Кіріспе

Химиялық қосылыс

Пробенецид, сонымен қатар Probalan тауарлық атауымен сатылатын, зәрде несеп қышқылының шығарылуын күшейтетін дәрі. Ол негізінен подагра және гиперурикемияны емдеу үшін қолданылады. Пробенецид кейбір дәрілердің бүйрек арқылы шығарылуын бәсекелестік тежеу арқылы каронамидке балама ретінде жасалған, осылайша олардың плазмадағы концентрациясын арттырып, олардың әсерін ұзартады.

Медициналық қолданыстар

Пробенецид негізінен подагра және гиперурицемияны емдеу үшін қолданылады. Пробенецид кейде кейбір антибиотиктердің концентрациясын арттыру және цидофовирмен бірге қолданғанда бүйректерді қорғау үшін де пайдаланылады. Атап айтқанда, шамалы дәлелдер пробенцидпен бірге қолданғанда күніне үш рет емес, бір рет интравендік цефазолин қолдануды қолдайды. Сонымен қатар, ол маскировкалау құралы ретінде де қолданылады, бұл спортшыларға өнімділікті жақсартатын заттарды пайдалану арқылы допингке қарсы тесттерден қашуға көмектесуі мүмкін.

Жағымсыз әсерлер

Бұл дәріні қабылдағанда жүрек айну, тәбет жоғалту, бас айналу, құсу, бас ауру, иегі ауру, немесе жиі зәр шығару сияқты жеңіл белгілер жиі кездеседі. Тромбоцитопения, гемолитикалық анемия, лейкемия және энцефалопатия сияқты өмірге қауіпті жағымсыз әсерлер өте сирек. Теория бойынша, пробенцид несеп қышқылының бүйрек тастарын дамыту қаупін арттыруы мүмкін.

Дәрілік өзара әсерлесулер

Пробенцидтің маңызды клиникалық өзара әсерлерінің қатарында каптоприл, индометацин, кетопрофен, кеторолак, напроксен, цефалоспориндер, хинолондар, пенициллиндер, метотрексат, зидовудин, ганцикловир, лоразепам және ацикловир препараттарымен болатындары бар. Бұл өзара әрекеттесулердің барлығында пробенцид бұл препараттардың шығарылуын төмендетеді, нәтижесінде олардың қандағы концентрациясы артуы мүмкін.

Фармакодинамика

Қиындықта пробенцид проксимальды түтікшелердегі органикалық анион тасымалдаушы (ОАТ) арқылы зәр қышқылының қайта сіңірілуін бәсекелес түрде тежейді. Бұл пробенцидтің плазмаға артық сіңірілуіне және зәр қышқылының зәрмен шығарылуына алып келеді, соның салдарынан қандағы зәр қышқылының деңгейі төмендеп, оның түрлі тіндерде жинақталуы азаяды. Пробенцид сондай-ақ паннексин 1-ді тежейді. Паннексин 1 инфламасомалардың белсендірілуіне және одан кейін интерлейкин 1β-нің босатылуына қатысады, бұл қабынуға себеп болады. Осылайша паннексин 1-ді тежеу қабынуды азайтады, ал қабыну – қиындықтың негізгі патологиясы.

Фармакокинетика

Бүйректерде пробенцид гломерулада сүзіледі, жақынша түтікшеде секрецияланады және алыс түтікшеде қайта сіңіріледі.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пробенцид шектеулі пенциллиннің қорын ұзарту үшін қолданылды. Бұл қолданыс пробенцидтің бүйректердегі дәрінің (немесе препараттың) шығарылуына (немесе зәрмен шығарылуына) кедерес келтіру қабілетін пайдаланды және осы арқылы пенциллиннің төмен дозаларын қолдануға мүмкіндік берді. Пробенецид 1988 жылдың қаңтарында Халықаралық Олимпиада комитетінің тыйым салынған заттар тізіміне енгізілді.