Жосон кемесі: Панноксон (Joseon kemesi: Pannokson)

Кіріспе

Үлкен корейлік соғыс кемесінің түрі (15–19 ғасыр)

rr (hangul=판옥선) – Корейдің ескі кемесінің бір класы. Бұл кластағы алғашқы кеме 1555 жылы салынған. Бұл кемелер берік қарағай ағашынан жасалды және Корея әскери-теңіз флотының негізгі соғыс кемесі ретінде, 1592-1598 жылдардағы Кореяға жасалған жапон шабуылы кезінде адмирал И Сун Шиннің басшылығымен жапондық, сандық жағынан басым флотына қарсы жеңістерге қол жеткізді. rr-дің ерекшелігі – бірнеше палубасы болды. Бірінші палубада, төменгі және жоғарғы палубалардың арасында, жаудың отына ұшырамауы үшін қайық жүргізушілер сияқты жауынгер емес қызметкерлер орналастырылды. Жауынгерлер жоғарғы палубада орналасқан, бұл оларға жауға жоғарыдан шабуыл жасауға мүмкіндік берді. rr-де командир тұратын көтерілген, шатыры бар бақылау алаңы болды. rr, 1592-1598 жылдардағы Кореяға жасалған жапон шабуылы кезінде үлкен тиімділік көрсеткен геобұксеон деп аталатын корей соғыс кемесінің түріне негіз болды. Жалпақ түбі кеменің таяз суға жағаға немесе кемежайға ыңғайлы түрде отыруына мүмкіндік берді, толқын көтерілгенде кеме жағаға шықты. Бұл кемелердің жылдамдығын арттырады, судың аз тереңдігін қамтамасыз етеді және әсіресе, кеменің қысқа мерзімде бағытын күрт өзгертуіне мүмкіндік береді. rr-дің мүмкіндіктері адмирал Идің Хансан аралы шайқасында құлжа шабуыл формациясын табысты қолдануының басты себептерінің бірі болды. rr желкендер мен ескіргіштердің күшімен қозғалды. Басқа деректерде кеменің көлемі 15 метрден 34 метрге дейін ауысқандығы айтылады. Әдетте кемеде әр жағында 8-10 ескек, 50-60 ескекші мен теңізші және тағы 125 жаяу әскер (яғни, соғысқа қатысушылар) болды. Кореялық зеңбіректер алғаш рет 1380 жылы жапон қарақшыларының үлкен флотына қарсы қолданылып, үлкен жетістікке жетті. Жерден атылатын қарулардың ең қорқынышты снарядтарының бірі – жапондық кемелерге қарсы тиімді қолданылған, өртендіргіш материалмен қапталған, баллистаға ұқсас үлкен темір жебе болды.

rr (hangul=판옥선) was a class of Korean oar and sail propelled ship that was the main class of warship used by Joseon during the late 16th century. The first ship of this class was constructed in 1555. These ships were built from sturdy pine wood and, as the primary warship of the Korean Navy, they were instrumental in victories under the command of Admiral Yi Sun shin against numerically larger Japanese fleets during the 1592 1598 Japanese invasions of Korea. A key feature of a rr was its multiple decks. The first deck had non combatant personnel, such as the rowers, who were positioned between the lower deck and the upper deck, away from enemy fire. The combatant personnel were stationed on the upper deck, which allowed them to attack the enemy from a higher vantage point. The rr also had a raised roofed observation platform where the commander stood. The rr served as the base for the Korean warship type called the geobukseon, which was used to great effect during the 1592 1598 Japanese invasions of Korea. A flat keel enables a ship to sit comfortably on the tideland when the tide is out, after coming ashore or inside a wharf at high water. It also ensures greater mobility, a shallow draft, and in particular allows a ship to make sharp changes of direction at short notice. The rr's features were among the main reasons why Admiral Yi was able to employ the Crane Wing formation at the Battle of Hansan Island with great success. rr were propelled by both sails and oars. Other sources indicate that the variation in size was greater, from 50 feet (15 m) to 110 feet (34 m). The ship usually had 8 to 10 oars on each side, 50 to 60 oarsmen and sailors and another 125 marines (i. e. fighting men). Korean cannons first saw action in 1380 against a large fleet of Japanese pirate ships and were found to be a great success. Among the most feared projectiles fired by the Earth cannons was a ballista like large iron arrow covered in incendiary material, which was used to great effect against Japanese ships.

Жапондық соғыс кемелерімен салыстыру

Жапондық және корей кемелерінің арасындағы айырмашылықтар маңызды болды. Жапондық баламалары үлкен Атакэбуне класы және орташа секэбуне класы кемелері болды, олар сырт көрінісімен рр-ге ұқсады. Олардың түйіндері қарағайдан аз болғандықтан, оларды жұқарақ кесуге болатын. Әсіресе, секэбуне, жапон флотының стандартты соғыс кемесі, негізінен көліктік кеме ретінде және мүмкіндігінше жеңіл болу үшін, жылдамдығын құрылымдық беріктігі есебінен арттыруға арналған. Бұл сол кездегі дәстүрлі жапондық теңіз тактикасына сәйкес келеді, ол жау кемелеріне шабуыл жасау және олардың экипаждарын қолға-қол соғысқа тартуға бағытталған. Корей кемелері ағаш тістерімен және ағаш ілгектерімен біріктірілді, ал жапондық соғыс кемелері темір шегелерге тәуелді болды, ол уақыт өте келе тотығу мен тот басып, кеме корпусын әлсірететін. Құрылымдық беріктіктегі бұл айырмашылық кемеде тасымалданатын зеңбіректердің саны мен олардың калибрін де анықтады. Жапондық кемелер зеңбіректердің кері соққысына төтеп беруге жеткілікті күшке ие болмағандықтан, тіпті ең үлкен кеме класы – Атакэбуне де ең көп дегенде төрт (немесе екі кішкентай бұрылмалы зеңбірек болса, алты) зеңбірек тасымалдай алатын. Секэбуне тек екі зеңбірек тасымалдай алатын. Ал рр кем дегенде 20 зеңбірек тасымалдай алатын, бірақ көбінесе одан да көп (кейбір жағдайларда 50-ге дейін) тасымалдайтын. Корей соғыс кемелерінің корпустары жеткілікті берік болғандықтан, олар көптеген ұзын қашықтықтық зеңбіректерді орната алатын. Бұларды рр кемелерінің үлкен жоғарғы палубасына оңай орнатуға болады, ал бұрышын қалау бойынша реттеу арқылы ұшу қашықтығын арттыруға болатын. Жапондық соғыс кемелері шектеулі мөлшерде ғана зеңбірек тасымалдай алатындықтан, олардың теңізшілері негізінен 100-200 м (330-660 фут) қашықтықта атуға арналған мылтықтарды қолданды. Сондықтан жапондық теңіз командирлері жау кемелерін тазалау үшін мылтық атысын қолдануға тырысып, содан кейін тұтқыр және бордтау әдісін қолданды. Жапондықтардың дәстүрлі және негізгі теңіз стратегиясы – жау кемесіне қолмен шабуыл жасап, палубада жақын қарулы соғыс жүргізу арқылы жеңіске жету болды. Бұл әдіс жапондық жауынгерлердің жақын қарулы соғыстағы шеберлігі мен олардың кемелерінің жоғары жылдамдығына байланысты қолданылды. Жапондық теңіз шайқасының тұжырымы – кемелердің өзі емес, экипаждардың арасындағы күрес болды. Бұл сол кезде әлемдегі ең көп таралған теңіз стратегиясы болды және испандықтар мен Жерорта және Үнді мұхитының үй флоттары да оны қолданды. Алайда, корей теңіз күштері, жоғары сапалы кемелер мен атыс күшін пайдалана отырып, көбірек қашықтықтан соғыс жүргізді. Сол кездегі корей паноксеондары жапондық вако шабуылдарына қарсы тұру үшін арнайы салынған. Хидэёсидің Кореяға басып кіру кезінде адмирал И Сун Шиннің басшылығымен, бастамасымен, атыс күшімен, тактикасымен және стратегиялық білімімен Жапонияның көптеген көліктері мен соғыс кемелері жойылды.

The differences between the rr and Japanese ships were significant. The Japanese equivalents were the large Atakebune class and the medium sekibune class ships, which superficially resembled rr. and as they had fewer knots than pine, could be cut thinner. The sekibune in particular, being the standard warship of the Japanese fleet, was built primarily as a transport ship and to be as light as possible, increasing its speed at the expense of structural integrity. This is consistent with traditional Japanese naval tactics of the time, which emphasized boarding enemy ships and engaging their crews in hand to hand combat. Another major difference was the use of iron nails versus the use of wood pegs to hold the ship together. Korean ships were held together by interlocking teeth in the wood and wood pegs. The Japanese warships, on the other hand, relied on iron nails which, as time passed and corrosion and rust set in, eventually weakened the hull. This difference in structural integrity also determined the number of cannons that could be carried on board, as well as their ammunition caliber. Because the Japanese ships lacked the strength to withstand the recoil of cannon, even the largest ship class, atakebune, could carry only four at most (six if there were two smaller breech loading swivel guns). A sekibune could only carry two. A rr could carry at least 20 cannons, but usually carried more (in some cases up to 50). Since the hulls of Korean warships were strong enough, moreover, they were able to carry a large number of long range cannons. These could be installed with ease on the large upper deck of rr ships, and their angle configured at will to increase the range. Since the Japanese warships only allowed for a very limited number of cannons, their sailors mainly used muskets, which had a range of 100–200 m (330–660 ft); as such Japanese naval commanders would attempt to use a volley of musket fire to clear enemy ships and employ the grapple and board method. The traditional and main naval strategy employed by the Japanese was that of hand to hand boarding combat, whereby sailors would attempt to board an enemy ship and rely on melee weapon combat on the decks to achieve victory. This method was mainly used because Japanese soldiers excelled at melee combat and because their ships were very fast. The Japanese Navy's concept of sea battle was therefore one of a fight between crews rather than the vessels themselves. This was the most common naval strategy in the world during this time, and was also used by the Spanish and the home fleets of the Mediterranean and Indian Ocean of the day. The Korean Navy, however, utilizing superior warships and firepower, engaged in a more modern, distanced kind of naval warfare, and Korean panokseons of the time were built specifically to resist Japanese wako boarding actions. During Hideyoshi's invasions of Korea, a vast number of Japan's transports and warships were destroyed by Admiral Yi Sun shin's leadership, initiative, superior firepower, tactics, and knowledge of strategy.