Кіріспе

Бохиндж (; Wochein), немесе Бохиндж аңғары немесе Бохиндж алқабы – Солтүстік-Батыс Словенияның Жоғарғы Карниола аймағындағы Юлиан Альпі тауларында орналасқан, 20 км ұзындығы және 5 км ені бар алқап. Осы алқап арқылы Сава Бохинька өзені ағып өтеді. Оның ең маңызды ерекшелігі – Бохиндж көлі, мұздықтан кейінгі (перигляциалдық) көл. Бохиндж Бохиндж муниципалитетінің құрамына кіреді, ал муниципалитет орталығы – Бохинжская Бистрица.

География

Бассейн төрт географиялық бірлікten тұрады: Төменгі аңғар, Жоғарғы аңғар (Zgornja dolina), Ukanc бассейн немесе көл бассейн (Ukanška kotlina; Jezerska kotlina) және Nomenj бассейн (Nomenjska kotlina). Ол бір жағынан Комарча бас қабырғасымен, екінші жағынан Сотеска каньонымен шектеледі. Төменгі Бохинь тау жотасы оның оңтүстік шекарасын құрайды. Сава өзені шығыста Еловица және Поклюка платолары арасында каньон жасаған. Солтүстікке қарай, Словенияның ең биік тауы – Триглав тауы да муниципалитеттің құрамына кіреді. Сава Бохинька (Сава Долинкамен бірігіп Саваға айналады) Езерница мен Мостница өзендерінің қосылуынан басталады. Мостница Вое аңғарынан басталады, ал Езерница Бохинь көлінен ағып шығатын қысқа өзен. Көлге көптеген шағын арналар құяды. Олардың ең ірісі – Савица, Комарчада үлкен сарқырама ретінде пайда болады. Савица сарқырамасы (Slap Savica) суының көп бөлігін Триглав көлдері аңғарындағы ең үлкен Қара көлден (Črno jezero) алады.

Атауы

Бохиндж атауы бастапқыда Средня Вас в Бохинжу ауылына қатысты қолданылған және 1065 жылы Бочингун (және 1085–90 жылдары Бочингин, 1120 жылы Уочина) ретінде жазбаша дереккөздерде кездеседі. Аймақтық атау ретінде ол 1250 жылы Vochina (және 1253 жылы Fochin, 1287 жылы Vochino, 1333 жылы Bochino) түрінде жазба дереккөздерде пайда болады. Атау *Boxyn'ь сөзінен туындаған, оның шығу тегі нақты емес. Бір болжам бойынша, ол *Boxъ атоосынан шыққан. Бұл атаудың кельт тілдерінен келгендігі туралы пікірлер сенімсіз. Бұл есімге қатысты кең таралған жалған этимология мынадай оқиғаны айтады: Құдай адамдарға жер беріп жатқанда, соңында кішкентай топты ұмытып кеткенін байқайды. Олар үндемеген және басқалар сияқты талап қоймаған. Олардың қарапайымдылығы мен шыдамдылығына Құдай аянып, Өзі үшін сақтап қойған ең әдемі жерін оларға сыйлайды. Осы себепті ол Бохиндж деп аталады, себебі біз Құдайды Бох деп атаймыз. Жазықтықты көбінесе аңғар деп атайды, себебі аңғар мен жазықтық арасында нақты айырмашылық жоқ. Тағы бір себебі, словен тіліндегі dolina 'аңғар' сөзі Словенияның түрлі аймақтарының атауларында геоморфологиялық мағынадағы аңғарды емес, биік жерлермен қоршалған төменгі жатқан аймақты білдіреді, бұл терминнің жиі кездесетін түсінігі.

Тарих

Бұрынғы географиялық жағдай Бохиньдің оқшаулануына себеп болды. 5000 тұрғынының көп бөлігі Бохиньдің түпкі тұрғындарының ұрпақтары. Тарихи жазбалар бұл аңғарда қола дәуірінен бері адамдар қоныстанғанын көрсетеді. Словенияның бас ақыны Франс Прешерен "Савицадағы крещение" атты эпикалық өлеңін жазды, ол көбінесе қияли, бірақ пұтқа табынушыларды күштеп шомылдыру және христиандар мен пұтқа табынушылар арасындағы шайқастар заманын суреттейді. Оқиғаның көп бөлігі Бохинь және Блед аймақтарында өтеді.

Мифтер

Бохинь туралы көптеген аңыздар мен мифтер бар. Көбісі қысқа да әзілді. Әңгімеге қарағанда, Бохиньге шабуыл жасауға тырысқан түріктер (күшті жаулаушылар) оны әлемнің соңы деп ойлап, кері қайтқан. Олардың кері шегінуіне байланысты Обрне (словен тілінен "обрнити" – бұру) деген ауыл аталған. Тауларда Златорог (Алтын мүйіз) деген сиқырлы жаратылыс мекендейді. "Дивья яга" деп аталатын зұлым аңшылар рухтары орманды кезіп, уақтылы жасырынбағандарға өлім мен қайғы әкеледі. Аңыз бойынша, "Ібіліс көпірі" Ібіліс салған. Өз күштерімен көпір салып құлатып жатқан халықпен ол келісім жасады. Егер ол оларға көпір салса, алғашқы кешіп өтетін жан оныкі болады деді. Халық келісті, бірақ көпір біткен соң кімді жіберу керектігін шеше алмады. Сонда бір шаруа итті жіберді. Олар оны алдап кеткенін түсінгенде Ібіліс ашуға іш толды.

Адамдар

Оқшаулану сонымен қатар, Үстіңгі Карниол диалектісінен мүлдем өзгешеленетін ерекше диалекттің қалыптасуына себеп болды. Ішкі аңғарлардағы диалекттердің арасында да көзге көрінетін айырмашылықтар бар. Адамдар 24 ауылда тұрады, олардың ішіндегі ең ірісі – Бохинская Бистрица.

Туризм

Бохинь туристерге бірнеше жыл бұрын есігін ашты, ең басты тартымдылығы – табиғи көрікті жерлер. Бохинь туристер үшін бір күндік саяхаттардың, аңғар бойымен созылған жолдарда серуендеудің, альпинизм мен тау шаруасының бастапқы нүктесіне айналды. Ол сонымен қатар жақын орналасқан Бохинь темір жолымен байланысты, оның құрамында Бохинь туннелі бар. Қыс айларында аңғар шаңғышылар, сноубордшылар, мұзды бетке шығушы альпинистер, сондай-ақ Бохинь көлінде коньки тебетіндер үшін қысқы спорт орталығына айналады. Жазда Бохинь көлі жүзушілерге танымал, ал Сава Бохинька өзенінде каякпен жүзушілер мен балық аулаушыларды да көруге болады. Велосипедпен жүру, трекинг және тау шаруасы да осы аймақтағы әдеттегі туристік қызметтердің қатарында.