Кіріспе

Әлеуметтік сыныптардың бірлесіп жұмыс істеуін қажет ететін идеология.

Сыныптық ынтымақтастық – қоғамды әлеуметтік сыныптар иерархиясына бөлу – өркениеттің қажетті және пайдалы ерекшелігі деген сенімге негізделген әлеуметтік ұйымдастыру принципі.

Фашистік қолдау

Сыныптық ынтымақтастық – фашизмдегі әлеуметтік құрылымның негізгі тіректерінің бірі. Бенито Муссолини айтқандай, фашизм "адамдардың өтелмейтін, жемісті және пайдалы теңсіздігін бекітеді". Осы қағидаға сүйене отырып, фашистер әлеуметтік иерархияны сақтаудың барлық таптың мүддесіне жататындығын және демек, барлық тап оны қорғау үшін ынтымақтасуы керек деген қорытындыға келеді: төменгі және жоғары таптар өз рөлдерін қабылдап, сәйкес міндеттерін атқаруы тиіс. Фашистік идеологияда сыныптық ынтымақтастық принципі ультраұлтшылдықпен үйлеседі. Ұлттың тұрақтылығы мен гүлденуі – таптар арасындағы ынтымақтастықтың басты мақсаты деп есептелді. Сыныптық ынтымақтастық экономика үшін ұлттық синдикализмді басым модель ретінде білдіреді. Мемлекет таптық сипатқа ие болмай, жұмыс берушілер мен жұмысшылар арасында делдалдық қызмет атқарады. Атап айтқанда, мұндай делдалдық қызмет жұмысшылардың ереуілдеріне және жұмыс берушілердің жұмыстан шығаруына тыйым салуды; белгілі бір салалардың жалғыз өкілдері ретінде мемлекеттік корпорациялар мен синдикаттар құруды; және жұмысшылардың мүдделерін білдіруге тек мемлекеттік кәсіподақтарға ғана рұқсат беруді қамтиды.

Коммунистік қарсылық

Коммунистер идеологиялық тұрғыдан таптық ынтымақтастыққа қарсы тұрады, таптық күресті жақтайды және тапсыз қоғамды қолдайды. Коммунистердің таптық ынтымақтастыққа қатысты басты сын-тегесі – қоғамдағы таптық қайшылықты мемлекет ғана шеше алады деген пікір және коммунизмге бастайтын күрес үйлесімділікке айналдырылуы мүмкін деген ұсыныс. Коммунистер үшін мемлекет – буржуазияның құралы, демек мемлекет таптық дауларда жұмыс берушілердің мүддесін жұмыскерлерден жоғары қояды. Кейбір марксистер "таптық ынтымақтастық" терминін таптық күреске ұмтылмаған жұмысшы табының ұйымдарын қарапайымдап, сыни тұрғыдан қолданады. Осы ретте, термин ынтымақтастық сипатымен байланысты. Сонымен қатар, коммунистер барлық таптық одақтарды қабылдамайды. Кейбір коммунистердің пікірінше, шаруалары көп елде коммунизмге көшу шаруалар мен пролетариаттың буржуазияға қарсы одағы арқылы мүмкін болады. Мао Цзэдунның Жаңа демократия концепциясы "шаруалар, пролетариат, шағын буржуазия және буржуазиядан шыққан ұлттық-патриоттық топтардың социалистік қоғам құру үшін бірлесіп жұмыс істеуіне" шақырады.

Басқа жағдайлар

Қазіргі заманғы әлеуметтік демократия (Үшінші жол) және бір ұлттық консерватизм де таптық бірлестікті қолдайды.