияқты сәулетшілер қаланың сарай архитектурасын драмалық фасадымен, бай мүсіндемелерімен және жеке тұрған бағаналарымен ерекшелендіретін стильде басымдық құрды – бұл стиль кеш Ренессанстан бері көп өзгермеген. Палаццоны жобалауға екі көңіл көшпес сәулетші – Треминьон мен Коминелли шақырылды. Лабиа отбасының Венеция қоғамында өзінің беделін қалыптастыру ниетіне қарай, екі салыстырмалы түрде беймәлім сәулетшіні таңдау өте күдікті. Дегенмен, құрылыс алаңының орналасқан жері белгісіз сәулетшілерді таңдаумен байланысты кез келген тәуекелді асып түсті. Палаццо үшін таңдалған жер – Сан-Жеремия ауданындағы Канальегио каналы мен Гранд-каналдың тоғысы болды. Шындығында, Сан-Жеремия шіркеуі палаццоның тікелей көршісі еді, оның колокольнясы палаццоның бір бөлігі сияқты көрінетін. Канальегио каналы – Гранд-каналдың ең маңызды салаларының бірі. Венециядағы көптеген ірі сарайлар сияқты, Палаццо Лабиа да ішкі аулаға орналасқан тікбұрышты құрылымға ие. Алайда, екі сәулетші – Треминьон мен Коминелли Лонгена сияқты сәулетшілердің архитектуралық дәстүрінен бас тартып, Палаццо Лабианың фасадасын бұрынғы венециялық классикалық сарайларға қарағанда қарапайым және әрқилы элементтерден арылған етіп жобалады. Бұл ретте, жарық пен көлеңке әсері арқылы барокко стилінің сәнін сақтап қалды. Венеция архитектуралық дәстүрінен тағы бір айырмашылық – жаңа палаццо үш фасадка ие болды. Венецияда әдетте тек су жағалауындағы фасадка ғана ерекше назар берілетін, ал артқы жағы асимметриялық терезелер мен стильдердің үйлеспеушілігінен құралтын. Палаццоның екі каналдың тоғысында және Сан-Жеремия алаңының жанында орналасқандығы үш фасадка ие болуға мүмкіндік берді. Сондықтан, палаццоның сыртқы көрінісінің көзге түспейтін бөліктеріне көрсетілген назар, оның негізгі су жағалауындағы фасадынан алыс болса да, Лабиа отбасының зор байлығын тағы да дәлелдеді. Сан-Жеремия алаңындағы фасад Канальегиодағысына тең көркімен ерекшеленеді. Гранд-каналға қараған фасад үштің ең кішісі болып табылады, фундаменттен артқа қарай орналасқан және үш бөліктен тұрады. Палаццо бес қабаттан тұрады. Бірінші және екінші қабаттар төмен, ал біріншісі рустикалық өңдемемен жабдықталған. Келесі екі қабат – piano nobile және secondo piano – пилястралармен бөлінген биік сегменттелген терезелерге ие. Биік терезелер балюстрадалы балкондармен қоршалған. Бесінші қабат – шығыңқы шатырдың астындағы төменгі мезонин, мұнда кішкентай сопақша терезелер Лабиа отбасының геральдикалық бүркіттерімен бөлінген. Треминьон жобалаған Сан-Жеремия алаңындағы фасад гүлдік венециялық готика стиліне сілтеме жасайды, бұл классикалық каналдық фасадка қарама-қайшы келеді. Алайда, венециялық готика стильді анықтамайтын, көбінесе нәзік ұсыныс ретінде көрінеді. Венециялық готиканың ерекше белгілері – piano nobile қабаттарының типтік орталық ойық лоджиялары шынымен жабылған, ал шатыр сызығы, су жағалауына қарағанда, классикалық балюстрадамен жасырылған. Бірақ терезелердің қайталануы мен орналасуы каналдық фасадардың тақырыбын жалғастырады.
While the palazzo was begun at the very end of the 17th century it can be considered a product of the 18th century when such architects as Baldassarre Longhena had previously dominated the palazzo architecture of the city in a style exemplified by dramatic facades, rich in moulding with detached columns—a style little changed since the late renaissance. Two little known architects, Tremignon and Cominelli, were commissioned to design the palazzo. The selection of two comparatively unknown architects is strange, considering the desire of the Labia family to make an impression on Venetian society. However, the placement of the site more than compensated for any risk involved in the selection of unknown architects. The site chosen for the palazzo was the junction of the Cannaregio Canal and the Grand Canal in the parish of San Geremia, in fact the church of San Geremia was the palazzo's immediate neighbour, its campanile seemingly incorporated into the palazzo. The Cannaregio Canal is one of the most important tributaries of the Grand Canal. While like many of the other larger palazzi in Venice the Palazzo Labia is rectangular in design built around an inner courtyard, the two architects Tremignon and Cominelli broke the architectural traditions of such architects as Longhena, by designing the facades of the Palazzo Labia to be more simple and less cluttered, than those of the earlier Venetian classical palazzi, while still maintaining a baroque richness achieved through the effect of light and shadow, a second break with Venetian architectural tradition was that the new palazzo had three facades, it was common practice in Venice for only the waterfront facade to have a richness of detail, while the rear elevations were often an evolved mismatch of asymmetrical windows and styles. The new palazzo's site being at the junction of two canals, and also bordering the Campo San Geremia provided the opportunity for three facades. Hence this attention to detail of the less obvious parts of the palazzo's exterior, away from its principal water front facade, was able to provide further evidence of the Labia's vast wealth. The facade facing the Campo San Geremia is of equal splendour to that on the Cannaregio. The Grand Canal facade is the smaller of the three, set back from the fondamenta itself and of only three bays. The palazzo is of five floors. The ground and first floors are both low, the first being rusticated, the next two floors the piano nobile and the secondo piano, have tall segmented windows separated by pilasters, the tall windows are fenced by balustraded balconettes. The fifth floor is a low mezzanine beneath the projecting hipped roof, here the small oval windows are divided by the heraldic eagles of the Labia family. The facade on the Campo San Geremia designed by Tremignon which hints at the more floral Venetian Gothic style contrasts to the more classical canal facades. However the Venetian Gothic is more of a subtle suggestion than defining style, the typical central recessed loggias of the piano nobili, typical features of the Venetian Gothic, are however glazed, and the roof line, unlike on the water fronts, is concealed by classical balustrading, but the repetition and placing of the fenestration continues the theme of the canal facades.
Интерьер
Екі қабатты сарайдың би залы (немесе Salone delle Feste) Марк Антоний мен Клеопатраның романтикалық кездесулерінен көріністермен толықтай фрескалармен безендірілген. Бұл фрескалар Тиеполо мен Джироламо Менгоцци Колоннаның бірлескен еңбегі. Фрескалар trompe l'œil әдісімен жасалған, есіктер, терезелер мен балкондар сияқты сәулеттік элементтермен шеңберленген. Бұл иллюзия арқылы Антоний мен Мысыр патшайымының банкетте кездескенін көреміз, ал суреттелген балкондар мен жоғарғы терезелерден Клеопатраның сарайының мүшелері төмен қарап тұрғандай көрінеді. Осы суреттерге Лабиа отбасының мүшелері үлгі болған деп есептеледі. Сценада Клеопатра бағалы інжуін шарап құйылған тостағанға ерітіп, Антонийге байлығын көрсетеді; Мария Лабия мұны Венеция қоғамындағы жаңа байлыққа ие болуының метафорасы ретінде қарастырған болар еді. Мария Лабияның өзі Клеопатраның прототипі болған деген қауесет бар, бірақ мұны растайтын құжаттамалық дәлел жоқ. Тиеполоның би залындағы фрескалары Италиядағы ең жақсы туындыларының бірі болғанымен, олар суретші ретінде Тиеполоның кемшіліктерін де көрсетеді. Ол психологияға ешқандай қызығушылық танытпады, сондықтан Марк Антоний мен Клеопатраның бейнесі (оң жақта көрсетілген) туралы пікірталас – бұл олардың кездесуі ме, әлде айырылысуы ма – бүгінге дейін жалғасуда. Кейбір сарапшылар Клеопатраның позындағы белгілі бір мақтандықты байқап, оның қоштасуға дайын екенін көрсететінін айтады, бірақ пікірлер қарама-қайшы. Ішкі аулаға орналасқан қалған мемлекеттік бөлмелер би залымен салыстырғанда сәл әлсіз көрінеді. Дегенмен, әр бөлме өз алдына шедевр болып табылады. Ал Жасыл Дамаск салонында инкрустацияланған мәрмәрдан жасалған мүсіндік безендірілген каминнен басқа, үлкен фрескалар мен Помпео Батони салған төбесі де бар.
The double height palazzo ballroom (or Salone delle Feste) is entirely frescoed with scenes from the romantic encounters of Marcus Antonius and Cleopatra. These frescoes were a collaboration between Tiepolo and Girolamo Mengozzi Colonna. The frescos are framed by architectural elements in trompe l'œil, featuring doorways, windows, and balconies. Through the illusionary elements we view the encounter of Anthony and the Egyptian queen at a banquet, while from the painted balconies and upper windows members of Cleopatra's court seem to look down. It is thought that the models for these figures were members of the Labia household. In the scene, Cleopatra dissolves her priceless pearl in a goblet of wine, demonstrating to Anthony her wealth; Maria Labia would have seen this as a metaphor to her nouveau riche position in Venetian society. It is said Maria Labia herself was the model for Cleopatra, but no documentary evidence supports the claim. While Tiepolo's frescoes in the ballroom are among his finest in Italy, they also display Tiepolo's shortcomings as an artist. He was totally uninterested in psychology; as a result of this, a debate continues today concerning the depiction (illustrated right) of Marc Anthony and Cleopatra, more specifically concerning whether this the meeting or the parting of Marc Anthony and Cleopatra. Some experts claim they can detect a certain haughtiness in Cleopatra's pose which indicates that some form of farewell is intended, but opinion is strongly divided. The remaining state rooms, built around the internal courtyard, pale in comparison to the ballroom. Nonetheless, each of those other rooms is a masterpiece in its own right. As for the Green Damask Salone, in addition to its sculpted fireplace of inlaid marble it contains huge frescoes, and a ceiling by Pompeo Batoni.
XIX, XX және XXI ғасырларда
1797 жылы Серен Республикасының құлдырауынан кейін Лабия отбасының ықпалы мен байлығы азайды. 19 ғасырда сарай құлдырап, тозығы жетті. Бұл Тиеполоның туындыларына деген қызығушылықтың төмендеп, бағаланбаған кезеңмен бірге келді. 1945 жылы сарайға жақын жердегі оқ-дәрілік кеме жарылып, оның бұрыннан әлсіз болған іргетасын қиратты, соның салдарынан баль залының фрескаларының бөліктері жерге түсті. 1948 жылы сарай жаңа иесіне – Дон Карлос де Бейстегиге (Шарли де Бейстеги) ие болды. Ол баск испан отбасында туған француз, мексикалық байлықтың мұрагері болатын және сарайды қайта жаңғырту жұмыстарын бастады. Бейстеги шебер интерьер декораторы еді және бұрынғы құлаған сарай үшін, өзінен кембағал көршілерінен, соның ішінде Рафаэль, Аннибале Карраччи және Гвидо Ренидің фрескаларын сатып алды. Осы өнер туындылары, жаңадан алынған гобелендер мен антиквариаттармен бірге сарайға бұрынғы сәнін қайтарды. Дон Карлос өте жақсы коллекционер болғандықтан, оның талғамы «le goût Beistegui» (Бейстеги стилі) деп белгілі болды. 3 қыркүйек 1951 жылы Дон Карлос Палаццо Лабиада «Le Bal oriental» атты маскарадтық кеш өткізді. Бұл 20 ғасырдың ең ірі және сәнді әлеуметтік шараларының бірі болды. Ол «dolce vita» өкілдері киген 30-ға жуық костюмді жасаған венециялық сәнгер Пьер Карденнің мансабын бастады. Кристиан Диор мен Сальвадор Дали бір-бірі үшін костюмдер жасады. Сесил Битонның кештің суреттері 18 ғасырдың соңында республика құлағанға дейін венециялық өмірді еске түсіретін, тіпті сюрреалистік қоғамды көрсетті. Бұл кеш танымал баль залында өткен ең керемет шаралардың бірі болды. 1960 жылдары Дон Карлос инсульт алғаннан кейін Монфорт-л-Аморидегі француздық резиденциясына зейнетке шықты, сондықтан ол сарайды RAI, Италия мемлекеттік теледидарына сатты, ол оны өңірлік штаб-пәтері ретінде пайдаланды. 1970 жылы ол өсиет қалдырмастан қайтыс болды. Оның мүлігі, Palazzo Labia-ның бұрынғы заттары мен француздық үйі Château de Groussay-ді қамтыды, олар да ұқсас жабдықталған, оның ағасына өтті, ол Groussay-ді ұлы Жан (Джонни) де Бейстегиге сыйлады. 1999 жылы Groussay және бұрынғы Palazzo Labia заттары Sotheby's аукционында сатылғанда, бұл Франциядағы ең ірі және ең қымбат аукцион болып шықты. Кейде баль залы жоғары деңгейдегі халықаралық конференциялар мен саммиттер үшін пайдаланылады; бұл бөлме және кейбір ресми бөлмелер кездесуге дайындық бойынша жұртшылыққа ашық. 2008 жылдың сәуірінде RAI Венеция муниципалитетінің сұрауы бойынша сарайды мәдени мақсатта пайдалану шартымен сатуға шығарды. 2019 жылғы Венеция биенналесінің баспасөз алдынан көрсетілімінде Диор мен Венеция мұражайы қоры «Le Bal Oriental» рухындағы Тиеполо балын сарайда ұйымдастырды. Шараға Тильда Свинтон, Сиенна Миллер, Карли Клосс, Хамиш Боулз, Даша Жукова, Моника Беллуччи және Сандро Копп сияқты көптеген танымал қонақтар қатысты.
The wealth and power of the Labia family declined with the fall of the Serene Republic in 1797. During the 19th century the Palazzo fell into decay. This coincided with a period where Tiepolo's work was unpopular and unappreciated. In 1945 a munitions boat exploded close to the palazzo, shattering its already precarious foundations, and causing fragments of the ballroom frescoes to fall to the ground. In 1948 the palazzo acquired a new owner, Don Carlos de Beistegui (Charlie de Beistegui), French born into a Basque Spanish family heir to a Mexican fortune, who began an intensive restoration. Beistegui was a skilled natural interior decorator, and for the derelict palazzo, he purchased furnishings acquired from the palazzo's less fortunate neighbours, including frescoes by Raphael, Annibale Carracci, and Guido Reni. These works of art, coupled with newly acquired tapestries and antiques, restored to the palazzo its former splendour. So avid a collector was Don Carlos that his taste became known as le goût Beistegui (the Beistegui style)." On 3 September 1951 Don Carlos held a masquerade ball, Le Bal oriental, at the Palazzo Labia. It was one of the largest and most lavish social events of the 20th century. It launched the career of the Venetian fashion designer Pierre Cardin, who designed about 30 of the costumes worn by members of the "dolce vita" who attended. Christian Dior and Salvador Dalí designed each other's costumes. Cecil Beaton's photographs of the ball display an almost surreal society, reminiscent of the Venetian life immediately before the fall of the republic at the end of the 18th century. The party was to be one of the truly spectacular events ever held in the famous ballroom. Don Carlos had a series of strokes in the 1960s and retired to his French seat at Montfort l'Amaury, so he sold it to RAI, Italian State television, who used it as their regional headquarters. He died in 1970, without leaving a will. His estate, which included many of the Palazzo Labia's former contents, and his French home Château de Groussay, which was similarly furnished, went to his brother, who gave Groussay to his son Jean (Johnny) de Beistegui. When Groussay and the former Palazzo Labia items were auctioned by Sotheby's in 1999, it proved to be France's largest and most highly priced auction. Occasionally the ballroom is used for high ranking international conferences and summits; this room and some of the state rooms are open to public viewing by appointment. In April 2008 RAI put the palazzo on sale, binding it to cultural use, as requested by Venice Municipality. Then during the press preview week of the 2019 Venice Biennale Dior and Venetian Heritage Foundation staged at the palazzo, the Tiepolo Ball in the spirit of Le Bal Oriental. It was attended by many celebrity guests including Tilda Swindon, Sienna Miller, Karlie Kloss, Hamish Bowles, Dasha Zhukova, Monica Bellucci, and Sandro Kopp.