Кіріспе

Пётр Кириллович Кошевой (30 тамыз 1976) – Кеңес Одағының әскери қолбасшысы және маршалы. Кошевой украин шаруа отбасында дүниеге келді және 1920 жылы Ресей азамат соғысына қатысып, Қызыл Армияға қосылды. Соғыс аралық кезеңде ол атқыштар бөлімдерінде кіші командир болып қызмет етті және 1930 жылдардың соңынан бастап штабтық лауазымдарда болды. Барбаросса операциясы, яғни немістердің Кеңес Одағына басып кіруі басталғанда Кошевой Ленинградты қоршау кезінде 65-ші атқыштар дивизиясына қолбасшылық етті. 1942 жылдың ортасында 24-ші гвардиялық атқыштар дивизиясын басқарды, Сталинград шайқасы мен Солтүстік Кавказда күресті. Кошевой Қырым операциясы кезінде 63-ші атқыштар корпусына, содан кейін 71-ші атқыштар корпусына басшылық етті, ал 1945 жылдың басында 36-шы гвардиялық атқыштар корпусын жетектеп, Шығыс Пруссия операциясында қолбасшылық жасады. Ол екі рет Кеңес Одағының Батыры атағына ие болды – 1944 жылы Қырым операциясында Сапун тауын бағындырғаны үшін және 1945 жылы Кенигсбергті алуға қосқан үлесі үшін. Соғыстан кейін Кошевой 6-шы гвардиялық, 5-ші, 11-ші гвардиялық армияларға, сондай-ақ Сібір және Киев әскери округтеріне басшылық етті. 1965 жылы Германиядағы Кеңес күштері тобының бас қолбасшысы болды. Кошевой 1968 жылы Кеңес Одағының маршалы атағына ие болды, бірақ 1969 жылдың соңында Германиядағы Кеңес күштерінің тобының басшылығынан босатылды.

Ерте өмір, Ресей Азамат соғысы және соғыс аралығы

Кошевой Олександрия қаласында, Херсон губерниясында украин шаруа отбасында дүниеге келген. 1919 жылы бастауыш мектепті бітіргеннен кейін, ол бір жарым жыл бойы әкесімен бірге диірменде жұмыс істеді. 1920 жылы 13 ақпанда Ресей азамат соғысы кезінде Қызыл Армияға қосылып, 8-ші Қызыл казак кавалерия дивизиясының 2-ші Қызыл казак полкіне жіберілді, онда Оңтүстік-Батыс майданында Польша және Украина халық армиясының әскерлеріне қарсы Хорний Острив, Литин, Проскуров, Городок және Рогатин аудандарында, содан кейін Украинаның Революциялық көтерілісші армиясына қарсы күресті. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1922 жылдың тамызында Кошевой Қырым кавалерия курстарына оқуға жіберілді, ал 1923 жылдың қазан айында бітіргеннен кейін Украина әскери округінде орналасқан 1-ші Қызыл казак кавалерия дивизиясының 3-ші Қызыл казак кавалерия полкінің эскадрилья старшинасы болып тағайындалды. 1924 жылдың тамызында Украина кавалерия мектебінің курсанты болып, 1927 жылдың қыркүйегінде бітіргеннен кейін Мәскеу әскери округінің Арнайы кавалерия бригадасының 61-ші кавалерия полкінде взвод командирі болып қызмет етті. 1931 жылдың қарашасында Кошевой уақытша округ штабындағы жоғары оқу орындары бөліміне 2-ші санаттағы міндеттемелер бойынша офицер болып ауыстырылды, содан кейін ВЦИК біріктірілген әскери мектебінде пулемет эскадрильясы командирінің көмекшісі болып қызмет етті. 1932 жылдың наурыз-мамыр айларында Ленинградтағы бронетанк командирлерінің жетілдіру курстарын (КУКС) бітіргеннен кейін мектепке оралып, механикаландырылған батальонда взвод командирі болды. Сол жылдың қыркүйегінен бастап Кошевой Арнайы кавалерия дивизиясының (Арнайы кавалерия бригадасынан құрылған) 61-ші полкінің полк мектебінің бастығы болып қызмет етті. 1935 жылдың мамырында полк штабының 1-ші (операциялық) бөлімінің бастығы болып тағайындалды, ал сол жылдың қазан айынан бастап полк штабының бастығы болды. Кошевой 1936 жылдың мамырында Фрунзе әскери академиясына түсіп, 1939 жылдың қаңтарында бітіргеннен кейін Ертіс арты әскери округінде орналасқан 15-ші кавалерия дивизиясының штаб бастығы болып тағайындалды. 1940 жылдың ақпанында округтің 65-ші атқыштар дивизиясын басқаруға жіберілді. Кошевойге 29 ақпанда Қызыл Армия жеке әскери шендерді қабылдаған кезде полковник шені берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылғы маусымда Барбаросса операциясы басталғаннан кейін, Кошевой дивизиясымен бірге Байкал аръяғы әскери округінде қалды. Оның басшылығымен 65-ші дивизия қараша айында Волхов майданына ауыстырылды және 4-ші армия құрамында Тихвин қорғаныс операциясында қатысты. Ондағы "сәтті әрекеттері" үшін 65-ші дивизия Қызыл Ту орденімен марапатталды. 1942 жылдың 2 шілдесінде резервтегі 24-ші гвардиялық атқыштар дивизиясына тағайындалды. Кошевой дивизияны 7 тамыздан бастап 8-ші армия құрамында басқарып, Синьявино шабуылында күресті. 1 қазанда генерал-майор атағын алды. Дивизия 1942 жылдың 25 қазанында Расказовоға көшіріліп, Жоғарғы Бас Қолбасшылықтың 2-ші гвардиялық армиясына қосылды, онда жаңадан келген әскерлермен және жабдықтармен толықтырылды. Армиямен бірге желтоқсан ортасында Сталинград майданына аттанды, онда Сталинградта қоршауда қалған әскерлерді босатуға тырысқан неміс әскерлерінің – «Қысқы дауыл» операциясын тойтаруға қатысты. Оңтүстік майдан құрамында дивизия 1943 жыл басында Солтүстік Кавказ стратегиялық шабуылының бөлігі болған Ростов шабуылында күресті. Наурыз айынан бастап Ворошиловград облысында дивизия қайта құрылып, резервте болды. Жаз бойы Оңтүстік майданның 2-ші гвардиялық армиясы құрамында Кошевой Миус және Донбасс шабуылдарында дивизияны басқарды. Донбасс шабуылы кезінде Кошевой 28 тамызда 51-ші армияның 63-ші атқыштар корпусының командирі болып тағайындалды. Ол корпусты 4-ші Украина майданының 44-ші және 51-ші армиялары құрамында Мелитополь және Қырым шабуылдарында басқарды, оның барысында Каховка, Симферополь және Севастополь қалалары басып алынды. Қырым шабуылында корпусты "шебер басқарғаны" үшін, оның ішінде Сивашты кесіп өту және Сапун тауын басып алу үшін Кошевой Кеңес Одағының Батыры атағын алды және 1944 жылдың 16 мамырында Ленин орденімен марапатталды. Бір күннен кейін генерал-лейтенант атағын алды. 27 мамырда 71-ші атқыштар корпусына басшылыққа ауысты. Ол Багратион операциясы мен Балтық шабуылында 3-ші Белоруссия майданының 31-ші армиясы құрамында басшылық етті. «Шаяқтағы ерлігі» үшін 71-ші корпус Қызыл Ту орденімен марапатталды. Кошевой 1945 жылдың 7 қаңтарынан бастап 11-ші гвардиялық армияның 36-шы гвардиялық атқыштар корпусына басшылық етуге ауысты, соғыстың соңына дейін оны басқарды. Шығыс Пруссия шабуылы кезінде корпус Инстербург, Кенигсберг және Пиллау қалаларын басып алды. Шабуыл кезінде, жоғары жақтастарының айтуынша, Кошевой корпустың шабуылдарын жеке ұйымдастырды және Инстербургтің «ең қиын және қауіпті» учаскелерінде алдыңғы қатарда басшылық етті. Ол шабуылдағы «шебер басшылығы», «батылдығы мен қаһармандығы» үшін 19 сәуірде екінші рет Кеңес Одағының Батыры атағын алды.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін Кошевой корпусты басқаруды жалғастырды. 1946 жылдың шілдесінен Балтық әскери округінде 6-шы гвардиялық армияға қолбасшылық етті, ал 1947 жылдың наурызынан 1948 жылдың сәуіріне дейін Ворошилов жоғары әскери академиясының жоғары академиялық курстарында оқыды. Курстарды аяқтағаннан кейін ол 1953 жылдың сәуірінде Қиыр Шығыс әскери округінің құрамына енген Приморье әскери округінің 5-ші армиясының командирі болып тағайындалды. 1954 жылдың 31 мамырында генерал-полковник атағын алған Кошевой 1954 жылдың маусым айында Балтық әскери округіндегі 11-ші гвардиялық армияға басшылыққа ауыстырылды және 1955 жылдың шілдесінде Германиядағы Кеңес күштері тобының (GSFG) бірінші бас қолбасшысының орынбасары болды. 1957 жылдың шілдесінен Сібір әскери округіне, ал 1960 жылдың сәуірінен Киев әскери округіне қолбасшылық етті. 1964 жылдың 13 сәуірінде армия генералы атағына көтерілді. Кошевой 1965 жылдың қаңтарында ГСФГ-ның бас қолбасшысы болды. 1968 жылдың 15 сәуірінде Кеңес Одағының маршалы атағын алғанмен, 1969 жылдың қазанында Қорғаныс министрлігінің Бас инспекторлар тобына бас инспектор ретінде ауыстырылды – бұл қарт офицерлердің зейнетке шығу жолы еді. Кошевой Мәскеуде тұрып, 1976 жылдың 30 тамызында қайтыс болды. Новодевичье бейітіне жерленді. Оның Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі туралы естеліктері, "Соғыс жылдарында" (Lang ru) атты кітабы 1978 жылы Voenizdat баспасында жарық көрді.