Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пунэдегі индуистік үңгір ғибадатханасы
A Hindu cave temple in Pune
Паталешвар үңгірлері, сондай-ақ Панчалешвара ғибадатханасы немесе Бхамбурдэ Пандав үңгір ғибадатханасы деп те аталады. Бұл Индияның Махараштра штатының Пунэ қаласында орналасқан 8-ші ғасырдағы Раштракута дәуірінен қалған тасқа қашалған индуистік ғибадатхана. Шиваға арналған бұл монументальді монолиттік қазба ерекше дөңгелек Нанди мандапасымен және үлкен бағаналы мандапасымен ерекшеленеді. Бұл үш тасқа қашалған киелі орыннан тұратын ғибадатхана, бастапқыда Брахма, Шива және Вишнуға арналған болса, қазір Парвати, Шива және Ганешаға арналған. Қазіргі уақытта осы орынды бақ қоршап тұр, ал кешеннің басқа жерлеріне жаңа мүсіндер орналастырылған. Үңгірлердің ішкі бөлігі вандализмнен зардап шеккен. Сырт жағынан ескерткіш ғасырлар бойында табиғаттың әсерін көрсетеді. Паталешвар ғибадатханасы Үндістанның қорғалатын ескерткіші болып табылады және оны Үндістанның археологиялық зерттеулер институты басқарады.
The Pataleshwar Caves, also referred to as the Panchaleshvara temple or Bhamburde Pandav cave temple, are an 8th century rock cut Hindu temple from the Rashtrakuta period located in Pune, Maharashtra, India. Dedicated to Shiva, it was a monumental monolithic excavation with a notable circular Nandi mandapa and a large pillared mandapa. It is a temple of three rock cut cave sanctums, likely dedicated to Brahma Shiva Vishnu originally, but currently to Parvati original Shiva Ganesha. A garden now surrounds the site, new idols have been placed elsewhere in the complex. The interior of the caves have suffered damage from vandalism. Outside, the monument shows the effects of natural elements over the centuries. The Pataleshwar temple is a protected monument of India and managed by the Archaeological Survey of India.
Орналасқан жері
Паталешвар үңгірлері Пунаның солтүстік жағында, Мула және Мутха өзендерінің сангам (қосылуы) батысындағы жартасты төбеде орналасқан – бұл жерлер тарихи санскрит мәтіндерінде ғибадатхана архитектурасы бойынша ұсынылған. 19 ғасырда жасалған осы жерге қатысты зерттеулер оны "Панчалешвара үңгірі", "Пунаның Бхамбурде үңгірлері", "Панду үңгірлері" немесе "Панчалешвара ғибадатханасы" деп атады; олар оның Пунаның солтүстігіндегі ауылда орналасқандығын көрсетеді. Дегенмен, Пуна қаласының өсуімен байланысты, бұл жер қазір Шиважинагардың (Пуна) бір бөлігіне айналды, айналасында қалалық құрылыстар салынған. Паталешвар үңгірлері Мумбайдан шамамен [қашықтық] қашықтықта орналасқан.
The Pataleshwar Caves are in the northern side of Pune, on a rocky hill immediately west of the sangam (confluence) of the Mula and Mutha rivers – sites recommended for temples in historic Sanskrit texts on temple architecture. Surveys of this site done in the 19th century refer to it as the "Panchaleshvara cave", "Bhamburde caves of Pune", "Pandoo caves", or "Panchaleshvara temple"; they mention it to be situated in a village north of Pune. However, as the Pune city has grown, this site is now a part of Shivajinagar (Pune), surrounded by urban structures. The Pataleshwar caves are about from Mumbai.
Сәулет
Паталешвар үңгірлері – бұл тасты төбелердің монолиттік қазбалары, олар жергілікті жер бедерін қалыптастырады. Оның кіреберісі кешеннің шығысынан басталатын шамамен 6 метрлік жол арқылы ішке апарады. Бұл бастапқыда қазылған туннель болған, бірақ кейін құлап, бір кездері таспен қалпына келтірілген. Жол шамамен шаршы пішіндес (солтүстік-оңтүстікке қарай 29 метр, ал шығыс-батысқа қарай 27 метр) ашық аулаға жетеді. Бұл ашық мандапаның едені базальт тау жынысына қазылған, ол үлкен Декан құламаларының бір бөлігі. Онда түпнұсқа тау жынысынан кесілген дөңгелек Нанди мандапасы орналасқан, ол монолитті түрде Нанди киелі орны мен Нанди мүсінін ашады. Бұл мандапаның он алты бағанасы болған, олардың он екісі шенбер бойында, ал төртеуі Нанди мандапасының шатырын ұстап тұрған. Алайда, шығыстағы төрт бағана мен олардың үстіндегі шатыр қазір жоғалып кеткен. Шилпиндер (шеберлер) Нанди мандапасының айналасындағы еденді кесіп, шамамен 60 сантиметр тереңдіктегі шеңбер тәрізді цистерна жасады, онда Нандиді жуу немесе салтанатты түрде шаю үшін қолданылатын сұйықтықтар сақталған болуы мүмкін. Нанди табиғи тастан монолитті түрде қашалған тұғырға орналасқан. Паталешвардың жабық бөлігі – үлкен, шамамен шаршы пішіндес мандапа, ол Нанди мандапасы бар ашық ауладан сәл кішірек. Фасады сегіз бағанадан және екі пилястрдан тұрады. Бұл бағаналардың бес қатары бар, аралықтары 2,4 метр, ал үңгір қабырғаларында пилястрлар орналасқан, барлығы бір тастан монолитті түрде қазылған. Киелі орындар шығысқа қарай ашылады және үш киелі орынның айналасында айналу жолы (прадакшинапатха) қазылған. Бұл кешеннің киелі орындарының ерекшелігі – олардың жер астына терең бойлап қазылуы. Осы «жер асты» символикасы осы орынға Паталешвар деген ат берді (жер астындағы киелі орындары бар көптеген индуист ғибадатханалары да Паталешвар деп аталады). Қақпалы мандапаға екі жағынан орналасқан, орында қашалған екі жатқан жолбарыс мүсіндерімен шектеліп, баспалдақпен кіруге болады. Киелі орындардың алдындағы үшінші және төртінші қатардағы бағаналардың арасында тағы бір кішкентай Нанди мүсіні орында қашалған, бұл оның бастапқыда индуизмнің шивалық орыны болғанын растайды. Үш киелі үңгірдің жалпы ұзындығы 11,8 метр, ал тереңдігі 8,3 метр шамасында. Орталық киелі орында Махадева Панчалешвара лингасының (түпнұсқа) тасқа қашалған бейнесі бар, ал оның екі жағындағы камераларда мүсіндерге орын қарастырылған. Бастапқы мүсіндер жоғалып кеткен, бірақ олардың бірі Брахма, екіншісі Вишну болған болуы мүмкін. XIX ғасырдың ортасына дейін бұл орындар Парвати және Ганеша мүсіндерін қосып қайта қалпына келтірілді. Үңгірлерде рельефтердің қалдықтары мен іздері сақталған, бірақ олардың көпшілігі қазір жоғалған. Сақталғандардың арасында Саптаматрикалар (Шактизм), Гаджалакшми, Трипурантака, Анантасайн (Вайшнавизм) және Лингодбхава бар. Кешенге сонымен қатар Дургаға арналған шағын киелі орын да кіреді.
The Pataleshwar caves are a monolithic excavation of a rocky hillock that gently swells and forms the terrain here. Its entrance is about a 20 feet long path from the east of the complex. It was originally an excavated tunnel but one that collapsed. It was, for a period, restored with a masonry. The path leads into an open court that is nearly a square (95 feet at its maximum in north–south, by 90 feet across east–west). The floor of this open mandapa was cut into the basaltic rock, part of the vast Deccan Traps. It features a circular shape Nandi mandapa, all cut out of the original rock to monolithically reveal the Nandi shrine and the Nandi. This mandapa had sixteen pillars, twelve along the circumference and four inside to support the roof of the Nandi mandapa. However, four of the eastern pillars and the roof above they supported is now lost. The shilpins (artists) cut the floor around the Nandi mandapa to provide for an annular cistern about 2 feet deep, one that likely held any liquids used to wash or ceremonially rinse the Nandi. The Nandi sits on a pedestal, also monolithically carved out of the natural rock. The covered part of the Pataleshwar site is a large nearly square mandapa, a bit smaller in size than the open court with the Nandi mandapa. The facade consists of eight pillars and two pilasters. There are five rows of these pillars, with an eight feet aisle, while the cave walls have pilasters, all monolithically excavated from single rock. The sanctums open to the east, and have a pradakshinapatha carved out (circumambulation passage) around the three sanctums. A notable feature of the sanctums area of this complex is that it is at a lower level, cut deeper into the ground. It is this "underworld" symbolism that gives this site its name – Pataleshwar (many temples in India with deep in the ground sanctums are also called Pataleshwar). A set of steps, flanked with two couchant stone tigers carved in situ, provide entry into the covered mandapa. Between the third row and the fourth row of pillars, in the front of the sanctums, is another small Nandi hewn in situ, thus re affirming that this was a Hindu Shaivism site from its origins. The three sanctum caves total to about 39 feet long and 27.5 feet deep. The central shrine has a rock cut Mahadeva Panchalesvara linga (original), while the cella on its side have space for statues. The original statues are lost, and were likely of Brahma on one side, Vishnu on the other. Sometime before the mid 19th century, these were reclaimed with the addition of a Parvati statue and a Ganesha statue. The caves have remains and traces of reliefs, most of which is now lost. Of what can be identified, include Saptamatrikas (Shaktism), Gajalakshmi, Tripurantaka, Anantasayin (Vaishnavism) and Lingodbhava. The complex includes a small side shrine for Durga.
Қазіргі уақыттағы толықтырулар
XIX ғасырдағы зерттеу есептерінде зақымдалған дренаж жүйесі туралы айтылады, ол көптеген айлар бойы үңгірлердің жаңбыр суымен толуына себеп болды. ASI оны түзетуге тырысты. Үңгір кешені бұрынғы отарлық дәуірдегі зерттеу есептерінде хабарланғандай, XIX ғасырдағы қоғамдық бақтың бір бөлігі болып табылады. Бұл бақ қазірге дейін кеңейтілген. Онда қалпына келтірілген бірнеше сәулеттік қиратылымдар сақталған. Археологиялық зерттеулер басқармасының Пунадағы кеңсесі осы жақын жерде орналасқан.
The 19th century survey reports mention a damaged drainage system, which caused rain water to flood the caves for many months of the year. The ASI has attempted to correct this. The complex of the cave is a part of a 19th century community garden as reported in the earlier colonial era survey reports. This garden is now more elaborate. There are a few recovered architectural ruins stored in it. The Pune office of the Archaeological Survey of India is located in the adjacent property.