Антиох Кантемир: Молдован ақыны, дипломаты және князі
Antiochus Kantemir
Антиох Кантемир (1708-1744) – молдаван ақыны, дипломат, князь. Ресей ағартушылығының өкілі, "ресей поэзиясының әкесі" деп аталады. Тегі мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Молдавия дипломаты (1708–1744)
Moldavian diplomat (1708–1744)
Антиох немесе Антиох Кантемир (Антиох Дмитриевич Кантемир, Антиох Дмитриевич Кантемир; Антиох Кантемир; Антиох Кантемироглу; 8 қыркүйек 1708 – 31 наурыз 1744) – орыс ағартушылығы дәуірінде әдебиетке қызмет етуші, дипломат және ханзада болған молдаван. Ол "орыс поэзиясының атасы" деп аталады.
Antiochus or Antioch Kantemir or Cantemir (Антиох Дмитриевич Кантемир, Antiokh Dmitrievich Kantemir; Antioh Cantemir; Antioh Kantemiroğlu; ; 8 September 1708 – 31 March 1744) was a Moldavian who served as a man of letters, diplomat, and prince during the Russian Enlightenment. He has been called "the father of Russian poetry".
Өмір
Кантемир 1708 жылдың 8 қыркүйегінде Яссы қаласында молдавандық ақсүйек отбасында дүниеге келді. Оның сауатсыз әкесі Константин 1685 жылы Османдықтар тарапынан Молдавия воеводасы етіп тағайындалған, ал одан кейін білімді ұлдары Антиох және Димитрий оның орнына келді. Кантемир Димитрийдің әйелі, ханшайым Кассандра Кантакузинадан туған ұлы еді, ол осы атпен танымал Византия әулетінен таратынын мәлімдеді. Ол өмірінің көп бөлігін түріктердің кепілі ретінде Константинопольде өткізді. Кейін әкесі және Санкт-Петербург академиясында білім алды, содан кейін Дмитровск маңындағы отбасылық иелікке көшті. 1731 жылдан 1736 жылға дейін Лондонда Ресей елшісі қызметін атқарды, содан кейін Франция Корольдігіне Ресейдің толық өкілетті министрі ретінде қызмет ету үшін Парижге жіберілді. Ол онда белгілі зиялы адамға айналып, Монтескье мен Вольтердің жақын досы болды. Кантемир Парижде өзінің заңды емес балаларына қатысты сот ісі кезінде үйленбеген күйінде қайтыс болды.
Kantemir was born into a noble Moldavian family at Iași on 8 September 1708. His illiterate grandfather Constantin had been made voivode of Moldavia by the Ottomans in 1685 and was succeeded by his well educated sons Antioch and Demetrius. Kantemir was the son of Demetrius by his wife, Princess Kassandra Cantacuzene, who claimed descent from the Byzantine dynasty of the same name. He spent much of his youth in Constantinople as a hostage to the Turks. He was then educated by his father and at the St Petersburg Academy before moving to the family estate near Dmitrovsk. He served as the Russian ambassador at London from 1731 to 1736, when he was relocated to Paris to serve as Russia's minister plenipotentiary to the Kingdom of France. There, he became a noted intellectual and a close friend of Montesquieu and Voltaire. Kantemir died a bachelor in Paris amid litigation concerning his illegitimate children.
Жұмыс
"Орыс поэзиясының әкесі" деп есептелетін Кантемир, өзінің классикалық білімін Петр I-нің Ресей мәдениетін жаңғырту және еуропаландыру бағдарламасына көмектесу үшін пайдаланды. Осы бағыттағы оның ең танымал еңбегі – императорды мақтан тұтатын, аяқталмаған "Петрида" эпосы. Ол 1744 жылы ежегі орыс өлеңдері туралы трактат жазды, сондай-ақ көптеген одалар мен мысалдарды шығарды. Оның галлик ұйқас схемаларын қолдануы оның туындыларын қазіргі оқырмандарға көне және жайсыз етіп көрсетуі мүмкін. Ол әкесінің "Англиядағы Осман империясының өсуі мен құлдырауы тарихы" атты еңбегін өңдеді және әкесі туралы өмірбаян мен библиография жазды, ол 1756 жылғы басылымға қоса берілді. Оның 1742 жылғы "Табиғат және адам туралы хаттар" (O Prirode i Cheloveke) философиялық туындысы болды. Ол ең алдымен сатираларымен есте қалады, олардың ішінде "Менің ойымша: білімді сынаушылар туралы" және "Зұлым саналы сарайлықтардың қызғанышы мен мақтанышы туралы" шығармалары орыс тіліндегі алғашқы осы сияқты туындылардың бірі болды. Кантемир Гораций мен Анакреонды, сондай-ақ Алгароттидің "Жарық және түстер туралы әңгімелерін" орыс тіліне аударды. Ол 1730 жылы Де Фонтенельдің "Көптеген әлемдер туралы әңгімелерін" де аударды. Кантемирдің ұстазы Кристофер Гросс академиядан аударманы басып шығаруды сұрағанда, кеңсе басшысы Иоганн Даниэль Шумахер алдымен үкімет пен Киелі Синодтан рұқсат алуды қалады. Бұл мәселе бойынша хат алмасу 1738 жылға дейін созылды, содан кейін басып шығаруға рұқсат берілді, бірақ кітап 1740 жылға дейін жарық көрген жоқ. Кантемирдің өзінің туындыларын француз тіліне Аббат Гуаско аударды және оның өмірбаян жазды.
Considered "the father of Russian poetry", Kantemir used his classical education to assist Peter the Great's programme of modernizing and westernizing Russian culture. His most noticeable effort in this regard is his Petrida, an unfinished epic glorifying the emperor. He produced a tract on old Russian versification in 1744 and numerous odes and fables. His use of gallic rhyme schemes can make his work seem antiquated and awkward to modern readers. He edited his father's History of the Growth and Decay of the Ottoman Empire in England and wrote a biography and bibliography of his father which later accompanied its 1756 edition. His 1742 Letters on Nature and Man (O Prirode i Cheloveke) was a philosophical work. He is best remembered for his satires in the manner of Juvenal, including To My Mind: On Those Who Blame Education and On the Envy and Pride of Evil Minded Courtiers, which were among the first such works in the Russian language. Kantemir translated Horace and Anacreon into Russian, as well as Algarotti's Dialogues on Light and Colors. He also translated De Fontenelle's Conversations on the Plurality of Worlds, in 1730. When Kantemir's teacher, Christopher Gross, asked the academy to publish the translation, the responsible manager of the chancellery, Johann Daniel Schumacher, wanted to first get permission from the government and the Holy Synod. Correspondence regarding the matter dragged on until 1738, when permission to publish was finally given, but the book was not published until 1740. Kantemir's own works were translated into French by the Abbé Guasco, who also penned his biography.