Кіріспе

Адамның ұзақ өмір сүруінің расталмаған мәлімдемелері – қазіргі заманғы немесе толық, 130 жасқа дейінгі суперсентиарлық талаптар.

Ұзақ өмір сүру туралы мәлімдемелер – адамның ұзақ өмір сүргендігі туралы негізсіз жағдайлар. 110 немесе одан да көп жыл өмір сүргендер "супер жүз жасарлар" деп аталады. Көптеген жағдайлардың ресми растамасы жоқ немесе оларды тек ішінара дәлелдер ғана қолдайды. Ұзақ өмір сүруді зерттеудің қазіргі заманғы стандарттарына сәйкес толық тексерілген ұзақ өмір сүру жағдайлары Геронтология зерттеу тобы (GRG) немесе Гиннесстің Әлемдік рекордтары сияқты ұйымдардың жұмысына негізделген суперцентерандардың белгіленген тізімінде көрсетілген. Бұл мақалада тәуелсіз расталған ең қарт адам – Америкада туған испандық Мария Браньястың жасынан үлкен, әлі тірі талаптар, сондай-ақ жасы расталған ең қарт адам – 122 жас 164 күнде қайтыс болған француз Жен Кальменттің жасынан үлкен, қайтыс болғандардың талаптары тізімделеді. Екі тізімнің де жоғарғы шегі 130 жыл.

Ғылыми мәртебесі

XIX ғасырға дейін жүз жасқа толған адамдардың ұзақ өмір сүретінін көрсетуге немесе оны жоққа шығаруға жеткілікті дәлел болған жоқ. Күні бүгінге дейін адам өмірінің ұзақтығына белгілі бір теориялық шек табылмады. Зерттеулерде Даниялық ғалымдар көздің хрустальдық линзасындағы радиокөміртектік талдау арқылы қайтыс болған адамның туған жылын анықтаудың жолын тапты.

Санаттау

Гиннес рекордтар кітабы 1955 жылдан бастап, расталған ең қарт адамдардың тізімін жүргізе бастады. Ол, қазіргі заманғы ұзақ өмір сүру зерттеулерінің нормаларына сәйкес, кем дегенде үш құжатпен өмір сүру ұзақтығы расталған барлық суперцентерандардың тізіміне айналды. Көптеген расталмаған жағдайлар ("талаптар" немесе "әңгімелер") сенімді дереккөздермен қайшылыққа түсті. Сенімді демографиялық деректерді ескере отырып, бұл расталмаған жағдайлардың сенімділігі әртүрлі.

Құжаттамалық мәселелер

Бұрын 117 жасқа толған деп есептелген Люси Ханнаның растауы 2020 жылы қосымша құжаттар табылуынан кейін алынып тасталды. 1960 жылдардан 1980 жылдарға дейінгі көптеген басылымдарда Гиннесс былай деді: "Адамның ұзақ өмірінің шегінен гөрі ешбір мәселе мақтаншылдық, алдау, жалғандық және қасақана алаяқтықпен көмескіленбеген". Қазіргі заманғы ұзақ өмір сүрудің белгілі шектеріне демографиялық дәлелдер болғанына қарамастан, басқа сенімді дереккөздердегі әңгімелер осы шектен асып түскенін жиі айтады. Адамның ұзақ өмір сүруін жауапты, қазіргі заманғы, ғылыми тұрғыдан растау үшін, туғаннан бастап қазіргі уақытқа (немесе өлімге дейін) жеке адамның өмірін бақылайтын жазбаларды зерттеу қажет. Дәлелденген жазбалардан тыс ұзақ өмір сүру туралы мәлімдемелер мұндай тексеруден өте алмайды. Актуарий Уолтер Г. Боуэрман негізсіз ұзақ өмір сүру туралы мәлімдемелер көбінесе алыс, дамылмаған аймақтарда, сауатсыз халықтар арасында туындайтынын, олардың жалғыз дәлелі отбасы мүшелерінің куәлігі екенін айтты. Бұл дегеніміз, әлемнің басқа бөліктерінде адамдар ұзақ өмір сүргеніне қарамастан, жазбаларды сақтау үшін тарихи түрде толық ресурстары бар аймақтарда тұратын адамдар ұзақ өмір сүру туралы көбірек мәлімдеме жасайды. Жазбаларды жүргізу кезеңінің өзгеруіне байланысты, жазбалар көбінесе байлар мен жоғарғы орта тап үшін сақталады, бірақ орта тап пен кедейлер үшін олар сирек кездеседі немесе мүлдем жоқ. АҚШ-та Миссисипи штатында тууды тіркеу 1912 жылға дейін басталмады және 1933 жылға дейін барлығына қолжетімді болған жоқ. Сондықтан көптеген жағдайларда туу туралы тіркелген жазба мүлдем жоқ. Геронтологтар мұндай жағдайларды "жартылай расталған" деп жіктемелейді.