Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Биологиялық әртүрліліктің элементтері, оның ішінде флора және фауна, экожүйелер мен геологиялық құрылымдар. Табиғи мұра – бұл биологиялық әртүрліліктің элементтерінің толық жиынтығы, соның ішінде флора, фауна, экожүйелер және геологиялық құрылымдар. Ол біздің табиғи ресурстарымыздың бір бөлігін құрайды.
Elements of biodiversity, including flora and fauna, ecosystems and geological structures
Natural heritage refers to the sum total of the elements of biodiversity, including flora and fauna, ecosystems and geological structures. It forms part of our natural resources.
Құқықтық мәртебе
Табиғи немесе мәдени мұраның маңызды орны ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра комитетімен Дүниежүзілік мұра ретінде тізімге алынуы мүмкін. ЮНЕСКО бағдарламасы, каталогтары, атаулары және адамзаттың ортақ мұрасына ерекше мәдени немесе табиғи маңызы бар жерлерді сақтайды. 2023 жылдың шілде айына қарай 111 елде 257 табиғи Дүниежүзілік мұра орындары (соның ішінде 39 аралас нысан) бар. Бұл 3,5 миллион км² қорғалатын аумақты құрайды, оның 60% теңіз аймағы. 1972 жылғы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра конвенциясы биологиялық ресурстардың, мысалы өсімдіктердің, адамзаттың ортақ мұрасы екенін белгіледі, немесе преамбулада айтылғандай: «бұл бүкіл адамзаттың дүниежүзілік мұрасының бір бөлігі ретінде сақталуы керек». Бұл ережелер генетикалық ресурстардың ірі мемлекеттік банктерін құруға ықпал етті, олар бастапқы елдердің шегінен тыс жерде орналасқан. Жаңа жаһандық келісімдер (мысалы, Биологиялық әртүрлілік туралы конвенция), биологиялық ресурстарға қатысты ұлттық құқықтар (меншік емес). Биологиялық әртүрлілікті статикалық түрде сақтау идеясы жойылып, оның орнына ресурс пен инновациялар арқылы динамикалық сақтау идеясы келді. Жаңа келісімдер елдерді биологиялық әртүрлілікті сақтауға, ресурстарды тұрақты дамытуға және оларды пайдаланудан туындаған пайданы бөлісуге міндеттейді. Жаңа ережелерге сәйкес, биологиялық түрлерге бай елдер биологиялық іздеу жұмыстарын немесе табиғи өнімдерді жинауға рұқсат беруі керек, оның орнына пайданың бір бөлігін алуға құқылы. 2005 жылы Дүниежүзілік мұра теңіз бағдарламасы ерекше әмбебап құндылықтарға ие теңіз аймақтарын қорғау үшін құрылды.
An important site of natural heritage or cultural heritage can be listed as a World Heritage Site by the World Heritage Committee of UNESCO. The UNESCO programme, catalogues, names, and conserves sites of outstanding cultural or natural importance to the common heritage of humanity. As of July 2023, there are 257 natural World Heritage sites (including 39 mixed sites) in 111 countries. This represents a total of more than 3.5 million km2 of protected areas, 60% of which are marine. The 1972 UNESCO World Heritage Convention established that biological resources, such as plants, were the common heritage of mankind or as was expressed in the preamble: "need to be preserved as part of the world heritage of mankind as a whole". These rules probably inspired the creation of great public banks of genetic resources, located outside the source countries. New global agreements (e. g., the Convention on Biological Diversity), national rights over biological resources (not property). The idea of static conservation of biodiversity is disappearing and being replaced by the idea of dynamic conservation, through the notion of resource and innovation. The new agreements commit countries to conserve biodiversity, develop resources for sustainability and share the benefits resulting from their use. Under new rules, it is expected that bioprospecting or collection of natural products has to be allowed by the biodiversity rich country, in exchange for a share of the benefits. In 2005, the World Heritage Marine Programme was established to protect marine areas with Outstanding Universal Values.