Кіріспе

Танзаниядағы дүниежүзілік мұра, Шығыс Африка.

Селус қорығы, қазір Ньерре ұлттық паркі (ішінара) деп аталған, Шығыс Африканың оңтүстік Танзаниясындағы қорғалған табиғи қорық және жабайы табиғат аймағы болып табылады. Оның жалпы ауданы , сонымен қатар қосымша буферлік аймақтары бар. Ол жоғары деңгейдегі биоәртүрлілігі және шөптесіндер мен миомбо ормандары сияқты кең, бұзылмаған табиғи ландшафттары үшін 1982 жылы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра орны деп жарияланды. Парктегі көптеген түрлердің арасында құрлықтың ең ірі және ең танымал (сонымен қатар ең осал, қауіп төндірілген немесе жойылу қаупі бар) түрлері бар, мысалы, бұта пилі, қара мүйізді бұғы, бегемот, арыстан, барыс, дақты гиена, суреттелген иттің түрі, мыс бұқасы, масаи жирафы, жазық зебрасы, ақ сақалды гну және алып Ніл крокодилі. Парктегі көптеген түрлер мен экожүйелердің нәзіктігі мен сезімталдығына байланысты, оның шекарасында адамдар тұруға рұқсат етілмейді, ал кіретін және шығатын барлық адамдар Танзанияның Табиғи ресурстар және туризм министрлігінің Жабайы табиғат бөлімімен тіркеледі және қадағаланады.

Тарих

Бұл аймақ алғаш рет 1896 жылы Танганьиканың неміс губернаторы Герман фон Виссманмен қорғалған аймақ деп белгіленді және 1905 жылы аңшылық қорыққа айналды. Қорыққа атақты аңшы және ертедегі табиғатты қорғаушы Фредерик Селус есімі берілген. Ол 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста немістермен күресіп жатқанда осы аумақта Бехо Бехода қайтыс болды. Шотланд зерттеушісі және картографы Кит Джонстон 1879 жылы Бехо Бехода қайтыс болды, ол Джозеф Томсонмен Африканың Ұлы көлдеріне сапар шеккен Корольдік Географиялық Қоғам экспедициясын басқарып келген болатын. 2005 жылдан бері қорғалған аймақ арыстанды сақтау бөлімі болып есептеледі. Уран кен орындарын пайдалануға мүмкіндік беру үшін шекара өзгерісі бекітілді. Шекараны өзгертуге ЮНЕСКО рұқсат берді, бірақ экологтар мен ұйымдар, мысалы, Уран желісі және Жаңбырлы ормандарды құтқару, оны қатаң сынады. Танзания президенті Джон Магуфули Руфиджи өзенінің үстінде 2,115 МВт қуатты жаңа Стиглер шатқалының су электр стансасын салуға рұқсат берді. Бұл электр стансасы қосымша 2100 мегаватт электр энергиясын өндіреді, бұл Танзанияның орнатылған гидроэнергетикалық қуатын 562 мегаваттан үш еседен астам арттырады. Жоба 2019 жылдың 26 шілдесінде басталды және 2022 жылға дейін аяқталуы тиіс. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) Танзания үкіметін 1000 км² жерді су басудың резерваттағы адамдар мен биоәртүрлілікке тигізетін әсерін ескермегені үшін сынады. Мыңдаған адам балық аулау және ауыл шаруашылығы үшін өзенге тәуелді. Селустың кейбір бөліктері тиіспеген жабайы табиғат ретінде қарастырылуы мүмкін. Немістер Руфиджи су тасқыны жазығының картасын ешқашан жасамады, ал 1917 жылы лейтенант Э. Уильям Бовилл басқарған экспедиция бұл аймақты "өмір сүруге жарамсыз" деп сипаттады.

Сипаттама

Парктегі қызықты орындарға Мафия аралының қарсы бетінде Үнді мұхитына құятын Руфиджи өзені және шамамен 100 метр тереңдігі бар Стиглер шатқалы жатады. Әртүрлі орта мекендерге шөптесін далалар, әдеттегі акация саваннасы, батқылық жерлер, өзен және жағалау аймақтары, сондай-ақ кең миомбо ормандары кіреді. Жалпы жабайы жануарлар популяциясы жоғары болғанымен, қорық өте кең; көрінетін жануарлардың тығыздығы Танзанияның солтүстік туристік аймағындағы (мысалы, Серенгети) парктерінен төмен болуы мүмкін. 1976 жылы Селус қорығында шамамен 109 000 піл болды, ол кезде бұл әлемдегі ең ірі популяция еді; 2013 жылға қарай бұл көрсеткіш шамамен 13 000 жануарға дейін төмендеді, оның ішінде 2009 мен 2013 жылдар аралығында күрт 66% азайды (сол алты жылдың әрқайсысында шамамен 10-11% азаю). Көптеген дереккөздер заңсыз аңшылар мен браконьерлерге көмектесетін сыбайлас жемқор саясаткерлерді, шенеуніктерді және кәсіпкерлерді айыптайды. Қорықтың көп бөлігі бірнеше жекеменшік аң аулау компаниялары арқылы қана аң ауруға арналған, бірақ Руфиджи өзені бойындағы солтүстік бөлігі қатаң фотосуретшілік жабайы табиғат аймағы деп белгіленді және ол көбірек танымал туристік орын болып табылады. Өзен және көл жүйелері бойында орналасқан бірнеше жоғары сапалы қонақ үйлер мен кемпингтер бар; автомобильмен жетіп бару біршама қиын, көптеген келушілер Дар-эс-Саламнан шағын ұшақтармен келеді, бірақ пойыз және автомобильмен де келуге болады. Селуста жаяу сафари ұсынылады (мұндай мүмкіндік барлық паркте де болмайды), ал Руфиджиде қайықпен саяхаттау да танымал ойын-сауық.