Кіріспе

Кармель аңғарына лицензиясы бар радиостанция, Калифорния, АҚШ. Kiez (сондай-ақ: Kietz) – неміс тілінде қаланың шағын ауданы, үлкен қаладағы салыстырмалы түрде кішігірім қауымды білдіретін сөз. Бұл сөз негізінен Берлин мен Солтүстік Германияда қолданылады. Кельндегі Ведель және Венадағы Гретцль сияқты ұқсас аудандар бар. Неміс тілінде "қай жерде тұратыны" мағынасындағы көршіліктің стандартты термині – Viertel ("район").

Бастапқы мағынасы мен этимологиясы

Киц сөзі орта ғасырларда неміс қоныс аударушыларының Батыс славян жерлеріне (Germania Slavica) шығысқа қарай кеңейген кезінде пайда болды, сол кезде көптеген жерлерде екі қауым бірге өмір сүрді. Сөздің славян тілінен шыққан болуы мүмкін (словакиялық chyža – «қақпақ, шатыр», қараңыз Кессиндер) және ол неміс қаласына жақын орналасқан славян қонысын (әдетте балықшылардың) білдірген. Кейбір жер аттары осы мағынаны еске түсіреді, мысалы, Кустрин Киц немесе Берлин Кёпеникінің Киц ауданы. Орта ғасырлық Киц елді мекендері алғаш рет 14 ғасырда жазылған. Олар көбінесе қамалға немесе өзен арқылы өтуге жақын орналасқан және бастапқыда славян тәуелділері («вендтер») қоныстанған. Олар Бранденбург маркасында, Мекленбургте және Померания герцогтығында кең таралған. Ұзақ жылдар бойы Кицке көрші шаруалардың ауылдарының қасында ерекше қауымдастық құрылды, бірақ неміс тіліне ауысу процесінде нақты славян халқының болуына дәлелдер азая бастады. 18 ғасырдың соңынан бастап Киц атауы көбінесе балықшылардың ауылдары мен шалғайдағы елді мекендерге қолданылды. Ал ауыстырылған мағынасында бұл сөз Берлиннің аудандары үшін (кейде қысымдық) атауға айналды.

Қазіргі мағынасы

"Kiez" муниципалитет немесе үкімет тарапынан бастапқыда анықталмайды, оны тұрғындар анықтайды, сондықтан ол міндетті түрде әкімшілік бөліністермен сәйкес келмейді. Дегенмен, кейбір жағдайларда мұндай анықтамалар ресми құжаттарда, тіпті мемлекеттік заңнамада да қолданылады. Берлинде бұл термин көбінесе оң коннотацияға ие, себебі тұрғындар көбінесе өмір сүретін "Kiez"-бен өзін байланыстырады. Берлинде шамамен 20 ресми емес "Kiez" аймағы бар, көбінесе қала орталығында және оның төңірегінде. Берлиндегі "Kiez" әдетте соғысқа дейінгі құрылыстардан тұрады және өзінің коммерциялық және мәдени инфрақұрылымын сақтайды. Берлиннен тыс жерлерде "Kiez" сөзін кейбіреулер сәл жаргондық деп есептеуі мүмкін. Гамбургте "der Kiez" термині Санкт-Паули ауданындағы Рипербань аймағын білдіреді, ол қаланың түнгі өмірі мен қызыл жарық ауданы болып табылады. Бұл Германиядағы ең танымал "Kiez" және кейде қате түрде бірінші немесе түпнұсқа "Kiez" деп саналады. Басқа қалаларда, мысалы, Ганноверде қызыл жарық аудандары кейде Гамбургтың үлгісімен "Kiez" деп аталады. Кіші қалаларда да кейбір аудандарды "Kiez" деп атауға болады, әсіресе мәдениеттің жарқын ортасы, пабтар мен клубтар болған жағдайда – мысалы, Росток қаласындағы KTV ауданы.