Кіріспе

1307 жылы Роберт Брюс өткізген шайқас, Уильям Уоллес өткізген құрамындағы шайқас.

Патшадан қашқан

Роберт Брюс пен Валенс алғаш рет өткен жылы Перттен сырттағы Метвен шайқасында кездесті, онда Валенстің түнгі күтпеген шабуылы патшаны құрылысқа жеткізді. Роберттің әскері Валенстің жылдам шабуылынан дерлік толық ыдырап кетті, патшаның көптеген басшы қолдаушылары шайқаста қаза тапты немесе тұтқын ретінде жазаланды. Оның әскерінен қалған бөлігі көп ұзамай ағылшындардың одақтастары Лорн Макдугаллдарымен Далриг шайқасында қайтадан жеңіліске ұшырады. Шотландия армиясы ұйымдасқан әскери күш ретінде жойылды, ал патша қашуға және қашқын өмірге мәжбүр болды. Бір кезде ол Кинтайр мүйісіндегі Дунаверти қамалына тығылды, бірақ жаулары жақындаған соң, кейбірелерінің айтуынша, Ольстер жағалауындағы Ратлин аралына, ал басқаларының пікірінше, Оркней аралдарына қашты.

Брюс патшасы Роберт қайта оралды

1307 жылдың ақпан айында король Роберт Клайд теңізіндегі Арран аралынан Айрширдегі Карик графлығына өтіп, Тернберриге жақын жерге түсті, онда жергілікті халықтың оған көмектесетінін білген, бірақ барлық бекіністерді ағылшындар бақылап ұстады. Ол көптеген ағылшын сарбаздарының гарнизонмен орналасқан Тернберри қаласына шабуыл жасап, көптеген қаза болдырып, көптеген олжаға қол жеткізді. Оның бауырлары Томас пен Александрдың Галлоуэйде жасаған ұқсас әрекеті Лох Райан жағалауында, аймақтағы Балиолдың негізгі қолдаушысы Дунгал Макдуоллдың қолынан қайғылы аяқталды. Томас пен Александрдың ирландтықтар мен аралдықтардан құралған әскері талқандалды, олар Карлайлға тұтқын ретінде жіберілді, кейіннен Эдуард I-нің бұйрығымен өлім жазасына кесілді. Роберт патша Карик пен Галлоуэйдің таулы аймағында бекінді. Роберт патша Метвенде алған қатал сабақты жақсы үйренді: ол ешқашан өзін күшті жаудың қапанына түсірмейтін болды. Оның ең басты қаруы – Шотландияның жер-суын жақсы білуі болды, ол оны өзінің артықшылығы ретінде пайдаланды. Елдің табиғи қорғанысын тиімді пайдаланумен қатар, ол әскерінің мүмкіндігінше жылдам қимылдауына ықпал етті. Роберт патша енді ашық шайқаста ағылшыздардан басым түрудің қиын екенін толық түсінді. Оның әскері көбінесе аз санды және нашар жабдықталған болатын. Оны шағын шабуылдарда қолдану тиімдірек, бұл шектеулі ресурстарды барынша пайдалануға мүмкіндік береді. Ол бастамашылықты өзінде ұстап, жаудың басым күшін пайдалануына жол бермейтін. Мүмкіндігі болғанда, егістіктер жойылды және мал жаудың жолынан алынып, оған ауыр атты әскер үшін тағам мен шөп беруден бас тартты. Ең маңыздысы, король Роберт ағылшынның басып кірулерінің маусымдық сипатын мойындады, олар жазғы толқындар сияқты елге шабуылдап, қыс кіріспей кері шегінетін.