Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1322 жылы Аустрия және Бавария герцогтықтары арасындағы шайқас.
1322 battle between the duchies of Austria and Bavaria
Мюльдорф шайқасы (сондай-ақ Ампфинг шайқасы деп те аталады) 1322 жылдың 28 қыркүйегінде Мюльдорф-ам-Инн қасынан Бавария (Жоғарғы) герцогтығы мен Австрия арасында өтті. Бавариялықтарға Германия королі Людовик Виттельсбах жетекшілік етті, ал австриялықтар оның туысы, Габсбург әулетінен шыққан анти-король Фридрихтің басқаруында болды.
The Battle of Mühldorf (also known as the Battle of Ampfing) was fought near Mühldorf am Inn on September 28, 1322 between the Duchy of (Upper) Bavaria and Austria. The Bavarians were led by the German king Louis of Wittelsbach, while the Austrians were under the command of his cousin, the anti king Frederick of Habsburg.
Өмірбаян
XIV ғасырдың басында Хабсбург, Люксембург және Виттельсбах әулеттері Киелі Рим империясының билігі үшін күресіп, ал сайлаушы князьдер бір ақсүйек отбасының мұрагерлік монархия құруына жол бермеуге тырысты. 1313 жылы Люксембург императоры Генрих VII қайтыс болғаннан кейін, сайлау коллегиясы оның ұлы Богемиялық Иоаннның мұрагерлігін мойындамады, орнына Луи Виттельсбах пен Фредерик Габсбургты қолдады, бірақ кімді таңдау керек деген мәселеде келіспеушілік туды. Сондықтан 1314 жылы Франкфурт қаласында екі сайлау өтті. Кёльн, Пфальц, Богемия және Саксония-Виттенберг герцогтығы Фредерикті "Рим корольі" ретінде таңдады. Майнц, Трир архиепископтығы, Бранденбург және Саксен-Лауенбургтың сайлаушы князі Иоанн II (оның сайлау құқығы Саксония-Виттенберг әулетінен мойындалмады) Луиді қолдады. Бұл тартыс ұзаққа созылған қақтығысқа әкелді, екі тарап та Империяның ақсүйектерінің қолдауын алуға тырысып, қанағатсыздықтар мен ұрыстарға себеп болды. Сонымен қатар, Луи өзінің ағасы, Пфальц графы Рудольф I (оған қарсы дауыс берген) арасындағы ішкі дауды шешуге мәжбүр болды, бұл 1319 жылы Рудольфтың өлімімен аяқталды. Осы уақыт аралығында Фредерик Баварияға жорықтар жасап, Луидің герцогтығын бірнеше рет қиратты, бірақ айтарлықтай қарсылыққа тап болмады.
The early 14th century had the powerful dynasties of Habsburg, Luxembourg, and Wittelsbach rivaling for the rule over the Holy Roman Empire, while the prince electors were anxious not to allow one noble family to install a hereditary monarchy. After the death of Emperor Henry VII of Luxembourg in 1313, the electoral college denied the succession of his son John of Bohemia and instead accorded its favor to Louis of Wittelsbach and Frederick of Habsburg, but were split over the question of whom to choose. Therefore, in 1314, a double election took place at Frankfurt. Cologne, the Electorate of the Palatinate, Bohemia, and the Duchy of Saxe Wittenberg voted for Frederick as Rex Romanorum. Mainz, Archbishopric of Trier, Brandenburg and Elector John II of Saxe Lauenburg (whose electoral dignity was denied by their Saxe Wittenberg cousins) adopted Louis. The draw resulted in a protracted conflict with violent fights, in which both sides tried to gain the support of the Imperial estates. In addition, Louis had to settle the domestic dispute with his brother Count Palatine Rudolf I (who had voted against him), which finally ended with Rudolf's death in 1319. Meanwhile, Frederick continued his campaigns into Bavaria, devastating Louis' duchy several times without meeting much resistance.
Шайқас
1322 жылы Фридрих бұрынғы жорықтарының сәттілігіне назар аударып, Пасау епискобы мен Зальцбург архиепископтығымен одақтасты. Олардың әскерлері 24 қыркүйекте Инн өзені жанындағы Мюльдорф тұсында кездесті, онда Фридрих ағасы Леопольд бастаған Алқыс Австриясынан қосымша күштердің келуін күтті. Шабыс австриялықтар үшін жақсы өтпеді. Луи Богемиялық Иоаннмен және Нюрнберг бургравы Фридрих IV-пен одақ құрды және 28 қыркүйекте 1800 салт атты және 500-600 атты венгр садақшыларынан тұратын үлкен әскермен Мюльдорфқа жетті. Ал Леопольдтің көмекші әскерлері шайқас алаңына уақтылы жетпеді. Бұл қиын жағдайға қарамастан, Фридрих Луидің әскерімен дереу кездесуге келісті. Оның әскері Луидің басым күштеріне қарсы жеңіліске ұшырады, екі тараптан да көп шығын болды. Австрия мен Зальцбургтен 1000-нан астам ақсүйек тұтқынға алынды, сондай-ақ Фридрихтің өзі және оның кіші інісі, Генрих Достық та тұтқынға түсті.
In 1322, Frederick, encouraged by his previous expeditions, allied with the Bishop of Passau and the Salzburg Archbishopric. Their armed forces met on September 24 near Mühldorf on the Inn River, where Frederick expected the arrival of further troops from Further Austria, led by his brother Leopold. The battle did not go well for the Austrians. Louis had forged an alliance with John of Bohemia and Burggrave Frederick IV of Nuremberg and on September 28 reached Mühldorf with a sizable army, including 1,800 knights and 500 600 mounted Hungarian archers. Meanwhile, Leopold's relief troops were barred from reaching the battlefield in time. Despite this unfavorable situation Frederick agreed to meet Louis' knights at once. His army was defeated by Louis' outnumbering forces under high losses on both sides. More than 1,000 noblemen from Austria and Salzburg were captured, as was Frederick himself and his younger brother, Henry the Friendly.
Салдары
Людовик жеңіске жеткенімен, оның патшалық титулы, әсіресе Папа Иоанн XXII және Фредериктің інісі Леопольд, оның қатал қарсыласы болып қала берді. Үш жылдан кейін Людовик Фредерикті тұтқындықтан босатып, онымен келісуге мәжбүр болды, тіпті императорлық тәжді алу үшін қолдауының орнына оған бірлескен билік және Rex Romanorum атағын ұсынды. Виттельсбахтар да, Габсбургтар да патшалық титулға деген өз талаптарын қорғай алмады, ол 1347 жылы Людовик қайтыс болғаннан кейін Люксембург әулетінен Карл IV-ке қайтадан өтті.
Though Louis had prevailed, his royal title remained contested, especially by Pope John XXII and Frederick's brother Leopold, who remained a fierce opponent. After three years Louis had to release Frederick from captivity and reconcile with him, even offering him a joint rule and the Rex Romanorum title in return for his support to receive the Imperial crown. Neither the House of Wittelsbach nor the Habsburgs were able to defend their claims to the royal title, which after Louis' death in 1347 again passed to Charles IV from the House of Luxembourg.