Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 ғасырдағы шайқас
14th century battle
Сент-Поль-де-Леон шайқасы – Бретань мұрагерлік соғысы кезінде болған шағын шайқас, демек, Жүз жылдық соғыстың бір бөлігі. Бұл шайқас 1346 жылдың маусым айында болды және Монфорт жақтастары мен олардың ағылшын одақтастары үшін бірнеше жеңілістен кейін, олардың басшысы Джон Монфорттың тұтқындалуы мен одан кейінгі қайтысынан соң, маңызды өзгеріс болды.
The Battle of Saint Pol de Léon was a minor action during the Breton War of Succession and thus part of the larger Hundred Years War. The battle was fought in June 1346 and marked a minor turning point in the fortunes of the Montfortists and their English allies in Brittany following several setbacks including the imprisonment and subsequent death of their leader, John of Montfort.
1346 жылы Бретань
Англо-бретондық топтың қолбасшысы сэр Томас Дагворт болды. Ол көп жылдар бойы өзінің жоғары тұрған адамы, король Эдуард III-ге қызмет еткен тәжірибелі әскер адамдарының бірі еді және Эдуард Англияда қаржы жинап, Нормандияға шабуылды жоспарлап жатқанда, бритон соғысын тиімді жүргізуге сенімді болды. Бұл шабуыл келесі жылы шайқасқа алып келіп, Кресидегі шешуші жеңіліспен аяқталады. Дагворттың жағдайы қиын болды, оның күштері бірнеше жағалау қалалары мен қамалдары арасында жайылған еді. Оның басты қарсыласы Карл Блуа, шығыс бретондық еріктілер, француз әскерлері және неміс жалдамалыларынан тұратын үлкен армиямен жорықтап келе жатты. Сонымен қатар, оның көптеген одақтастары мен бағыныштылары тарап кетіп бара жатқандарының белгілерін көрсетіп, оның басшылығынан тәуелсіздік жариялап, өз феодалдық иеліктерін құруға тырысты.
The commander of the Anglo Breton faction was Sir Thomas Dagworth, a veteran professional soldier who had served with his overlord King Edward III for many years and was trusted to conduct the Breton war in an effective manner whilst Edward was raising funds in England and planning the invasion of Normandy for the following year, which would eventually result in the crushing battle of Crécy. Dagworth's fortunes were low, and his forces were stretched across a handful of coastal towns and castles. His main opponent, Charles of Blois, was on the march with a substantial army of East Breton volunteers, French soldiers and German mercenaries, and a number of his allies and subordinates were showing signs of changing sides or declaring their independence from his command and setting up their own fiefdoms.
Шайқас
Өз фракциясының рухын көтеру үшін Дагворт Бретаньдің солтүстік жағалауындағы өзінің иеліктерімен саяхат жасады, соның арқасында арт жағындағы қолдауды нығайтты және аймақтың оңтүстігіндегі қоршаудағы бекіністері құлаған жағдайда Англияға қарай шегінудің қауіпсіз жолын қамтамасыз етті. 9 маусымда Дагворт Финистер аймағында, Морле қаласынан солтүстікке қарай жол тартты – ол жерде ол бұрынғы шайқасында жеңіске жеткен еді. Сол жерде Блуа, армиясының ең жылдам бөлігін күтпеген шабуылмен солтүстікке бастап келген, Дагвортты және оның 180 сақшысын Сент-Поль-де-Леон ауылының шетінде тосқауылға алды. Дагворт әскерін жинап, жақын төбеге қарқынды шегінуге басшылық етті, онда олар окоп қазып, қорғаныс позицияларын дайындады. Блуа – епті генерал еді, ол Морледе және көптеген ұсақ шайқастарда ағылшын садағының қатыгез тиімділігін көріп, жақсы білген. Ол атты әскердің төбеде жойылғанын түсінді және ағылшын позициясын бұзып, көмек келгенге дейін Дагвортты тұтқынға алудың жалғыз жолы – жаяу әскермен тікелей шабуыл жасау екенін білді. Осы мақсатта ол барлық сарбаздарын аттан түсіріп, өзі де атын тастап, көп санды әскеріне англо-бретондықтарға үш бағыттан шабуыл жасауға бұйрық берді. Күндізгі шабуылдар мен одан кейін болған шабуылдардың барлығы да дәл садақпен атылған оқтардың нәтижесінде күйреп, шабуылдаушылардың қатарын сиретіп, кейбіреулері соңғы күшпен қолға қол соғысқа түсті. Соңғы шабуыл ақ жарық кеткенде, Карл бастап келді, бірақ ол да жеңіске жетпеді. Франко-бретондық күштері шабуылдан бас тартып, Шығыс Бретаньға қайта шегінді, соғыс алаңында ондаған өлген, жараланған және тұтқынға алынған сарбаздарды қалдырды.
To strengthen his faction's morale, Dagworth was conducting a tour of his possessions on the Northern coast of Brittany, thus confirming support in his rear and ensuring a valid line of retreat to England should his besieged strongholds in the south of the region fall. On 9 June, Dagworth was in the Finistère region, moving north from the town of Morlaix, scene of his earlier victory in the battle of Morlaix. Here Blois, who had led the fastest elements of his army north in a surprise march, ambushed Dagworth and his 180 man bodyguard at the isolated village of Saint Pol de Léon. Dagworth formed up his men and led them in a rapid withdrawal towards a nearby hill, where they dug trenches and prepared positions. Blois was an intelligent general, and he had already seen and noted the ruthless efficiency of the English longbow at Morlaix and in numerous smaller skirmishes. He knew that cavalry would be doomed on the slopes of the hill and that the only way to break the English position and capture Dagworth before relief could arrive was a direct frontal assault with infantry. To this end he dismounted all of his soldiers and abandoned his horse himself and ordered his superior numbers to make a three pronged assault on the Anglo Breton lines. The assault and the others that followed it during the afternoon were all repulsed by accurate archery fire, which decimated the attackers' ranks, and some desperate last ditch hand to hand fighting. The final assault came at last light with Charles himself in the vanguard, but even this failed to achieve victory, and the Franco Breton forces were forced to abandon their attack and return to Eastern Brittany, leaving behind dozens of dead, wounded and captured soldiers on the hillside of the battlefield.
Салдары
Англо-бретондық әскер аз шығынға ұшырады, және бірнеше ауыр жарақаттарға қарамастан, ешбір рыцарь немесе қарулы әскер қаза таба қойған жоқ, ал мергендер мен қатардағы жауынгерлер арасындағы шығын аз болды, бірақ нақты саны тіркелмеді. Франко-бретондықтар ауыррақ зардап шекті, алайда заманауи деректердің көбі асыра сілтеген болуы мүмкін. Шабыстың нақты әсері психологиялық болды. Блуа графы Карл, қатал және епті қолбасшы ретінде танымал болған, тағы да ағылшын қолбасшысынан жеңіліске ұшырады, және ол қарапайым текті болды. Шындығында, Карл 1342 және 1364 жылдар аралығында ағылшындарға қарсы өткізген бес маңызды шайқастың біреуінде де жеңіске жете алмады, бірақ ол қамалдарды қоршауда және ұзақ науқандарда тиімдірек болды. Бретондық ақсүйектерге жалғасып жатқан соғыста өз жақтарын таңдау туралы ойлануға себеп болды. Дагворт пен Блуа келесі жылы Ла-Рош-Дерриенде қайтадан шайқасқа түсті, нәтижесі бұрынғыдай болды.
The Anglo Breton force had suffered lightly, and, despite a number of severe injuries, none of the knights or men at arms had been killed, while losses among the archers and rank and file were low, although actual totals were not recorded. The Franco Bretons suffered more severely, although contemporary accounts are almost certainly exaggerated. The real effect of the battle was psychological. Charles of Blois, who had a reputation as a fierce and intelligent commander, had again been defeated by an English commander, and one of common stock at that. Indeed, Charles failed to win a single one of the five significant battles he fought against the English between 1342 and 1364, although he proved more efficient at siegework and lengthy campaigns. The Breton nobility had now been given pause for thought in choosing their side in the ongoing war. Dagworth and Blois would meet in battle again, with the same result, at La Roche Derrien the following year.