Кіріспе

Атлантистің соғыс иелері (сонымен қатар "Теңіздің соғыс иелері" деп те аталады, төмендегі басқа атауларға назар аударыңыз) – 1978 жылғы британдық оқиғалық ғылыми-фантастикалық фильм. Оны Кевин Коннор режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Даг МакКлур, Питер Гилмор, Шейн Риммер және Лия Броди сомдады. Фильмнің сюжеті Атлантистің жоғалған әлеміне жасалған саяхатқа арналған. Сценарий авторы – Брайан Хейлс. Фильм түрлі түстерде, монофониялық дыбыспен және ағылшын тіліндегі диалогтармен түсірілді, ұзақтығы 96 минут. "Атлантистің соғыс иелері" Америка кино ассоциациясының (MPAA) PG рейтингісін алды. Оны Пол Виктор романға өңдеді.

Сюжет

20-шы ғасырдың басында британдық археолог профессор Эйткен және оның ұлы Чарльз капитан Дэниелс пен оның "Техас Роза" кемесін жалдап, теңізге шығады. Екеуі Атлантиданың жоғалған қаласына дәлел табу үшін инженер Грег Коллинсон жасаған суға түсу қондырғысын (diving bell) пайдалануды жоспарлайды. Бірінші суға түсу кезінде Чарльз бен Грегке суға түсу қондырғысының түбінен келген рептилия тәрізді теңіз монстры шабуыл жасайды. Грег монстрдың аузына тірі сымды тығып, тоқ соққысымен өлтіреді. Содан кейін олар толық алтыннан жасалған мүсінді табады, бұл Атлантиданың бар екенін көрсетеді. Мүсін "Техас Розаға" көтерілгенде, палубадағылар Гроган, Фенн және Джако алтынды ұрлауды жоспарлайды. Гроган суға түсу қондырғысына дейін жетіп, Грег пен Чарльзды теңіз түбінде қамап қояды, ал тағы бір көтерілісші профессорды арқасынан атып жаралайды. Кенеттен Атлантида тұрғындары жіберген "Сентинель" деп аталатын алып сегіз аяқты шабуыл жасайды. Кеменің төрт экипажын, Грег пен Чарльзды суға түсу қондырғысында тұтқындайды. Тек Санди, кемедегі кабиналық жігіт және профессор "Техас Розада" қалады. Құтқарылғандарды теңіз түбіндегі үңгірге алып кетеді. Оларды Атлантиданың билеуші класының өкілі Атмир және найза ұстаған Қорғаушылар қарсы алады. Атмир оларды қауіпсіз жерге жеткізуге уәде береді, сондай-ақ Атлантидада жеті түрлі қала бар екенін, алғашқы екеуі мұхитқа батып кеткенін, үшіншісі қазіргі уақытта құлайтынға жақын екенін айтады. Атмир жер бетіндегілерді Ваар қаласына жеткенше, Могдан деп аталатын мыңаяқты монстр мекендейтін ежелгі батпақтан өткізеді. Сол жерде бесеуі түрмеге қамалады, ал Чарльз Чинкуаға, патшалық қалаға әкелінеді. Ғалым Чарльз патша Атраксон мен патшайым Ацилге аудиенция беруге лайық деп танылады. Олар Чарльзды өздерінің бірі етіп, бастапқыда Марстан келгенін және ақыл күштерін пайдаланып адамзат тарихын қалыптастырғанын түсіндіруге тырысады. Грег пен "Техас Роза" экипажы ұзақ уақыттан бері жоғалған "Мэри Селест" кемесінің капитаны Бриггспен танысады. Бриггс – Атлантидалықтар тұтқындаған құлдардың, соның ішінде оның қызы Дельфиннің ресми емес басшысы. Бриггс оларға жабырқақ берілетінін, сондықтан олар оттегіге толы бетке ешқашан қайта оралмайтынын хабарлайды. Содан кейін олар Зааргтар деп аталатын жаратылыстардан Атлантиданы қорғауға көмектеседі. Зааргтардың күтпеген шабуылы Бригстің өмірін алып қояды, сондықтан Дельфин Грег пен экипажға қашуға көмектеседі. Дельфин оларға Атраксон сарайына апаратын туннельді көрсетеді, онда олар Чарльзды құтқара алады. Чарльз Атлантидалықтар арасындағы мәртебесінен ләззат алады және олар Жерде құруға ниеттенген "утопияны" көрсеткенде қызығады. Басқалары оған жеткенде, ол кетпеуге шешім қабылдайды. Грег Чарльзға есінен айырарлық соққы береді және оларды Атлантидалықтардың ақыл күшінен алып кетеді. Есін жиған Чарльз басы аясынан тазарады және Грег пен басқалармен бірге қашуды жөн көреді. Топ кері жолға түседі. Олар батпаққа жеткенде, Могдан Джаконы өлтіреді, бірақ қалғандары қашып үлгереді. Олар суға түсу қондырғысына жеткенде, Атмир мен Қорғаушылар күтіп тұр. Телекинезді пайдаланып, Атмир топты қорқыту үшін теңіз суын күшпен көтеріледі, бірақ олар жолынан тайып кетпейді. Дельфин, оның жабырқақтары Атлантидадан ешқашан кете алмайтынын білдіреді, олардың қашуын жабады. Топ суға түсу қондырғысына жетеді және бетке шығады. "Техас Розаға" оралғанда, оларды Санди қарсы алады. Фенн мен Гроганды қарумен ұстап, Санди Грегке, Чарльз бен Дэниелске көтеріліс пен атыс туралы айтады. Дэниелс Сандини тапаншаларды беруге көндіреді, бірақ кейін жағдайды өзгертіп, профессорды өзі атқанын, олардың ашылуынан пайда табу туралы ұсынысын қабылдамағандықтан атып өлтіргенін ашады. Фенн мен Гроган оларды профессормен бірге құлыптайды, бірақ олар келесі қадамды ойлап жатқанда, Күзетші шабуыл жасап, кемені жояды. Дэниелс мүсінге шалынып, қалғандары құтқару қайығымен қашып құтылады.

Өндіріс

Фильм Кевин Коннор мен Даг МакКлюрдің төртінші әрекет-қиял ынтымақтастығы болды. Алғашқы үш фильмін Amicus Productions түсірген, ол компания кейін жабылды: бұл фильмді EMI Films, одан кейін Майкл Дили мен Барри Спайкингс басқарған, сондай-ақ Columbia Pictures түсірді. Түсірілім 1977 жылдың 5 қыркүйегінде басталды. Мальтадағы түсірілім 1 қазанда өтті. Гозо аралында көптеген түсірілім материалдары сақталды. Түсірілім 1978 жылдың 13 қаңтарында аяқталды.

Атау нұсқалары

Фильм бастапқыда «Атлантис» деп аталды. Бірақ, «Атлантида, жоғалған континент» (1961) фильмімен шатастырмас үшін атауын өзгертуге шешім қабылданды. Сөйтіп, атауы «Атлантис жеті қаласы» болды. Кейін «Атлантистің адамы» телесериалы сәтсіз аяқталды және басшылар фильмді сол сериалмен байланыстыруды қаламады, сондықтан ол «Теңіз әміршілері» деп аталды. Алайда, ішінара қаржылаған «Колумбия» компаниясы бұл атау «Теңіз» фильміне тым ұқсас деп ойлады, сондықтан атау тағы да «Атлантис әміршілері» деп өзгертілді.

Кассалық жинақ

Фильм 1978 жылы Ұлыбританиядағы ең табысты фильмдердің 15-і болды.

Сыншылар

Variety журналы: «Сценарийдің бір маңызды артықшылығы – ол жағдайды қызықты ұстап тұрады. Кевин Коннордың режиссерлігі мен монтажы оқиғаның қарқынын жылдамдатады. Клишелі кейіпкерлердің бәрі де жақсы ойнайды». Time Out жазды: «Коннордың тәсілі әрқашан лайықты, бірақ бұл туындыда бұрынғы фильмдердің көбінесе жағымды элементтері жоқ, ал Атлантиданың бейнесі тіпті өте жаман, тікелей Сайд Шарисстің аяқтарына ден қоюға дейін». TV Guide жазды: «Бұл осырады, бірақ зиянсыз және 12 жасқа дейінгілерді ренжітпейді». The Spinning Image мынаны атап өтті: «Фильмнің сценарийін бұрынғы «Доктор Кто» авторы Брайан Хейлс жазған, және ол американдық бірлескен туынды болғанына қарамастан, британдық ерекшеліктерге ие. Алғашқы үш фильмнен таныс резеңке монстрлар да бар, сондай-ақ оқиғалар мен арнайы эффекттердің көптігі де бар, олардың экранда қаншалықты сенімділігіне қарамастан, бұл көбінесе әдемі қойылым және көптеген әрекеттермен қызықты. Ал Д. МакКлюрдің «Шайырлар» тобынан Клифті сабап жатқанын тағы қайда көруге болады?»

Новелизация

Пол Виктордың романдық нұсқасы 1978 жылы Futura Publications Limited компаниясымен фильмге байланысты жарық көрді. Бұл роман толығымен Грег Коллинсонның көзқарасынан баяндалады және фильмнің мазмұнын көбінесе дәл қайталайды. Дегенмен, назар аударуға тұрарлық өзгерістер бар: төртінші экипаж мүшесі – Чак қосылған, Гроган мен Фенн басқалармен бірге қашып кетудің орнына Сентинельмен Атлантисқа сүйреліп кетеді, ал ұшатын балықтардың шабуылы фильмде жер бетіндегі адамдар дамба арқылы қашып бара жатқанда болса, кітапта Ваарға жақындаған кезде әлдеқайда ертерек орын алады.