Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Strzegom (Striegau) - Польшаның оңтүстік-батысындағы Төменгі Силезия воеводтығының Świdnica округінде орналасқан қала. Ол Strzegom әкімшілік ауданының (гмина) орталығы болып табылады. Қала Свидницадан шамамен солтүстік-батысқа қарай, ал аймақтық орталық Вроцлавтан батысқа қарай орналасқан. 2019 жылғы мәлімет бойынша, қала халқы 16 106 адамды құрады.
Strzegom (Striegau) is a town in Świdnica County, Lower Silesian Voivodeship, in south western Poland. It is the seat of the Gmina Strzegom administrative district (gmina). It lies approximately north west of Świdnica, and west of the regional capital Wrocław. As of 2019, the town had a population of 16,106.
Орта ғасырлар
Бұл жерде Рим империясы кезеңіндегі қоныстың іздері табылған. Орта ғасырларда бұл 10 ғасырда Пяст Польшасының бір бөлігі ретінде құрылған, кастелян билігіндегі бекітілген елді мекен болды. Алғаш рет 1155 жылы Папа Адриан IV-нің жарлығында айтылған, ол Вроцлав діншілігінің шекарасын бекітті. Оның атауы польша тілінен шыққан, және "қорғау", "шаш қию" немесе "үш тау" деген сөздерден туындаған болуы мүмкін. Польшаның ұсақ княждықтарға бөлінуі нәтижесінде, 12 ғасырда Стрежегом Силезия княждығының құрамына кірді. Осы кезде Пиаст қамалы салынды. Сонымен қатар, 1203 жылдан бастап, Әулие Иоанн орденінің қамқорлығымен Санкт-Петр мен Павел шіркеуінің құрылысы басталды. Польшаға жасалған алғашқы моңғол шапқыншылығынан (1241) кейін қираған аймақты қайта жаңғыртуға көмектесу үшін, Стрежегом қаласына Польша монархы Генрих II-нің жесірі, Богемияның Аннасы қала құқығын берді. 1290 жылдары қорғаныс қабырғалары салынды, кейіннен пруссиялық және орыс әскерлері де пайдаланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер жергілікті карьерде одақтас әскерлерінен тұтқынға алынғандар үшін мәжбүрлі еңбек лагерін ұйымдастырды. Соғыс 1918 жылы аяқталғаннан кейін, Версаль келісімі қаланы Германия құрамында қалдырды. Келесі жылдардағы экономикалық дағдарыс жұмыссыздыққа, инфляцияға, кедейлікке және қылмысқа әкелді. Немец баспасөзі қаладағы кеңестік қиянаттар туралы кеңінен хабарлады. 7 мамырда Қызыл Армия екінші рет Стригауды басып алды. Маусымның соңында кеңестік билік қаланы польшалық әкімшілікке тапсырды. Оның тарихи польшалық атауы – Стрежегом қайта жаңғыртылды. 1945 жылғы Потсдам конференциясының нәтижесінде Стрежегом қайтадан Польшаның бір бөлігіне айналды, ал оның неміс халқы Потсдам келісіміне сәйкес қуылды. Қала поляктармен қайта қоныстандырылды, олар 1939 жылғы Гитлер-Сталин келісімі нәтижесінде кеңестік одаққа қосылған бұрынғы Шығыс Польшадан қуылған болатын.
Traces of settlement on the site during the Roman Empire period have been found. In the Middle Ages it was a fortified settlement under the rule of a castellan, founded in the 10th century, as part of Piast Poland, first mentioned in a deed issued by Pope Hadrian IV in 1155, confirming the boundaries of the Wrocław diocese. Its name is of Polish origin and comes either from the words strzec ("guard"), strzyc głowy ("cut hair") or trzy góry ("three mountains"). As a result of the fragmentation of Poland into smaller duchies, Strzegom became part of the Duchy of Silesia in the 12th century. The Piast Castle was built at that time. At the same time the building of the St. Peter and Paul parish church began, from 1203 under the patronage of the Order of Saint John. To help rebuild the devastated region after the first Mongol invasion of Poland (1241), Strzegom town granted town privileges by Anne of Bohemia, widow of Polish monarch Henry II the Pious. In the 1290s the defensive walls were erected. and later also Prussian and Russian troops. During World War I, the Germans operated a forced labour camp for Allied prisoners of war at a local quarry. After the war ended in 1918, the Treaty of Versailles left the town within Germany. The economic crisis of the following years has led to an increase in unemployment, inflation, poverty and crime. The official German press widely circulated reports of Soviet atrocities in the city. On 7 May, the Red Army captured Striegau a second time. At the end of June, the Soviets put the city under Polish administration. Its historic Polish name Strzegom was restored. As a result of the Potsdam Conference in 1945, Strzegom became again a part of Poland, and its German inhabitants were expelled in accordance to the Potsdam Agreement. The town was repopulated with Poles, who in turn were expelled from former eastern Poland annexed by the Soviet Union as a result of the Hitler Stalin Pact of 1939.
Соғыстан кейінгі кезең
1945 жылы әлі жұмыс істеп тұрған ауыл шаруашылығы техникасы зауыты іске қосылды, ал 1946 жылы аяқ киім зауыты ашылды, ол 1990 жылдары жабылды. 1962 жылы Мәдениет орталығы құрылды, ал 1997 жылы Папа Иоанн Павел ІІ ескерткіші ашылды. 2012 жылы Стрегом қаласының еврей зираты толығымен қалпына келтіріліп, жаңартылды. 80-нен астам қабір тасы (мацевалар) жөнделіп, бұрынғы орнына қайта қойылды. Жоба Польша мен Еуропалық Одақ тарапынан бірлесіп қаржыландырылып, жергілікті тұрғындарға еврей мәдениеті мен тарихымен таныстырылды.
In 1945, a still operating agricultural machinery factory was launched, and in 1946 also a shoe factory was founded, it was closed in the 1990s. In 1962, the Culture Center was founded, and in 1997 a monument to Pope John Paul II was unveiled. In 2012 the Jewish Cemetery of Strzegom was fully restored and renovated. Over 80 gravestones (Matzevahs) were repaired and returned to their original place. The project was jointly funded by Poland and the European Union, simultaneously introducing Jewish culture and history to the local townspeople.
Көрікті жерлер
Готикалық Петр мен Павел базиликасы Польшаның ресми ұлттық тарихи ескерткіштерінің бірі (Pomnik historii) болып табылады, ол 2012 жылдың 22 қазанында белгіленген. Оның тізімін Польшаның Ұлттық мұралар кеңесі сақтайды. Басқа тарихи көрікті орындарға шіркеулер, қалалық үйлер, мұнаралары бар ортағасырлық қала қабырғалары және басқа да тарихи ғимараттар мен құрылыстар жатады.
The Gothic Saints Peter and Paul Basilica is one of Poland's official national Historic Monuments (Pomnik historii), as designated 22 October 2012. Its listing is maintained by the National Heritage Board of Poland. Other historic sights include churches, townhouses, medieval town walls with towers, and other historic buildings and structures.