Кіріспе

Инканың діни мейрамы

Инти Райми (кечуа тілінде "Күн мерекесі")

Инка империясы тұсында Инти Райми, Инка Гарсиласо де ла Веганың баяндамасы бойынша, Кускода тойланатын төрт маңызды рәсімнің ең ірісі болған. Мереке қаланың басты алаңы – Хаукайпатада өткізілді.

Шолу

Хроник Гарсиласо де ла Веганың айтуынша, Сапа Инка Пачакути Оңтүстік жарты шардағы Анд тауларында жаңа жылды мерекелеу үшін Инти Раймиді құрды. Бұл рәсім сонымен қатар инка халқының мифтік тегін бейнелейтін болған делінеді. Ол тоғыз күнге созылып, түрлі-түсті билер мен шерулермен, сондай-ақ Пачамамаға алғыс айту және мол өнімді қамтамасыз ету үшін мал құрбандықтарымен толы болды. Алғашқы Инти Райми 1412 жылы өткізілді. Инка императорының қатысуымен өткен соңғы Инти Райми 1535 жылы болды. Осыдан кейін испан отарлаушылары мен католик дін қызметкерлері инкалардың рәсімдері мен басқа да діни амалдарына тыйым салды. 1944 жылы Фаустино Эспиноза Наварро мен жергілікті актерлердің режиссерлігімен Инти Раймидің тарихи реконструкциясы жасалды. Алғашқы реконструкция Гарсиласо де ла Веганың хроникаларына негізделген және тек діни рәсімге қатысты. 1944 жылдан бері, Инти Раймидің жыл сайынғы театрлық қойылымы 24 маусымда Кусконың орталық бөлігіндегі алғашқы мерекелеу орнынан екі шақырым қашықтықта орналасқан Саксайуаман қаласында өтіп келеді. Оған мыңдаған туристер мен жергілікті тұрғындар келеді. Инти Райми бүгінгі күнге дейін Анд тауларындағы жергілікті мәдениеттерде тойланады. Мерекелік шаралар музыкамен, түрлі-түсті киімдермен (әсіресе тоқылған ая хума маскасы ерекше көзге түседі) және тамақ бөлісумен өтеді. Дегенмен, Андтың көптеген аймақтарында бұл мереке батыстың католик дініндегі Жақия (24 маусым) мерекесімен байланысты, ол оңтүстік жарты шардағы қысқы күн тоғысынан (21 маусым) кейін бірнеше күн өткен соң келеді. Бүгінгі таңда мереке Қориканчадан басталып, Плаза-де-Армас және инка дәуірінің басқа да маңызды орындарында жалғасады.

Қазіргі заманғы қайта құру

Инти Райми дәстүрлі түрде сахналық қойылымдар үшін қолданылатын үш тарихи және табиғи жерде өткізіледі, онда 800-ден астам артист әдеттегі киімдерін киіп, түрлі шаралар көрсетеді, оның ішінде билер мен қойылымдар бар. Бұл шаралар негізінен Кориканча ғибадатханасында, Саксаюаман археологиялық паркінде және Куско қаласының Плаза-де-Армас (Басты алаң) алаңында өтеді.

Қорықанша

Мереке осы ғибадатханада басталады, бұл ғибадатхана Тавантинсуй дәуірінде күнге табынудың басты орны болған. Қазіргі заманғы рәсімдер мұнда өтеді, содан кейін салтанатты процессия Лорето көшесі немесе Инти Кийлу арқылы Плаза де Армасқа қарай бағыт алады.

Армас алаңы

Бұрын Аукайпата немесе Батырлар алаңы деп аталатын бұл жерде Кока ритуалы және Уақыттар кездесуі сияқты дәстүрлі іс-шаралар өтеді, онда Инка қала әкімімен кездесіп, үш күшті бейнелейтін хипумен алмасады: munay (тілек), yachay (білім) және llankay (еңбек).