Кіріспе

Бахаи әдебиетінде қолданылатын араб және парсы сөздерін транслитерациялау схемасы. Бахаи сенімінің мәтіндері парсы және араб әрпін транслитерациялау үшін орфографияның стандартты жүйесін пайдаланады. Бахаи әдебиетінде қолданылатын жүйе 1923 жылы белгіленді, және ол сол кезде кең таралған стандартқа негізделген болса да, оны ерекше ететін өзіндік ерекшеліктері бар. 1921 жылдан 1957 жылға дейін діннің басшысы болған Шоги Эффенди Бахаи орфографиясы жүйесін жасады және 1923 жылы бірнеше хат арқылы әлемдегі Бахаилармен жиі қолданылатын терминдердің тізімін бөлісті. Стандартталған транслитерацияның қажеттілігі "болашақта шатасуды болдырмау және осы мәселеде қазіргі Бахаи әдебиетінде өте қажетті біркелкілікті қамтамасыз ету" үшін айтылды. Стандартқа сәйкес, ең көп қолданылатын терминдер – "Бахаи", "Бахаилар", "Баб", "Бахаулла" және "Абдул-Баха", олар ұзын дауыстыларды ажырату үшін акцент белгілерін, ал "айн" мен "хамза" әрпін ажырату үшін жоғары қойылған бұрыш белгісі мен үтірді пайдаланады. Бахаилар өз жүйесін қабылдағаннан бері, Таяу Шығыс ғалымдары 1894 жылы қабылданған стандартты академиялық жүйені әртүрлі жолдармен өзгертіп, парсы тілі үшін жеке, бірақ байланысты жүйе жасады (негізгі өзгеріс – "е" және "о" әрпін қолдану). Дегенмен, Бахаи жүйесі қазір көптеген тілдерде мыңдаған кітаптар мен брошюраларды басып шығару үшін қолданылған, сондықтан оны өзгерту шатасуға әкеліп, авторларды екі түрлі транслитерация жүйесін қолдануға мәжбүр етеді (бірін – дәл цитаталар үшін, екіншісін – мәтіннің қалған бөлігі үшін).

Өмірбаян

Батыс бахаилері Абдул-Баханың өмірінде әртүрлі араб транслитерацияларын қолданды. Мысалы, Бахаулла – сенімнің негізін қалаушы, әртүрліше жазылды. Абдул-Баха 1906 жылы Бахаолла деген терминді жазуды тапсырды, ал кейін 1921 жылы Баха-Улла деп жазуды өтінді. Бахаилердің транслитерация жүйесін Шоги Эффенди 1894 жылғы қыркүйекте Женевада өткен Шығыстанушылардың X Халықаралық конгресінде қабылданған стандартқа негізделген. Шоги Эффенди Конгресс жүйесінің кейбір егжей-тегжейін өзгертті, ең бастысы – белгілі бір жағдайларда диграфтарды қолдануда (мысалы, орнына) және анықталған артикльді (ال) жазу кезінде дыбысталуына сәйкес күн әріптерін қосуда (мысалы, ар Рахим, аṣ Садиқ, ал емес ар Рахим, ал Садиқ). Ол сондай-ақ парсы тілінің айтылуын көрсететін кейбір орфографиялық өзгерістерді енгізді (мысалы, орнына), атап айтқанда Исфахан акцентін (мысалы, орнына). Жаңа жүйеде жиі қолданылатын сөздердің тізімі алғаш рет 1923 жылы таратылды, кейін 1926 жылғы «Бахаи жылнамасында» жарияланды. Шағын түзетулер «Бахаи әлемі» кітабының III (1930) және VII (1939) томдарында жарияланды. Бұл жүйені бахаи баспагерлері кеңінен қолданады.