Кіріспе

Швейцариялық жарыс жүргізушісі және жануарларды қорғаушы Ханс Руеш (17 мамыр 1913 – 27 тамыз 2007) – швейцариялық жарыс жүргізушісі, романист және жануарларға жүргізілетін эксперименттер мен вивисекцияға қарсы халықаралық деңгейде белгілі белсенді. Руеш вивисекцияға қарсы қозғалыстың пионері деп есептеледі.

Отбасы

Руеш Неаполь қаласында итальян тілінде сөйлейтін швейцариялық анасы мен неміс тілінде сөйлейтін швейцариялық әкесінен дүниеге келді. Ол өмірінің алғашқы 14 жылын Неапольде өткізді, онда оның әкесі тоқыма өнеркәсібімен айналысып, Помпей өнерінің маманы болды. Руеш Швейцариядағы пансионда оқыды. Кейін Цюрих университетінде заң білімін алды, бірақ 1932 жылы жарыс жолына түсу үшін оқуын тастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1946 жылы Руеш АҚШ-тан Неапольге оралды. 1949 жылы Мария Луиза де ла Фельдке үйленді. Олар 1970-ші жылдардың басында ажырасып, Мария Луиза 2006 жылы қайтыс болды. Ханс Руеш Швейцарияның Лугано қаласындағы үйінде онкологиялық аурудан қайтыс болды. Ол 94 жаста еді. Одан кейін Манхэттенде тұратын Вивиан Руш Меллон, Швейцариядан Ханс Руш және Питер Руш, сондай-ақ бес немересі – Диана Меллон, Анжела Меллон, Сара Меллон, Джессика Руш және Джина Руш қалды. Еуропалық автожарыстардағы тәжірибесіне сүйене отырып, Руеш «Жарысшы» романын жазды. Ол «Жарысшылар» (1955) фильмі ретінде экранға шықты. Кирк Дуглас жылдамдыққа, адреналинге және 1950-ші жылдардың голливудтық романтикасына құмар, Formula One жүргізушісі Гино Боргеза рөлін ойнады. Фильм Монако, Нюрбургринг, Милле Милья және Спа-Франкоршам трассалары сияқты бірнеше классикалық трассаларда түсірілді, ал кульминациялық жарыс Реймс-Гёде өтті.

Активистік мансап

Руеш халықаралық деңгейде вивисекция мен жануарларға жасалатын басқа да сынақтарға қарсы белсенді түрде күрескен жақтас ретінде танымал болды. Бала кезінен жануарларды жақсы көрген ол Римде тұрғанда жануарларға сынақ жасауға қарсы белсенділікке кірісті. 1974 жылы ол Вивисекция жөніндегі ғылыми ақпарат орталығын (CIVIS) құрды және өмірінің соңына дейін вивисекцияны жоюға арнады. 1970 жылдары Руеш жануарларға сынақ жасау және зерттеу индустриясының жай-күйін ашып жаза бастады. Ол "Бәласыздарды өлтіру" (Bantam, 1978) және "Жылаңаш императорша" немесе "Ұлы медициналық алаяқтық" кітаптарын жазды, сондай-ақ "Вивисекцияны жоюға арналған халықаралық қор есебін" жариялады. "Бейкүнәсіздерді сойып салу" (Civitas Publications, 1983) АҚШ және басқа елдерде жануарлар құқығын қорғау қозғалысын дамытуға және күшейтуге ықпал етті. Руештің вивисекцияны айыптаған алғашқы екі кітабы туралы шатасу тудыруы мүмкін. Осы тақырыптағы алғашқы кітабы Еуропа елдерінде әр тілде "Жылаңаш император" деп аударылатын атаумен жарық көрді. (Руеш көп тілді білген, аудармаларын өзі жасаған.) Осы еңбек Англияда басылғанда, баспагердің тілегі бойынша атауы "Бейкүнәсіздерді өлтіру" деп өзгертілді, және осы атаумен кейіннен АҚШ-та (Civitas) жарық көрді. Бірнеше жыл өткен соң Руеш вивисекцияны сынаған екінші кітабын жазды, ол ағылшын тілінде "Жылаңаш императорша немесе Ұлы медициналық алаяқтық" деген атпен АҚШ-та жарық көрді. Алғашқы кітап вивисекцияны медициналық білім алудың варварлық және ғылыми емес тәсілі ретінде қарастырса, екінші кітап вивисекцияны жалғастыруда медициналық-фармацевтикалық индустрияның пайда табуға ұмтылуын қарастырды. Қорыта айтқанда, ағылшын тілінде "Жылаңаш император" деп белгілі кітап, Еуропада басқа тілдерде сол атаумен жарық көрген, бірақ ағылшын тілінде "Бейкүнәсіздерді сойып салу" деп танылатын кітаптан өзгеше. (Бұл ақпаратты Civitas ұйымдастырушысы ұсынды.)