Кіріспе

Америкалық жазушы (1898–2001)

Джордж Доусон (19 қаңтар 1898 – 5 шілде 2001) 98 жасында оқуды үйренгеннен кейін "Американың сауаттылықтың ең сүйікті символы" деп аталды. Оның өмірбаяны "Өмір керемет" деген атпен 2000 жылы жарық көрді. 2002 жылы Техас штатының орта мектебінің аты оның құрметіне қойылды; жиырма жыл өткен соң, сол мектеп оның автобиографиясын қайта қарастырды, себебі ол азаматтық құқықтар мәселелерін қамтиды, ал кейбір жергілікті тұрғындар бұл тақырыптың 7-сынып оқу бағдарламасына енгізуге сәйкес емес екенін айтты.

Ерте және орта өмір

Доусон 1898 жылғы 19 қаңтарда Маршалл қаласында туды. Ол бес баланың ағасы, фермердің ұлы, афроамерикалық құлдардың немересі және шөбересі еді. Кейін ол еске алғандағы ең ерте балалық шақтағы естеліктерінің бірі – 17 жастағы қара шал "ақ қызды жүкті қылды" деген айыппен дарға асылуын көру болды. Ол үлкен отбасын асырау үшін арақ-шарап зауытында жұмыс істеді. Ағаш кесетін зауытта оның жұмыс берушісі оны оқымаған қағазға "Х" белгісін қоюға көндірді, ол кейіннен әскери қызметке жарамсыз деп мәлімдеген болуы керек деп ойлады. 21 жасқа толғаннан кейін ол АҚШ, Канада және Мексика бойынша кеңінен саяхаттады. 1928 жылы, тоғыз жылдық саяхаттан және жұмыстан кейін ол үйге келгенде отбасының көшіп кеткенін көрді, олардың жаңа мекенжайы туралы ешқандай мәлімет қалдырмаған: "Неге маған хабарласпағанын ойладым. Бірақ олар мені қалай табар еді? Егер олар менің қайда екенімді білсе де, мен олардың хаттарын оқи алмас едім". Ол сауатты әйел Эльзения Арнольдқа үйленді және олар Далласқа көшіп, Доусон қала үшін жол жөндеу жұмысына кірісті, содан кейін жеті балаға ие болды және өзі оқымаса да, олардың барлығына үй тапсырмасына көмектесті. 1938 жылы ол 65 жасқа келгенде зейнеткерлікке шыққанға дейін сүт зауытында жұмыс істеді.

Кейінгі өмірі

1996 жылы Доусон шамамен 98 жасқа толғанда, жергілікті ересектер білімін жетілдіру бағдарламасынан бір адам үй-үй аралап жұмыс істеді. Доусон бастапқыда сауатсыз екенін жасыруға тартынғанымен, өзіне-өзі: "Өмір бойы оқығың келді. Бәлкім, осы үшін сен әлі де тірісің" деді. Оқытушы Карл Генримен, зейнеткер мұғаліммен алғаш танысқанда, ол осы уақытқа дейін ең үлкен оқушының 50 жастағы әйел болғанын білді. Доусон оқуға үйреніп, тіпті 98 жасында GED емтиханына дайындалды. 2001 жылдың 5 шілдесінде Далластағы Бейлор университетінің медициналық орталығында сәуір айында инсульттан кейін қайтыс болды. Ол "Опра" телешоуында пайда болды және "People" журналында жарияланды.