1382 ж. Еуропадағы Рузбеке шайқасы: Фландриялықтар мен француз армиясы арасындағы қақтығыс, Филип ван Артевельде қазасы және Фландрия тәуелсіздігі үшін күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1382 жылғы Еуропадағы шайқас
1382 battle in Europe
Рузебеке шайқасы (кейде оның замандас атауы Вестрозебеке шайқасы деп еске алынады) 1382 жылдың 27 қарашасында Гудбергте Филип ван Артевельде бастаған фламанд әскері мен Фландрия королі Людовик II бастаған француз әскері арасында өтті. Людовик II Беверхаутсфельд шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін француз корольі Шарль VI-дан көмек сұраған болатын. Фламанд әскері жеңілді, Филип ван Артевельде қаза тауып, оның денесі көрнеу орынға қойылды.
The Battle of Roosebeke (sometimes referred by its contemporary name as Battle of Westrozebeke) took place on 27 November 1382 on the Goudberg between a Flemish army under Philip van Artevelde and a French army under Louis II of Flanders who had called upon the help of the French king Charles VI after he had suffered a defeat during the Battle of Beverhoutsveld. The Flemish army was defeated, Philip van Artevelde was slain and his corpse was put on display.
Кіріспе
Батыл Филип 1380 жылдан 1388 жылға дейін регенттер кеңесіне төрағалық етті және Филиптің жүрегі жақын туысы Карл VI бала кезінде Францияны басқарды. Ол француз әскерін Фламанд королі Людовик II-ні құлатуды мақсат еткен Филип ван Артевельде бастаған фламандтар көтерілісін басу үшін Вестрозебекеге жіберді. Филип II, Людовиктің жалғыз аман қалған баласы және мұрагері – Фландрияның Маргареткасына үйленген.
Philip the Bold had ruled the council of regents from 1380 till 1388, and ruled France during the childhood years of Charles VI, who was Philip's nephew. He deployed the French army in Westrozebeke to suppress a Flemish rebellion led by Philip van Artevelde, who intended to dispose of Louis II of Flanders. Philip II was married to Margaret of Flanders, Louis' only surviving child and heiress.
Гент қаласы
Гент Фландрия графы Людовик II-ге қарсы көтерілді. Граф қаланы қоршап алды, ал Гент тұрғындары шарттар сұрағанда, Людовик 15-тен 60 жасқа дейінгі барлық еркектердің мойнына бау тағып келуін талап етті. Содан кейін граф кімді кешіретінін, кімді өлімге кесетінін шешетін болды. Гент ерлері күресуге бел буды және 1382 жылдың 3 мамырында Филипп Ван Артевельдің басшылығымен қаладан шығып, Беверхутсвельд шайқасында Людовиктің мақтаншақ әскерін ойсырата жеңді.
Ghent had rebelled against Count Louis II of Flanders. The Count surrounded the city, and when the citizens of Ghent asked for terms, Louis demanded that all men between the ages of 15 and 60 must present themselves with halters around their necks. The count would then decide whom he would pardon and whom he would execute. The men of Ghent determined to fight and on 3 May 1382, under the leadership of Philip Van Artevelde, they issued from their city and smashed Louis' overconfident army at the Battle of Beverhoutsveld.
Қарсылас күштер
Француз дворяндары өз елінде басталып келе жатқан шаруалар көтерілісіне қарсы тұруға мәжбүр болды және Фландрияның қарапайым халқына қарсы қимыл жасады. Француз патшалық партиясы Париждің тәртіпсіз азаматтарымен келісімге келіп, Фландрия графының атынан әскери жорық ұйымдастырды. Француздар қараша айының басында Аррастың оңтүстігінде 10 000 сарбаздық күш жинады. Күш құрамында 6 500 жаяу әскер, 2 000 сүңгілеуші және 1 500 арбалетші мен садақшы болды. Батыл Филипп күштің бес бөлігінің бірін қаржыландырып, жабдықтады. Армияға король Карл VI, Бургундия, Бурбон және Берри герцогтары, Клиссон, Сансер, Куси және басқа да көрнекті тұлғалар кірді. Орифламм 1356 жылғы Пуатье шайқасынан бері алғаш рет көтерілді. Тағы бір, біріншіден кіші әскер граф Людовик II басшылығымен Лилль қаласының солтүстігінде жиналды. Филип ван Артевельдеде 30 000–40 000 сарбаз болды, олардың көп бөлігі қалалық жұмылдырудан алынғандар еді. Оның әскері Оуденаардедегі Дэниел Хейлвиннің гарнизонын қоршап алды. Артевельде қоршауды жалғастыру үшін аз ғана күш қалдырып, әскерінің басым бөлігін Лилльдің батысына орналастырды.
The French nobility, facing an incipient peasant revolt at home, felt forced to move against the upstart Flemish commoners. The French royal party patched up its differences with the unruly citizens of Paris and mounted an expedition on behalf of the Count of Flanders. The French assembled a force of 10,000 men south of Arras in early November. The force comprised 6,500 men at arms, 2,000 pikemen and 1,500 crossbowmen and archers. Philip the Bold financed and provided one fifth of the force. The army included King Charles VI and the dukes of Burgundy, Bourbon and Berry, lords Clisson, Sancerre, Coucy, and other notables. The Oriflamme was carried for the first time since the Battle of Poitiers in 1356. A second army, smaller than the first, was assembled to the north at Lille under Count Louis II. Philip van Artevelde had 30,000–40,000 men, mostly urban levies. His army was besieging Daniel Halewyn's garrison at Oudenaarde. Artevelde left a skeleton force to continue the siege and deployed the main part of his force west of Lille.
Коминс қаласында іс-қимыл
12 қарашада француз әскері солтүстікке қарай жол тартты. Комьен қаласының жанындағы Лиз өзенінде Пьтер ван ден Бошше мен Пьтер де Винтер басқарған 900 фламанд сарбазы француз әскерінің жолын тосқан. Артевельде Ипр халқына француздар Лиз өзенін ешқашан кесіп өтпейтінін мәлімдеді. Бір ғана көпір қиратылғандықтан, Оливье де Клисон 400 француз рыцарынан тұратын топты өзен арқылы қайықпен жеткізді. Бұл еріктілер алаңдаған түнді өткізіп, таңда шайқасқа қатысты. Көп ұзамай көпір қайта салынды, француз әскерінің көп бөлігі өтіп, үстем күш фламанд найзагерлерін жеңіліске ұшыратты. Ван ден Бошше шайқаста жарақат алды, бірақ қашып құтыла алды. Осы шайқастан кейін бірнеше фламанд қалалары француз короліне үлкен сомада құн төлеп, бейбітшілік сұрады.
On 12 November, the French army began making its way to the north. At the river Lys near the town of Comines, the French army was held up by 900 Flemish soldiers commanded by Peter van den Bossche and Peter de Winter. Artevelde told the population of Ypres that the French would never cross the Lys. Since the only bridge was broken, Olivier de Clisson ferried a party of 400 French knights across the river. These volunteers spent an anxious night, then joined battle in the morning. Soon the bridge was rebuilt, the bulk of the French army crossed and the superior force quickly put the Flemish spearmen to flight. Van den Bossche was wounded in the struggle but managed to escape. After this skirmish, a number of Flemish towns sued for peace, paying a stiff ransom to the French king.
Шайқас
Артевельде Оостнеукерке мен Пассендейлдің арасында орналасқан Гудберг төбесінде лагерь құруға шешім қабылдады. Француз әскерлері төбенің екінші жағында орналасқан еді. 27 қараша күні таңертең Артевельде тығыз тұманды пайдаланып француздарға шабуыл жасауды жоспарлады. Жаудың атты әскерінің өтуіне кедеріс келтіру үшін ол әскерлеріне тығыз шаршы құралымда алға жылжуды бұйырды. Француздар Алтын шұңқыры шайқасын ұмытпағандықтан, алдымен фламандтарға жаяу әскердің күшімен шабуыл жасады. Артевельде сол шабуылды қайтарды және француздарға шабуыл жасауға бел буды. Француз командирі Оливье де Клисон, қарсыласының қорғалмаған қанаттарына ауыр атты әскермен шабуыл жасап, жауап берді. Бұл фламандтардың тылында үрей тудырып, олардың қашуына себеп болды. Фламанд әскерлерінің басты бөлігі шеңбер құрудан басқа амал таба алмады. Олар кері шегінді де, ақырында жеңіліске ұшырады, ал Филип ван Артевельде қаза тапты.
Artevelde decided to make camp on a hill, the Goudberg, situated between Oostnieuwkerke and Passendale. The French troops lay on the other side of the hill. On the morning of 27 November, Artevelde planned to make use of the dense fog and attack the French. To prevent a breakthrough by enemy cavalry he ordered his men to advance in a tight square formation. The French had not forgotten the Battle of the Golden Spurs, and first engaged the Flemings with a wave of infantry. Artevelde managed to repel that attack and decided to attack the French. The French commander, Olivier de Clisson, reacted by attacking his opponent's unsecured flanks with heavy cavalry. This caused a panic in the Flemish rear which started to flee. The main body of Flemish troops had no other option than to form a circle. They were pushed back and eventually defeated and Philip van Artevelde was killed.
Салдары
Филипп II осы жеңістен ешқандай үстемдікке ие бола алмады. 1384 жылдың қаңтар айының соңында ол Фландрия графы атанды және көтерілісшіл Генттің экономикалық қуатына зәру болды. Көтеріліс 1385 жылдың 8 желтоқсанына дейін, Турнай шартына қол қойылғанға дейін созылды.
Philip II could not gain any advantage from this victory. He would become Count of Flanders in late January 1384 and needed the economic power of rebellious Ghent. The rebellion lasted till 8 December 1385, when the Peace of Tournai was signed.