Кіріспе

Уильям Фолкнердің Снопс трилогиясының бірінші бөлігі

"Гамлет" – американдық жазушы Уильям Фолкнердің 1940 жылы жарық көрген, Миссисипи штатындағы ойдан шығарылған Снопс отбасы туралы романы. Бастапқыда жеке роман ретінде жазылған, кейіннен "The Town" (1957) және "The Mansion" (1959) романдарымен толықтырылып, "Снопс" трилогиясын құрады.

Құрамы

Роман бұрын жарық көрген "Дақты аттар" (1931, Төртінші кітаптың бірінші тарауы), "Ит" (1931, Үшінші кітаптың екінші тарауы), "Жамшид ауласындағы кесірткелер" (1932, Бірінші кітаптың үшінші және Төртінші кітаптың екінші тарауы) және "Атқа байланысты ақымақтық" (1936, Бірінші кітаптың екінші тарауы) атты әңгімелердің қайта жөнделген нұсқаларын қамтиды. Ол сондай-ақ "Әке Ыбырайым" (1927 жылы жазылып, кейін тоқтатылған, 1984 жылы жарық көрген, Төртінші кітаптың бірінші тарауы), "Сиырдың түскісі" (1937, 1943 жылы жарық көрген, Үшінші кітаптың екінші тарауы) және "Амбардың өртенуі" (1939, Бірінші кітаптың бірінші тарауы) материалдарын пайдаланады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман Снопс отбасының тарихын баяндайды, ол Фолкнердің "Жеңілмегендер" романында толыққанды таныстырылған Аб Снопспен басталады. Кітаптың көп бөлігі Француз бұрылысы төңірегінде өрбиді, сол жерге Абтың және оның отбасының мұрагерлері белгісіз аймақтардан қоныс аударған. Кітаптың басында Аб, оның әйелі, қызы және ұлы Флем күшті Варнер отбасына қарызды шаруалар ретінде орналасады. Кітап дамыған сайын Снопестер кедей, шеттетілгендерден қала тұрғындарының өмірінде даулы, тіпті қауіпті күшке айналады. Ал В. К. Ратлифф романның моральдық бейнесі болып табылады. Фолкнер Снопестердің ерекшеліктерін керемет комедиялық әсер үшін пайдаланады, әсіресе Айк Снопстың және оның сиырға деген құштарлығын сипаттағанда.

1-бөлік (бұл жалғыз бөлім)

Frenchman's Bend/The Old Frenchman Place таныстырды: заңсыздық; қоныс аударғандардың әлеуметтік-экономикалық жағдайы. Уилл Варнер, Джоди Варнер енгізілді. Аб Снопс Джодиден жерді жалға алады; ол астық үйін өртеуші деген қауесет арқылы белгілі болады. Эуланың алғашқы көрінісі (11-бет). Джоди Абтан жұмыс алған соң, оны қууға жоспарлайды. Абтың екінші астық үйін өртеу оқиғасына қатысы бар екені анықталады, бұл де Испаниямен оның әйелінің қымбат француз кілемі үшін болған дауға байланысты. Джоди Флемді Варнер дүкенінде кеңсе қызметкері ретінде жұмысқа алуға келіседі, Абты бақытты ету үшін.

1-бөлік

Рэтлифф таныстырылды; ол Абды бұрыннан білетінімді айтты.

2-бөлік

Рэтлифф Абтың "қытырғанға" дейінгі өткені туралы әңгімелейді. Аб Пэт Стампермен жылқы саудаласады. Абтың ниеті – Стампердің Бислиден қол жеткізген сегіз Йокнатапауфа округы долларын қайтарып алу. Аб әйелінің айырғыш құрылғысын алып кетеді; Пэт Стампермен бірнеше жұп жылқыны ауыстырады және бәрінен де жағдайы нашарлайды.

3-бөлік

Рэтлифф Әбке МакКаллум вискисінің бір бөтелкесін әкеледі.

1-бөлік

Флем Варнердің дүкенінде кеңсе қызметкері болып орналасады. Ратлиф әңгіме таратушы, қанағаттанбас капиталист, саяхатшы ретінде белгілі болады. Флем Варнер дүкенінің әдеттегі жұмыс тәртібін бұзады, алдын ала төлем талап ету арқылы және есепті әрқашан дұрыс шығару арқылы. Флемнің галстук-бабочкасы бар (64). Флем өзін тез арада жоғары қадам басатын адам ретінде көрсетеді. Флем сиыр саудасымен айналыса бастайды; И.О. және Эк Снопс француздық иілген жерге келеді. Ескі темірші, Трамбулл, жұмысынан қуылды. Джоди Абтың амбарының өртенгені туралы қауесеттен өзін қорғау үшін қанша төлеу керектігін ойлайды.

2-бөлік

Ратлиф операциядан кейін сауығып жатыр; жергілікті әңгімелермен танысып, хабар алады. Флем негрлерге аса жоғары пайызбен несие береді; И.О. жаңа мектеп мұғалімі болады. Минк Снопс алғаш рет көрінеді; ол "Айк Снопс" есімді қағазды тігін машинасына саудалайды. Ратлиф солтүстіктен келгендердің ешкі шаруашылығы жоспарларынан туған ешкі тапшылығының оқиғасын айтады. Айк Снопс еңбекке жарамсыз болып шығады; Флем оның қағазын қайта алады; Миссис Литтлжон Айкке күтім жасайды, себебі ол оны бір жолмен түсіне алады.

3-бөлік

Флем дүкенде Джоди Варнерді кездестіреді; көрінеді, ол Уилл Варнерді де басып өтуді жоспарлап отыр.

1-бөлік (бұл жалғыз бөлім)

Еуланың балалық шағы суреттеледі; ол 16 баланың соңғысы және бірден ерекше балалық шағы бар мифологиялық тұлға ретінде қалыптасады. Ол жүруден немесе қандай да бір әрекет жасаудан бас тартады. Бұл ата-анасына қиындық тудырса, шешім оны некеге беру арқылы ізделеді. Ол өте әйелді, көпшілік ортада бірден көзге түседі. Лабовтың мектеп мұғалімі болып тағайындалуы суреттеледі. Лабов – 11 жасқа болса да, Еуланың ықпалындағы бірінші адам. Лабов университет бітіргеннен кейін де Француздың иілімі мектебінде сабақ беруге қайта оралады. Лабов Еулаға шабуыл жасауға тырысады (133); Еула қорқа қоймайды. Лабов жазадан қорқады, бірақ Еуланың осы оқиғаны ағасына айтуға лайық деп санамайтынын түсінеді.

1-бөлік

Қазір 14 жастағы Эула Frenchman's Bend-те жасөспірім еркек назарының орталығы болып табылады; және ол прокси арқылы шабуылға ұшыраса да (оның нәтижесінде оның әлеуметтік шеңберіндегі басқа қыздарға назар аударады), жігіттердің ешқайсысы оған қол жеткізе алмайды. Флем Варнерлер отбасымен жақын танысады. Хоук МакКарронның тарихы берілген. МакКаррон Юлаға ғашық болады. Маккарон мен Юла жергілікті жігіттермен күресіп, Маккаронның Юланың қыздығын жоймауын қалайды. МакКарронның қолы сынған; Варнердің қолымен; Еула содан кейін оның құдалығын жоюды ұйымдастырады. Еула жүкті болып шығады; Джоди ашуланады, бірақ Уилл таңғалмайды. Ұялы жұбайлар Йокнапатофа округінен қашады. Флем қайтадан пайда болады және Еулаға үйленеді, сондықтан оның заңсыз баласына есім беріледі; ол (а) ақша алады; (б) ескі француздың орны; (с) Еуланың қолы.

2-бөлік

Еуланың Флеммен үйленбес бұрынғы қарым-қатынасының тарихы еске түсіріледі. Ратлифтің Frenchman's Bend туралы білімі сараланады. Еула мен Флем Техасқа тойға аттанады. Ратлиф Флемнің жанын сатуы туралы керемет аллегория айтады.

1-бөлік

Варнер Ратлифке Минктің бір жасар төлді қайтарып алуға жасаған әрекеті туралы әңгіме айтады. Екеуі Варнердің дүкеніне беттейді, онда Минкке қабылданған үкім талқыланады және миссис Литтлжонның амбарындағы көрініс қайта басталады. Ратлиф Флем мен оқу-жазу білмейтін шаруа жұмыскері туралы керемет ертегі айтады.

2-бөлік

Айк Снопс ерте тұрып, Хьюстонның сиырын қуалайды; жолдары қиынға толы болады және оны қуудан құтылуға тырысады. Сиыр бағытында өртті көріп, алаңдап қайта оралады; сиырды алып шығып, онымен бірге саяхаттайды, бірақ Хьюстон оны қайта ұстап алып, қарғыйды. Хьюстон тағы кеткен соң, Айк сиырды алып қашып кетеді. Олар бірнеше күн бірге жол жүріп, Айк сиырға жем ұрлайды. Оларды жаңбыр шабады.

3-бөлік

Хьюстон үйге келгенде сиырдың жоғалып кеткенін көреді. Басында ол қақпаны жаппағанын ойлайды, бірақ жақын арада сиырдың алып кетілгенін біледі. Ол жылқысын мініп, миссис Литтлжонның үйінде су береді. Айк жем алатын белгісіз қатал фермер сипатталады; ол жем ұрысы Айкті іздейді; ол сиырды ұстап, Айк оны үйіне ертіп келеді. Хьюстон сиырды миссис Литтлжонға сатады; ол оны Айктің ақшасымен сатып алады. Ламп Снопс басқаратын көру шоуы құрылады. Ратлифф осы шоуды тоқтатуға бел буады; олар Сноптардың атына алаңдағандықтан басқа Сноптарды да іске қатыстырады. Уағызшы Уитфилд Айкті оның жаман әдеттерінен айыру жоспарын түсіндіреді.

1-бөлік

Хьюстонның өмірі: ерте балалық шағы, кейінірек білім алуы; болашақ әйелімен танысуы, ол оны оқуға ынталандырады, бірақ ол одан қашып кетеді; Техас теміржол станциясына қашуы және жеті жыл бірге тұрған проститутканың үйінен құтылуы. Хьюстон Йокнапатофа округіне қайта оралады; ол әйеліне үйленеді, және олар оның әйелі үшін салған үйіне көшіп келеді; оның биесі оны өлтіреді. Хьюстон биені өлтіреді. Минк Хьюстонды өлтіреді.

2-бөлік

Минк Хьюстонды өлтіреді, ол әйеліне күш қолданады, ал ол балаларын алып, оны тастап кетеді. Минк қылмыстың іздерін жоюға тырысады; Хьюстонның итін өлтіріп, денесін жасырады. Минк ақшасы болмағандықтан қашпайды. Ламп туыс Хьюстонның денесінде кем дегенде 50 доллар болғанын айтып, оның денесін ақшаға тексермегеніне сенбейді. Минктің әйелі оған ақша береді; Ламп Снопс оның ілесіп жүріп, Хьюстонның ақшасын алуға үміттенеді. Минк Хьюстонның денесінен ақшаны қайтаруға тырысқанда тұтқындалады, оны ол ойық еменге тығып қойған. Тұтқындалғаннан кейін қозғалып келе жатқан каретадан қашуға тырысқанда Минк мойнын жарақаттайды, бірақ оған ем жасалып, түрмеге қамалады.

3-бөлік

Минк түрмеде; әйелі мен балалары Ратлифтің үйінде. Ол пансионатта шаруалық жұмыс істеп, сонымен қатар жыныстық қызмет көрсету арқылы ақша табады. Минк кепілге шығудан және адвокаттан бас тартады. И.О. Снопс екі отаулы екені анықталды. Минк Флемнің оны құтқаруына үміттеніп отыр.

1-бөлік

Флейм Снопс қалаға оралады, бірге оған техас жігіті мен оның жабайы понилері қосылады. Понилердің қатыгез екені үнемі көрсетіліп тұрады. Флемнің саудагер ретіндегі шеберлігін Ратлиф та мойындайды, ол өзі де нашар саудагер емес. Понилер аукционға шығарылады, қала тұрғындары бастапқыда қорқынышпен қараса, кейін техас жігіті Эк Снопске тек баға қою үшін бір пониді тегін ұсынғанда саудаға белсенді қатысады. Генри Армстид әйелінің соңғы бес долларын бір алақша пониге ұсынады. Флем Генридің техас жігітінен (күмәнсіз) сатып алған пониі үшін ақшаны қабылдайды. Флем арбасын соңғы үш техас пониіне айырбастайды. Пони сатып алғандар өздерінің сатып алғандарын алуға тырысады, бірақ жабайы понилер бостандыққа шығып кетеді. Экстің бір понисі миссис Литтлжонның үйіне кіріп кетеді; ол оның басына кір жуатын тақтайды сындырып, оны "ит баласы" деп атайды. Генри аттар босап шыққанда ауыр жарақат алады. Тулл аттар оның қашырларын көпірде кездесіп, жарақаттанады. Ратлиф пен Варнер жылқылардың таралып келе жатқандағы өсімін бағалап, олардың көбеюі туралы пікір айтады. Ламп аттар Флемге тиесілі екенін әдейілеп мойындайды (бірақ бұл мойындаудан ешқандай салдар туындамайды). Варнер дүкенінің алдында тұрған ер адамдар Армстидтердің бақытсыздығын талқылайды. Флем атын алған ақшаны миссис Армстидке қайтарудан бас тартады, тіпті техас жігіті оған қайтарымын беретініне уәде бергеніне қарамастан. Сент-Эльмо Снопс Варнер дүкенінен тәтті ұрлайды.

2-бөлік

Армстидтер мен Таллдар понилердің мәселесі бойынша Снопстерді сотқа шақырады. Флем қатысудан бас тартады. Ламп жалған куәлік беріп, Флемнің миссис Армстидтің ақшасын техаслыққа бергенін, демек оның миссис Армстидке қайтару үшін жауапкер емес екенін мәлімдейді. Эк Вернон Таллды жарақаттағаны үшін кінәлі емес деп танылды, себебі ол, техникалық тұрғыдан алғанда, оны жарақаттаған жылқының иесі болған емес. Минк Снопс Джек Хьюстонды өлтіргені үшін сотқа тартылады, бірақ сот процесіне қатыспайды; ол тіпті жауап беруден де бас тартады, себебі Флемнің құқықтық мәселелерін шешетінін күтеді. Флем келмеген соң Минк кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылады; ол Флемді өлтіруге ант етеді.

1-бөлік

Ратлифф, Армстид және Букрайт түнде ескі француздың үйіне барып, Флемді бақта қазып жатқанын көреді. Армстид бұрын сынған аяғының енді толық жазылғанын, және бұл тақырыпқа қатысты өте сезімтал екенін айтады. Ескі француздың жеріндегі бақта не болуы мүмкін деген болжамдар: жергілікті аңыз бойынша, Одақтық әскер келген кезде сол жерге Конфедерацияның қазынасы көмілген екен. Олар ертесі күні, Флем ұйықтағаннан кейін, жергілікті болжаушы Дик Боливар ағаны шақыруға келіседі. Дик аға жер астынан ақшасы бар үш мата сөмкені табады; үш адам мүлікті сатып алуға бірігеді. Ратлифф Флемді іздеп табады және одан ескі француздың жерін сатып алады; Флем келіссөздерге бармайды, соның салдарынан үш адам мүлікке ие болады; олар қазынаны табуға шығады және олардың мүлікті сатып алуына себеп болған долларларды қарап шыққанда, ол "алдағы алтын кені" екенін анықтайды (олардың ешқайсысы Азамат соғысынан бұрын шығарылмаған).

2-бөлік

Флем мен Юла Джефферсонға аттанады. Варнер дүкенінің сыртындағы ер адамдар Флемнің келесі қадамын аңдап, болжам жасайды; оның "атаудағы шеберлігі" ел аузында жүр.

Санаткерлік талдау

Маргарет Данн "Гамлет" пен "Go Down, Moses" шығармалары арасындағы параллелизмдер мен қарама-қайшылықтарды, "бостандық" идеясын, сондай-ақ Флеймнің Уилл Варнердің іс-әрекеттерін қалай еліктеп, дамытатынын талқылады. Джозеф Голд Джефферсон қаласының тұрғындарының Флейм Снопстың өркендеуіне олардың бейтараптығымен және халықта аз дәрежеде білінетін Снопизм белгілері арқылы қатысқандығын атап өтті. Пол Левин трилогия бойынша қайта-қайта келетін махаббат пен ақша тақырыбын қарастырды. Ричард Годден "Ауыл" романындағы жер иелігінің экономикалық және құқықтық жақтарын, сондай-ақ дау-дамайларды зерттеді. Флоренс Ливер романның повестеу құрылымын стандартты сызықтық повестеуді зерттеуден гөрі, Флеймге қатысты кейіпкерлердің арақатынасын қарастырды. Кэри Уолл "Гамлетті" "тығыз тоқылған сюжет емес, эпизодтар тізбегі" ретінде қарастырды. Оуэн Робинсон "Ауыл" мен "Қала" арасындағы повестеу стилі мен әуенінің айырмашылығын байқады. Томас Роджерс "Қала" романына жасаған заманауи сын-пікірінде "Гамлет" пен "Қала" шығармаларының әдеби құндылықтарын салыстырып, "Гамлеттің" жақсырақ екенін көрсетті. Андреа Димино Фолкнердің романдағы юморды қолдануының әртүрлі аспектілерін зерттеді. Питер Николайзен романда кейіпкерлердің жеке және қоғамдық өмірі арасындағы қарама-қайшылықты зерттеді.

Фильмге бейімделу

Пауль Ньюман мен Джоан Вудвордтың басты рөлдерде ойнаған "Ұзын, ыстық жаз" (1958) фильмі Уильям Фолкнердің әңгімелеріне, көбінесе "Гамлетке" еркін негізделген. Кейіннен бұл фильм сол атпен телесериал ретінде қайта түсірілді.