Кіріспе

Хинду ғибадатханасы, Лондондағы басқа Сваминараян ғибадатханалары

BAPS Шри Сваминараян ғибадатханасы (әдетте Неасден ғибадатханасы деп аталады) – Англияның Лондон қаласындағы индуист ғибадатханасы. Толығымен дәстүрлі әдістер мен материалдарды пайдалана отырып салынған Сваминараян ғибадатханасы Ұлыбританиядағы алғашқы нағыз индуист ғибадатханасы деп есептеледі. Бұл сондай-ақ Еуропадағы алғашқы дәстүрлі индуист тас ғибадатханасы, бұрынғы діни емес ғимараттардан өзгеше. Ол Бочасанваси Шри Акшар Прушоттам Сваминараян Санста (BAPS) ұйымының бөлігі болып табылады және 1995 жылы Прамух Свами Махарадж ашты. Ғибадатхана кешенінде "Индуизмді түсіну" тақырыбындағы тұрақты көрме, сондай-ақ мәдени орталық бар, онда жиналыстар залы, спорт залы, кітап дүкені және кеңселер орналасқан.

Мандр кешені

BAPS Шри Сваминараян Мандри Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Неасден ауданында, Прамух Свами жолы, NW10 8HW мекенжайында орналасқан. Мандир Солтүстік айналма жолына жақын орналасқан, және оған Вембли Паркі, Стоунбридж Паркі, Харлсден және Неасден метро және жерүсті станцияларынан автобуспен немесе жаяу жете аласыз. Кешеннің ауданы 102,018 шаршы футты құрайды және ол Еуропадағы алғашқы дәстүрлі тас мандир, мәдени орталық және 550 көлік орындық тұрақтан тұрады. Салынысы аяқталған кезде, мандир Үндістаннан тыс салынған ең ірі индуист ғибадатханасы болды. Мәдени орталыққа вестибюль, дұға залы, конференц-зал, көрме залы, той залы, спорт залы, кітапхана және медициналық пункт кіреді. 2020 жылдың тамызында мандирдің ашылуының 25 жылдығын мерекелеу үшін король Чарльз III және королева Камилла: «Үндістаннан тыс алғашқы мұндай ғибадатхана – Неасден ғибадатханасы жергілікті қоғамға құлшылық, білім, той, бейбітшілік және қоғамдық қызмет көрсету орны ретінде қызмет етеді» деді. Король мен королева бұрын 2009 жылы дәстүрлі Холи мерекесіне қатысқан болатын.

Негізгі құрылым

Мандр биіктігі 21 метрге (70 футқа) жетеді және ұзындығы 60 метрге (195 футқа) жетеді. Мандрдың сыртқы жағы 990 текше метр болгар әктасымен жабылған, ал ішкі жағы 700 текше метр үнді және итальян мәрмәрінен тұрады. Мандр 1,5 акр жерді алып жатыр және болат сияқты темір материалдар қолданылмай, 1,699 текше метрден астам тастан салынған. Мандр 7 шихар (қақпақ), 6 гуммат (күмбез), 193 стамбха (бағана), 32 гавакша (терезе) және 4 жаруха (балконда) қамтиды. Мандрдың 500-ден астам ерекше дизайны, 26 300 қашап салынған тас бөліктері және 55 түрлі төбе дизайны бар.

Хавели

Дәстүрлі хавли стилінде салынған хавли, 17 ғасырда Батыс Үндістанда пайда болған сарайлық сәулет стиліне ие және мандирдің мәдени орталығы қызметін атқарады. Дәстүрлі хавли дизайны фасад, ашық аулалар, оюлы бағаналар, аркалар, есіктер, терезелер және балкондар сияқты ерекше сәулеттік элементтерді көрсетеді. Бирмалық тик ағашы тұрақты орманнан алынған. 226 ағылшын еменінің орнына, Девонда 2300-ден астам жас емен көшеттері отырғызылды. Хавлиде жарық шахталары сияқты энергияны үнемдейтін мүмкіндіктер де қарастырылған. Ғимараттың қасбеті мен вестибюлінің ең айқын ерекшелігі – Гуджараттан әкелінген, әсем ою-өрнектелген хавли стиліндегі ағаш жұмыстары.

Көрме

Мандрдың төменгі қабатында 'Индуизмді түсіну' деп аталатын келушілерге ашық тұрақты көрме орналасқан. Мәндір шамамен 5000 жыл бұрын жазылған Шилпа Шастрасы – архитектура туралы ведалық мәтін – негізінде салынған. Прамух Свами Махарадж мандирдің жобасын жасау үшін бас сәулетші ретінде үнді сәулетшісі С.Б. Сомпураны тағайындады.

Тарих

Мандир мен хавелиді индуист қауымы толыққанды салып, қаржыландырды, ал жобаның барлық кезеңі бес жылға созылды, бірақ құрылыс жұмысы екі жарым жылда аяқталды. Құрылыс жұмыстары 1992 жылдың тамызында басталды. 1992 жылдың 24 қарашасында ғибадатханада Ұлыбритания тарихындағы ең ірі бетон құю тіркелді, 24 сағат ішінде 4,500 тонна бетон құйылып, 6 фут (1.8 м) қалыңдығындағы іргетас жасалды. 1993 жылдың маусым айында бірінші тас қаланды; екі жыл өткен соң ғимарат толыққанды аяқталды. 1982 жылы ғибадатхананың тым кішкентай болғандықтан, қауым Ислингтон ғибадатханасынан Неасдендегі шағын, бұрынғы қоймаға көшіп өтті. 1990 жылы БАПС қауымының өсуіне сай келетін жаңа ғимаратты іздеуді қайта бастады және қазіргі ғибадатхананың жоспарлары жасалды. 1995 жылы олар бұрынғы ғибадатхананың қарсы бетіндегі қолданыстан шыққан жүк көлігі қоймасының орнына салынған қазіргі ғибадатханаға көшіп барды. Ескі ғибадатхана ғимараты сақталды және «Шаёна» деп аталатын үнді азық-түлік дүкені мен вегетариандық мейрамханаға айналдырылды.

Сваминараян мектебі

Мандрдың қарсы жағында Еуропадағы алғашқы тәуелсіз индуист мектебі – Сваминараян мектебі орналасқан. 1992 жылы Прамух Свами Махарадж құрған бұл мектеп ұлттық оқу бағдарламасын ұстанады, сонымен қатар индуизм мен индуистік мәдениеттің би, музыка және тіл сияқты салаларын дамытады. Бұл мектеп ғимаратында бұрын 1990 жылы жабылған Слейдбрук орта мектебі орналасқан. 2007 жылғы GCSE нәтижелері бойынша мектеп елдегі барлық тәуелсіз мектептердің арасында төртінші орынды иеленді. 2018 жылдың 25 маусымында мектеп жабылатыны туралы ресми түрде хабарланды. Мектеп 2021 жылдың 31 тамызында толығымен жабылды.