Кіріспе
Канаданың Құқықтар және бостандықтар туралы Хартиясының 5-тарауы Канада Конституциясының бір бөлігі болып табылады және Хартиядағы үш демократиялық құқықтың соңғысы. Оның мақсаты – Канада Парламентінің және провинциялар мен территориялардың заң шығарушы органдарының қанша рет отырысқа жиналуын регламенттеу. Осы тарау «үкімет өз әрекеттерін халыққа түсіндіруі тиіс» деген «негізгі демократиялық принципті» бейнелеуге және конституциялық түрде кепілдік беруге бағытталған. Тарауда былай делінген:
Section 5 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms is a part of the Constitution of Canada, and the last of three democratic rights in the Charter. Its role is to establish a rule regarding how frequently the Parliament of Canada and the legislatures of the provinces and territories of Canada must meet. This section is thus meant to reflect and constitutionally guarantee a "basic democratic principle" that "a government must explain its actions to the people." The section reads,
Функция
5-бөлім Парламент пен әрбір заң шығарушы орган жылына кемінде бір рет отырыс өткізуге міндетті болғандықтан, Парламент мүшелері мен заң шығарушы жиналыстардың мүшелері үкімет саясатын сынға алып, алаңдаушылықтарын білдіре алады немесе сұрақтар қоя алады (мысалы, сұрақтар уақытында). Канада Парламентіне қатысты, 5-бап 1867 жылғы Конституциялық актінің 20-бабын алмастырды, онда былай делінген: 1982 жылғы Конституциялық актінің бір бөлігі ретінде 1982 жылы Жарғы күшіне енген кезде, 1982 жылғы Конституциялық актінің 53-бабы 1867 жылғы Конституциялық актінің 20-бабын жойды. Ерекшелігі, 5-бап Парламенттің жылына кемінде бір рет отырыс өткізуін талап етеді, ал 20-бап жыл сайын отырыспен қатар сессия өткізуді де талап еткен. Әрбір сессия Мүдделі сөзбен басталуы керек, сонымен қатар сессия аяқталғанда қабылданбаған заң жобалары, егер олар заңға айналуы керек болса, жаңа сессия басталғаннан кейін қайтадан ұсынылуы тиіс. Сондықтан үкіметтер кейде сессиялардың 1867 жылғы Конституциялық актіде белгіленген он екі айдан ұзаққа созылуын қалайды. 2000 жылы саясаттанушы Рэнд Дайк былай деп жазды: «Сессиялар әдетте бір жылға созылады, бірақ олар жиі екі немесе тіпті үш жылға созылып кетеді». 1982 жылға дейін үкіметтер парламенттік комитеттерге жұмыс істеу үшін көбірек уақыт беру мақсатында сессиялардың ұзақтығын ұзартуға көшкен, тіпті Канаданың Өкілдер палатасы мен Канада Сенаты жұмысын тоқтатқан жағдайларда да. Манитоба провинциясына қатысты, Жарғының 5-бабы Манитоба актісінің 20-бабын алмастырды, ол да 1982 жылы жойылды. 5-бап әлі де 1867 жылғы Конституциялық актінің 86-бабымен бірге қолданылады, ол Онтарио және Квебек провинцияларының заң шығарушы органдары үшін жыл сайынғы сессияларды талап етеді.
When the Charter came into force in 1982 as part of the Constitution Act, 1982, section 53 of the Constitution Act, 1982 repealed section 20 of the Constitution Act, 1867. The difference was that section 5 merely requires a sitting of Parliament at least once a year, whereas section 20 had required not only a sitting but also a session of Parliament every year. Every session must begin with a Speech from the Throne, and moreover, bills that had not been passed when a session comes to a close must be introduced again, after a new session is initiated, if it is still desired to become law. Hence, governments sometimes prefer that sessions last longer than the twelve months that had been prescribed by the Constitution Act, 1867. Writing in 2000, political scientist Rand Dyck observed that while sessions even now usually last a year, they "often spilled over to two or even three years." Even before 1982, governments sometimes extended session lengths to give more time to parliamentary committees to work, even though the House of Commons of Canada and Senate of Canada would stop working. As far as the province of Manitoba is concerned, section 5 of the Charter replaced section 20 of the Manitoba Act, which was also repealed in 1982. Section 5 still co exists with section 86 of the Constitution Act, 1867, which requires annual sessions for the legislatures of the provinces of Ontario and Quebec.
Атқару
Канада тарихында федералдық немесе провинциялық деңгейдегі кабинеттердің Парламентпен немесе тиісті заң шығарушы органдарымен жылына кемінде бір рет кеңеспей шешім қабылдаған жағдайларына ешқандай мысал жоқ. Егер мұндай жағдай туындаса, профессор Жеральд А. Бодуан 1982 жылы 5-тармақтың сотқа заң шығарушы органның отырысын өткізуден бас тартуын жөнсіз деп танудан басқа, түзету шараларын қабылдауға рұқсат етпейтінін жазды. Егер мәселені шешу қажет болса, жалғыз заңды жол – Канаданың генерал-губернаторы немесе вице-губернаторының жаңа үкімет пен жаңа премьер-министр немесе провинция премьер-министрін тағайындауы болар еді.