Құпия сенімдер мен дәлелдерге қарамастан жалған ұстанымдардың психологиясы

Кіріспе

Жалған сенімге ие болудың психологиялық бекітілуі, нақты дәлелдерге қарамастан – бұл қарама-қайшы деректерге қарамастан өзгермейтін жалған, тұрақты сенім. Патология ретінде ол, жалған немесе толық емес ақпаратқа, шатастыруға, догмаға, иллюзияға, галлюцинацияға немесе басқа да қате түсінік тудыратын әсерлерге негізделген сенімдерден ерекшеленеді, себебі мұндай сенімдері бар адамдар деректерді қарастырғаннан кейін өз сенімдерін өзгерте немесе түзетуге қабілетті. Дегенмен:

"Алдану мен мызғыма идея арасындағы айырмашылықты анықтау кейде қиын, және бұл сенімнің нақтылығына қатысты айқын немесе ақылға қонымды қарсы дәлелдерге қарамастан, сенімнің қаншалықты берік екеніне байланысты." DSM 5 келтірген мысал – біреудің барлық ішкі органдарын басқа біреудің органдарымен ауыстырғаны, бұл ауыстырылған органға байланысты, ешқандай із қалдырмай. Ғажап емес алдану: Бұл жалған болғанымен, техникалық тұрғыдан мүмкін болып көрінетін алдану, мысалы, зардап шеккен адам олардың үнемі полиция бақылауында екеніне сеніп жүреді. Көңіл күйіне сәйкес алдану: Депрессивті немесе маниялық күйге сәйкес келетін кез келген алдану, мысалы, депрессияға ұшыраған адам телеарнадағы жаңалықтарды оқып жүргендер оларды жақтырмайды деп санайды, ал маниялық күйдегі адам өзін қуатты құдай деп есептейді. Көңіл күйіне бейтарап алдану: Науқастың эмоционалдық жағдайымен байланысы жоқ алдану; мысалы, адамның артынан қосымша мүше өсіп жатыр деген сенім депрессияға немесе манияға бейтарап.

Тақырыптар

Осы санаттардан өзге, қате түсініктер көбінесе тұрақты тақырып бойынша көрінеді. Қате түсініктер кез келген тақырыпта болуы мүмкін, бірақ кейбір тақырыптар жиі кездеседі. Басқаруға қатысты қате түсінік: Басқа адамның, адамдар тобының немесе сыртқы күштің өз ойларын, сезімдерін, құштарлықтарын немесе мінез-құлқыңызды бақылайды деген жалған сенім. Кейбір жағдайларда өзіңіздің өлмейтініңізге немесе ішкі мүшелеріңіздің, қаныңыздың немесе дене мүшелеріңіздің жоғалғанына сену де болуы мүмкін. Ұйқысыздыққа байланысты қате түсінік: Әйеліңіздің немесе жарыңыздың басқа біреумен қарым-қатынаста екеніне сену, бірақ мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Соматикалық қате түсінік: Мазмұны дене функцияларына, дене сезімдеріне немесе дене келбетіне қатысты қате түсінік. Әдетте, денеде қандай да бір ауру, аномалия немесе өзгеріс болды деген жалған сенім пайда болады.

Үлкен ойға түсу

Грандиоздық бұрылыстар немесе ұлылық бұрылыстары негізінен сандырақтық бұзылыстың бір түрі болып табылады, бірақ шизофренияның және екіполярлық бұзылыстың маниялық эпизодтарының белгісі ретінде де кездесуі мүмкін. Грандиоздық бұрылыстар адамның өте танымал, құдіретті немесе басқаша күшті екендігіне қатысты фантастикалық сенімдермен сипатталады. Бұл сенімдер көбінесе фантастикалық болады, олардың ішінде мистикалық, ғылыми-фантастикалық немесе діни сипаттамалар жиі кездеседі. Күнделікті тілде, өзінің қабілеттерін, дағдыларын, мәртебесін немесе жағдайын асыра бағалайтын адамға кейде "ұлылық бұрылысы" бар деп айтылады. Бұл көбінесе шектен тыс мақтанышқа байланысты, нағыз сандырақтыққа емес. Грандиоздық немесе ұлылық бұрылыстары мегаломаниямен де байланысты болуы мүмкін.

Себептер

Алдамшылықтың себептерін түсіндіру әлі де қиын болып тұр және бірнеше теориялар жасалған. Олардың бірі – генетикалық немесе биологиялық теория, онда алдамшылық бұзылысы бар адамдардың жақын туыстары алдамшылық белгілеріне шалдығу қаупі жоғары екендігі айтылады. Тағы бір теория – дисфункционалдық когнитивтік процессинг, ол алдамшылықтар адамдардың өмірді түсіндірудің бұрмаланған жолдарынан туындауы мүмкін екенін көрсетеді. Үшінші теория – мотивациялық немесе қорғаныс алдамшылығы деп аталады. Бұл теорияға сәйкес, кейбір бейімділігі бар адамдар өмірмен күрескенде және жоғары өзімдік құндылығын сақтағанда алдамшылық бұзылысының пайда болуын сезінуі мүмкін. Мұндай жағдайда, адам өзін жағымды бағалау үшін өзінің қиындықтарының себебін басқаларда көреді. Бұл жағдай көру немесе есту қабілеті нашар адамдарда көбірек кездеседі. Сонымен қатар, жалғаса беретін стресс факторлары алдамшылықтардың даму мүмкіндігін арттырады. Мұндай стресс факторларының мысалдары – иммиграция, төмен әлеуметтік-экономикалық жағдай және тіпті күнделікті қиындықтардың жиналуы.

Арнайы қиял-ғажайыптар

Алдамшы ойлардың пайда болуына ең басты әсер ететін екі фактор – мидың жұмысындағы бұзылыстар және темперамент пен жеке тұлғаның әсері. Допаминнің жоғары деңгейі мидың бұзылуының белгісі саналады. Олардың нақты бір алдамшы ойларды сақтау үшін қажеттігі дофамин психозының шизофренияға қатысы бар ма екенін анықтау мақсатымен жүргізілген алдамшылық бұзылу (психоздық синдром) бойынша алдын ала зерттеу арқылы тексерілді. Зерттеудің нәтижесінде қызғаныш және қуғыншылыққа байланысты алдамшы ойларда допамин метаболиті HVA және гомованиллил спиртінің деңгейі әртүрлі екені анықталды (бұл генетикалық себептерден болуы мүмкін). Бұл нәтижелерді әзірге алдын ала деп қарастыру керек; зерттеу болашақта кең ауқымды зерттеулерді талап етеді. Допаминнің белгілі бір мөлшері нақты бір алдамшы ойды тудырады деу жөн емес. Зерттеулер жас пен жыныстың да әсер ететінін көрсетсе, кейбір синдромдардың өмірі бойы HVA деңгейінің өзгеруі мүмкін. Жеке тұлғаның әсері туралы былай делінген: "Жасперс аурудың өзі жеке тұлғада елеулі өзгерістерге алып келеді деп санайды, бұл алдамшы ойлардың пайда болуына қажетті жағдай жасайды". Мәдени факторлар "алдамшы ойлардың қалыптасуында шешуші рөл атқарады". Мысалы, кінә және жаза туралы алдамшы ойлар Австрия сияқты батыс, христиан елдерінде жиі кездеседі, бірақ Пәкістанда ондай жағдайларда қуғыншылыққа ұшырау ықтималдығы жоғары. Сондай-ақ, бірқатар жағдайларда Австрияда Паркинсон ауруымен ауыратын және допамин агонистімен емделіп жатқан науқастарда кінәлілік және жазалау сезімі байқалды.

Патофизиология

Алдамның екі факторлы моделі, алдамның пайда болуы үшін сенім қалыптастыру жүйелерінің де, сенімдерді бағалау жүйелерінің де дисфункциясы қажет екенін көрсетеді. Оң жақ префронталды қабыққа орналасқан бағалау жүйелерінің дисфункциясы, алдамның мазмұнына қарамастан, нейровизуализациялық зерттеулермен қолдалады және сау адамдардағы қақтығысты бақылаудағы оның рөлімен сәйкес келеді. Аномальды белсенділік және көлемнің азаюы алдаммен ауыратын адамдарда, сондай-ақ алдаммен байланысты ауруларда, мысалы, фронтотемпоральды деменция, психоз және Льюи денелері деменциясында байқалады. Бұған қоса, осы аймақтағы зақымданулар "қорытындыға секелікпен келуге" алып келеді, осы аймақтағы зақымданулар инсульттан кейінгі алдамдармен байланысты, ал аталған аймақтағы гипометаболизм – қауіпті инсульттан кейінгі алдамдармен байланысты. Аберрантты маңыздылық моделі алдамдардың себебі адамдардың маңызды емес стимулдарға артық мән беруі екенін ұсынады. Бұл гипотезаны қолдай отырып, әдетте маңыздылық желісімен байланысты аймақтар алдамдармен ауыратын адамдарда сұр заттың азаюын көрсетеді, ал маңыздылықты өңдеуге кеңінен қатысатын дофамин нейротрансмиттері психоздық бұзылыстармен де байланысты. Нақты аймақтар нақты алдам түрлерімен байланысты. Альцгеймер ауруындағы параноидті алдамдар гиппокамп пен парагиппокамптың көлемімен байланысты, және алдамдары бар бір адамда өлімнен кейін аномальды екені хабарланды. Капгра алдамдары оқсипито-temporalдық зақыммен байланысты және беттерге жауап ретінде қалыпты эмоцияларды немесе естеліктерді оятудың сәтсіздігімен байланысты болуы мүмкін.

Диагностика

Қазіргі заманғы анықтама мен Джасперстің бастапқы критерийлері сынға алынды, себебі әрбір анықтамалық белгіге қарсы мысалдар келтіруге болады. Психиатриялық пациенттерді зерттеулер көрсеткендей, қате пікірлердің қарқындылығы мен сенімділігі уақыт өте келе өзгереді, бұл қате пікірлердің сенімділік пен өзгертілмейтін қасиеттерінің қажетті компоненттері емес екенін көрсетеді. Қате пікірлер міндетті түрде жалған немесе «сыртқы шындық туралы дұрыс емес қорытындылар» болуы керек емес. Кейбір діни немесе рухани сенімдердің мәні бойынша жалған болуы мүмкін емес, сондықтан оларды жалған немесе дұрыс емес деп сипаттауға болмайды, тіпті егер осы сенімді ұстанушыға қате пікірлі деген диагноз қойылса да. Басқа жағдайларда қате пікір шындыққа айналуы мүмкін. Мысалы, қате пікірлі қызғаныш жағдайында, адам серігінің адал емес екеніне сенеді (тіпті оны ванна бөлмесіне дейін еріп, тіпті ең қысқа уақыттық айырылыста да оның жақын адамымен кездесіп жатыр деп ойлайды), серігінің басқа біреумен жыныстық қатынаста болғаны шын болуы мүмкін. Бұл жағдайда, қате пікір мазмұны кейіннен шындыққа сәйкес келгендіктен немесе серік айыпталып отырған әрекеттерді жасауды таңдағандықтан, қате пікір болып тоқтамайды. Басқа жағдайларда, сенімді бағалаушы дәрігер немесе психиатр оны мүмкін емес, ерекше немесе тым берік ұстанылған деп есептегендіктен, қате деп қателікпен жорамалдауы мүмкін. Психиатрлардың адамның кейбір шындық сенімдерін қате пікір деп дұрыс емес классификациялауына себеп болатын мәлімдемелердің дұрыстығын тексеруге уақыты мен ресурстары жиі жетіспейді. Бұл құбылыс Марта Митчелл эффектісі деп аталады, ол Ақ үйінде заңсыз әрекеттер болып жатқанын мәлімдеген бас прокурордың әйеліне байланысты. Оның сол кездегі мәлімдемелері психикалық аурудың белгілері деп есептелді, бірақ Уотергейт жанжалынан кейін ғана оның дұрыс екені дәлелденді (сонымен қатар ақыл-есі сау екені анықталды). Осыған ұқсас факторлар Джасперстің шынайы қате пікірлерді «түсіндіруге болмайтын» деп анықтауына сын тудырды. Сыншылар (мысалы, Р.Д. Лэйн) қате пікір диагнозы белгілі бір психиатрдың субъективті түсінігіне негізделгенін, ол сенімді басқаша түсіндіруге болатын барлық ақпаратқа қол жеткізе алмайтын болуы мүмкін деп мәлімдеді. Р.Д. Лэйннің гипотезасы проективтік терапияның кейбір түрлеріне қолданылды, бұл пациенттің өзгерте алмайтындай етіп, қате пікірлік жүйені «бекітуге» бағытталған. Йель университеті, Огайо штатының университеті және Орта Грузияның психикалық денсаулық орталығының психиатриялық зерттеушілері роман мен кинофильмдерді зерттеудің негізгі нысаны ретінде пайдаланды. Тексттер, сюжеттер мен киноматография талқыланды және қате пікірлерге жанама түрде қарастырылды. Фикцияны пайдалану арқылы қате пікірдің өзгеруге бейімділігін азайту жобасы ғылыми фантастика авторы Филип Хосе Фармер мен Йель психиатры А. Джеймс Джаннинидің бірлескен жобасында қолданылды. Олар «Қызыл орктың ашуы» романын жазды, ол проективтік терапияның бір түрімен емделген қате пікірлі жасөспірімдер туралы. Бұл романда Фармердің басқа романдары талқыланды және кейіпкерлер ойдан шығарылған пациенттердің қате пікірлеріне символдық түрде енгізілді. Бұл роман нақты клиникалық жағдайларда қолданылды. Қате пікірді диагностикалаудағы тағы бір қиындық - осы қасиеттердің барлығы дерлік «қалыпты» сенімдерде кездеседі. Көптеген діни сенімдер дәл осындай қасиеттерге ие, бірақ олар жалпыға бірдей қате пікір деп саналмайды. Мысалы, егер адам шындыққа сенсе, ол әрине оған берік болады. Бұл психиатрлардың бұзылысты дұрыс диагноз қоюына әкелуі мүмкін. Осы факторлар психиатр Энтони Дэвидті «қате пікірдің қабылданған (немесе жалпыға бірдей қабылданған) емес, анықталған анықтамасы жоқ» деген қорытындыға келтірді. Практикада психиатрлар сенімді қате пікір деп диагноз қояды, егер ол ерекше болса, маңызды қиындықтар тудырса немесе пациентті тым көп алаңдататын болса, әсіресе егер адам кейіннен қарсы дәлелдерге немесе ақылға қонымды аргументтерге сенімнен бас тартса. Жозеф Пьер, М.Д. мәлімдегендей, қате пікірлерді басқа сенімдерден ажыратуға көмектесетін факторлардың бірі - аномальдық субъективті тәжірибелер жиі қате пікірлі сенімдерді негіздеу үшін қолданылады. Өзіндік ерекшеліктері мен өзін-өзі сипаттау мазмұны жиі қате пікірді басқалармен бөлісуді мүмкін емес етеді, бірақ доктор Пьер сенімнің мазмұнына қарағанда, сенімнің сенімділігі, алаңдаушылығы және кеңейтілу деңгейіне көбірек назар аудару қате пікір екенін анықтауда тиімдірек болуы мүмкін. Қате пікірді басқа симптомдардан, мысалы, қылық, қорқыныш немесе паранойядан ажырату маңызды. Қате пікірді диагностикалау үшін психикалық күйді тексеру пайдаланылуы мүмкін. Бұл тестке сыртқы түрі, көңіл күйі, әсері, мінез-құлқы, сөйлеу жылдамдығы мен үздіксіздігі, галлюцинациялардың немесе қалыптан тыс сенімдердің болуы, ой мазмұны, уақыт, орын және тұлғаға бағдарлану, назар және шоғырлану, түсінік және пікір, сондай-ақ қысқа мерзімді жад сияқты факторлар кіреді. Джонсон Лэрд қате пікірлерді түсініктердің маңыздылығын ажырата алмаудың табиғи салдары ретінде қарастырады. Яғни, маңызсыз ақпарат байланыссыз тәжірибелер ретінде ұсынылады, содан кейін ол жалған себептік байланыстарды ұсынатын тәсілмен маңызды деп қабылданады. Сонымен қатар, маңызды ақпарат қарсы мысалдар ретінде назардан тыс қалады.

The modern definition and Jaspers' original criteria have been criticised, as counter examples can be shown for every defining feature. Studies on psychiatric patients show that delusions vary in intensity and conviction over time, which suggests that certainty and incorrigibility are not necessary components of a delusional belief. Delusions do not necessarily have to be false or 'incorrect inferences about external reality'. Some religious or spiritual beliefs by their nature may not be falsifiable, and hence cannot be described as false or incorrect, no matter whether the person holding these beliefs was diagnosed as delusional or not. In other situations the delusion may turn out to be true belief. For example, in delusional jealousy, where a person believes that their partner is being unfaithful (and may even follow them into the bathroom believing them to be seeing their lover even during the briefest of partings), it may actually be true that the partner is having sexual relations with another person. In this case, the delusion does not cease to be a delusion because the content later turns out to be verified as true or the partner actually chose to engage in the behavior of which they were being accused. In other cases, the belief may be mistakenly assumed to be false by a doctor or psychiatrist assessing it, just because it seems to be unlikely, bizarre or held with excessive conviction. Psychiatrists rarely have the time or resources to check the validity of a person's claims leading to some true beliefs to be erroneously classified as delusional. This is known as the Martha Mitchell effect, after the wife of the attorney general who alleged that illegal activity was taking place in the White House. At the time, her claims were thought to be signs of mental illness, and only after the Watergate scandal broke was she proved right (and hence sane). Similar factors have led to criticisms of Jaspers' definition of true delusions as being ultimately 'un understandable'. Critics (such as R. D. Laing) have argued that this leads to the diagnosis of delusions being based on the subjective understanding of a particular psychiatrist, who may not have access to all the information that might make a belief otherwise interpretable. R. D. Laing's hypothesis has been applied to some forms of projective therapy to "fix" a delusional system so that it cannot be altered by the patient. Psychiatric researchers at Yale University, Ohio State University and the Community Mental Health Center of Middle Georgia have used novels and motion picture films as the focus. Texts, plots and cinematography are discussed and the delusions approached tangentially. This use of fiction to decrease the malleability of a delusion was employed in a joint project by science fiction author Philip Jose Farmer and Yale psychiatrist A. James Giannini. They wrote the novel Red Orc's Rage, which, recursively, deals with delusional adolescents who are treated with a form of projective therapy. In this novel's fictional setting other novels written by Farmer are discussed and the characters are symbolically integrated into the delusions of fictional patients. This particular novel was then applied to real life clinical settings. Another difficulty with the diagnosis of delusions is that almost all of these features can be found in "normal" beliefs. Many religious beliefs hold exactly the same features, yet are not universally considered delusional. For instance, if a person was holding a true belief then they will of course persist with it. This can cause the disorder to be misdiagnosed by psychiatrists. These factors have led the psychiatrist Anthony David to note that "there is no acceptable (rather than accepted) definition of a delusion." In practice, psychiatrists tend to diagnose a belief as delusional if it is either patently bizarre, causing significant distress, or excessively pre occupying the patient, especially if the person is subsequently unswayed in belief by counter evidence or reasonable arguments. Joseph Pierre, M. D. states that one factor that helps differentiate delusions from other kinds of beliefs is that anomalous subjective experiences are often used to justify delusional beliefs. While idiosyncratic and self referential content often make delusions impossible to share with others, Dr. Pierre suggests that it may be more helpful to emphasize the level of conviction, preoccupation, and extension of a belief rather than the content of the belief when considering whether a belief is delusional. It is important to distinguish true delusions from other symptoms such as anxiety, fear, or paranoia. To diagnose delusions a mental state examination may be used. This test includes appearance, mood, affect, behavior, rate and continuity of speech, evidence of hallucinations or abnormal beliefs, thought content, orientation to time, place and person, attention and concentration, insight and judgment, as well as short term memory. Johnson Laird suggests that delusions may be viewed as the natural consequence of failure to distinguish conceptual relevance. That is, irrelevant information would be framed as disconnected experiences, then it is taken to be relevant in a manner that suggests false causal connections. Furthermore, relevant information would be ignored as counterexamples.

Емдеу

Психоздың қате түсініктер мен басқа да оң симптомдары көбінесе антипсихоздық дәрілермен емделеді, мета-талдау деректеріне сәйкес олардың әсері орташа деңгейде болады. Мета-талдауға сәйкес, когнитивтік-мінездік терапия (КМТ) бақылау шарттарымен салыстырғанда қате түсініктерді жақсартады. 43 зерттеудің мета-талдауы метакогнитивтік жаттығулардың (МЖ) бақылау шарттарымен салыстырғанда қате түсініктерді орташадан үлкен әсер ету деңгейінде азайтатынын көрсетті.

Сын

Кейбір психиатрлар бір мәдениетте бір және сол сенімді қалыпты деп, ал басқа мәдениетте патологиялық деп белгілеу практикасын мәдени эссенциализм үшін сынға алады. Олардың пікірінше, мәдениетті бірнеше іздеуге болатын, ажыратуға болатын және статистикалық тұрғыдан өлшенуге болатын факторларға тоғысуға болмайды және осы факторлардан тыс барлық нәрсе биологиялық болуы керек, өйткені мәдени ықпалдар аралас, оның ішінде ата-аналар мен мұғалімдер ғана емес, сонымен қатар құрбылар, достары және БАҚ, ал бір мәдени ықпалдың бұдан бұрынғы мәдени ықпалдарға байланысты әртүрлі әсері болуы мүмкін. Басқа да сыншыл психиатрлар адамның бір ықпалдан сенімінің өзгермеуі оның басқа ықпалдан да берік болатынын дәлелдей алмайды. Мысалы, психиатрдың сөзбен түзетуімен сенімдері өзгермеген адам, әдетте, қате санауды қалай диагностикалайды, тәжірибелік дәлелдерді байқағанда, оның ойы өзгеруі мүмкін, тек психиатрлар сирек, егер ешқашан болса, мұндай жағдайларды пациенттерге ұсынады. Антрополог Дэвид Грейбер психиатрияның абсурдты сенімнің қате санаудан "бір себеппен болу" дегенге айналуын сынға алды, өйткені оны көптеген адамдар бөліседі. Ол вирустар сияқты генетикалық патогендер аталған организмге пайдасыз пайдаланып, қоғамға зиян келтіре отырып, меметикалық құбылыстар таралуы мүмкін деп, бүкіл қоғам ауыруы мүмкін деп түсіндірді. Дэвид Грейбер егер соматикалық медицинада психиатрияның қате санауды анықтау тәсіліне қарағанда жоғары ғылыми стандарттар болмаса, оба сияқты пандемиялар халықтың жеткілікті көп бөлігіне таралған кезде аурудан "адамдарға пайда әкелетін құбылысқа" айналады деп есептелетін еді. Грейбердің пікірінше, психиатриялық дәрі-дәрмектерді сатуды пайдаға айналдырғандықтан, психиатриялық ауруханаларда науқастарды ұстауға ақша жұмсаудың қажеті жоқ болғандықтан, психиатрияның емдеуге "қажеттілік" бар деп айыптауға деген сыбайлас ынталандыруы көбейді (әсіресе күнделікті дозада қажет деп айтылатын дәрі-дәрмектерге қатысты, ұзақ уақыт бойы сақталуы мүмкін құрылғыларға қатысты емес), бұл қоғамдағы зиянды меметикалық пандемия болуы мүмкін, бұл шынымен де ақымақтық және зиянды кең таралған нанымдарды сынға салуға және дәрі-дәрмектерге әкеледі, сондықтан ауру деп аталатын сын-пікірлерді тарту арқылы пайдаға айналған.

Some psychiatrists criticize the practice of defining one and the same belief as normal in one culture and pathological in another culture for cultural essentialism. They argue that it is not justified to assume that culture can be simplified to a few traceable, distinguishable and statistically quantifiable factors and that everything outside those factors must be biological since cultural influences are mixed, including not only parents and teachers but also peers, friends, and media, and the same cultural influence can have different effects depending on earlier cultural influences. Other critical psychiatrists argue that just because a person's belief is unshaken by one influence does not prove that it would remain unshaken by another. For example, a person whose beliefs are not changed by verbal correction from a psychiatrist, which is how delusion is usually diagnosed, may still change his or her mind when observing empirical evidence, only that psychiatrists rarely, if ever, present patients with such situations. Anthropologist David Graeber have criticized psychiatry's assumption that an absurd belief goes from being delusional to "being there for a reason" merely because it is shared by many people by arguing that just as genetic pathogens like viruses can take advantage of an organism without benefitting said organism, memetic phenomena can spread while being harmful to societies, implying that entire societies can become ill. David Graeber argued that if somatic medicine did not have higher scientific standards than psychiatry's way of defining delusion, pandemics like the plague would have been considered to transsubstantiate from an illness to "a phenomenon that benefits the people" as soon as it had spread to a sufficiently large portion of the population. It was argued by Graeber that since deinstitutionalisation made sales of psychiatric medication profitable by no longer needing to spend money on keeping the patients in mental hospitals, corrupt incentives for psychiatry to allege "needs" for treatments
have increased (in particular with regard to medicines that are said to be needed in daily doses, not so much regarding devices that can be kept for longer periods of time) which may itself be a harmful memetic pandemic in society that leads to diagnosing and medication of criticisms of widespread beliefs that are actually absurd and harmful, making the absurd belief that is not labelled as an illness profitable anyway by attracting criticisms that are labelled as illnesses.